ในพิธีการลูกเสือ  จำเป็นต้องใช้ธูปเทียนแพในโอกาสสำคัญ และมีข้อควรปฏิบัติดังนี้

ธูปเทียนแพ และ เครื่องทองน้อย   มีลักษณะอย่างไร  ใช้ในโอกาสใดบ้าง

            ธูปเทียนแพ  ในพจนานุกรม เรียกว่า ธูปแพเทียนแพ  คือธูปไม้ระกำ ๕ ดอก วางเรียงกันบนเทียนและเทียน ๕ เล่ม  วางนอนเรียงใต้ธูป มัดซ้อนกันและมีกรวยดอกไม้สด ๑ กรวยวางข้างบน เวลาใช้เปิดที่ครอบออก (ชุดเล็ก ธูป ๑ ชั้น เทียน ๑ ชั้นรวมอย่างละ ๕ ชุดใหญ่ ธูป ๒ ชั้น เทียน ๒ ชั้น รวมอย่างละ ๑๐)

            โอกาสในการใช้

๑.     พระสงฆ์ใช้สักการะ หรือทำวัตรอุปัชฌาย์อาจารย์

๒.   พระสงฆ์ คฤหัสถ์ ใช้เป็นเครื่องสักการะพระเถระผู้ใหญ่ ในโอกาสพิเศษ

๓.    ใช้ตั้งบูชาพระบรมฉายาลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถในโอกาสต่างๆ     

๒.  มีบางคนเข้าใจว่า ถ้าใช้กับพระสงฆ์ เทียนอยู่บนธูปจริงหรือไม่

            ไม่จริง  ธูปอยู่บนเทียนตลอด

๓.  เครื่องทองน้อย  คืออะไร

            เครื่องทองน้อย เป็นเครื่องบูชาชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยเชิงเทียน ๑ คู่สำหรับปักธูปไม้ระกำ ๑ ที่  ปักเทียน ๑ ที่ กรวยพุ่มดอกไม้ ๓ พุ่ม ตั้งรวมบนพานรอง

 

  

  

 

 เครื่องทองน้อย

๔.  โอกาสใดจึงใช้เครื่องทองน้อยบูชา

            ใช้ในโอกาสดังต่อไปนี้

๑.     ในการทรงธรรมของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

๒.   ในการบูชาพระธาตุ

๓.    ในการบูชาพระอัฐิ พระบรมอัฐิ พระบรมรูป หรือพระบรมฉายาลักษณ์      ในรัชกาลก่อน

๔.    ใช้บูชาศพ

๕.    ใช้ตั้งให้ศพบูชาพระธรรม

๖.     ใช้นำขบวนแห่ศพเวียนเมรุ

๕.  เครื่องทองน้อย มีวิธีตั้งอย่างไร

            ให้หันด้านที่เป็นธูปเทียนออกมาด้านนอก คือหันมาหาผู้จุดบูชา  ยกเว้นตั้งให้ศพบูชาธรรม ให้หันธูปเทียนไปทางด้านศพ (เหมือนกับจะอำนวยความสะดวกให้ศพลุกขึ้นมาจุดธูปเทียนได้ง่าย)

๖.  จะใช้เครื่องทองน้อยกับธูปเทียนแพ แทนกันได้หรือไม่

            ห้ามใช้แทนกันเด็ดขาด โอกาสในการใช้เครื่องทองน้อยและธูปเทียนแพ ให้เป็นไปตามนี้  เคยเห็นหน่วยงานบางหน่วย ในตอนที่สมเด็จย่าสวรรคตใหม่ๆ ใช้ธูปเทียนแพถวายสักการะ ซึ่งที่จริงน่าจะต้องใช้เครื่องทองน้อย

 

บรรณานุกรม

ทองสุข  มันตาทร,  คลายสงสัย  พิธีกร : พิธีการ, หน้า  ๖๒ - ๖๔   บริษัท เพ็ญพรินติ้ง จำกัด. ๒๕๔๒