คำสอนเตือนสติ

                  

สุภาษิต    คือ คำพูดที่ถือเป็นคติ มีความลึกซึ้ง ใช้สั่งสอนถือเป็นการวางแนวและแสดงค่านิยมของมนุษย์มาแต่โบราณกาล เช่น สุภาษิตสอนหญิงสุภาษิตพระร่วง ก็มีข้อความสั่งสอนที่แสดงค่านิยมของสมัยนั้น ๆ ไว้อย่างชัดเจนตลอดจนพุทธภาษิตคำสั่งสอนตามแนวทางพระพุทธศาสนา เช่น

"รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี (สุภาษิต)

"บุคคลย่อมล่วงทุกข์ได้เพราะความเพียร" (พุทธศาสนาสุภาษิต)

 

           คำพังเพย  เป็นคำเปรียบเทียบเรื่องต่าง ๆ เพื่อใช้ติชมซึ่งสะท้อนถึงความคิด ความเชื่อถือ และค่านิยม อันเป็นลักษณะของคนไทย เช่นค่านิยมในการยกย่องผู้มีอาวุโส เคารพครูบาอาจารย์ และนิยมความสุภาพอ่อนโยน เช่น

"พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง"

หมายความว่า พูดไปไม่มีประโยชน์นิ่งเสียดีกว่า

 

        สำนวน    คือ ถ้อยคำที่เรียบเรียงขึ้นโดยมีความหมายพิเศษไม่ตรงกับความหมายที่ใช้ตามปกติ ทั้งนี้อาจจะเป็นคำที่มีความหมายโดยนัยหรือความหมายในเชิงเปรียบเทียบ เป็นลักษณะคำพูดที่รวบใจความยาว ๆ ให้กะทัดรัดบางสำนวนอาจหมายถึงสุภาษิตและคำพังเพยด้วย เช่น

"ป้ามาลีรู้ตื้นลึกหนาบางของคุณนายสุรีย์หมด"

หมายความว่า รู้ความเป็นมาอย่างละเอียด