การให้การปรึกษาครอบครัวเพื่อเปิดเผยการติดเชื้อเอชไอวีแก่ผู้เกี่ยวข้อง

หายหน้าหายตาไปนานค่ะ เพราะอาจจะช่วงปลายปีงบประมาณ เดินทางประชุม

หายไปนานวันนี้ก็มีเรื่องดีมาฝากท่านผู้สนใจค่ะ  เพราะได้ความรู้มาฝากเยอะเลย 

ท่านใดที่ทำงานเกี่ยวกับการให้คำปรึกษาก็คงได้นำไปใช้ค่ะ

การให้การปรึกษาครอบครัวเพื่อเปิดเผยผลเลือดเอชไอวีด้วยตนเอง

เป็นการ Csg. ที่ต้องใช้ทักษะพอสมควร  ถ้าใครผ่าน Basic Counseling มาแล้ว ไม่ยากเลย หลักการคล้ายๆกันค่ะลักษณะเฉพาะของการให้คำปรึกษาครอบครัวคือ

1.  ผู้รับบริการที่ผลเลือดเป็นบวกจะเป็นผู้มารับบริการรายบุคคลก่อนและจะนัดคนใกล้ชิดมารับการปรึกษาครอบครัวอีกครั้ง

2.  มีการตกลงล่วงหน้าว่าจะเปิดเผยข้อมูลส่วนใดและจะปกปิดข้อมูลส่วนใดกับผู้ใกล้ชิด

3.  การพาผู้ใกล้ชิดมาจะกำหนดเหตุผลการพามาไว้ล่วงหน้า เช่น ให้มาเป็นเพื่อน หรือให้มาเจาะเลือดตามแพทย์นัด

ขั้นตอนการให้คำปรึกษาครอบครัว

1.  การสร้างสัมพันธภาพและตกลงบริการ

2.  การสำรวจปัญหา

3.  การเข้าใจปัญหา สาเหตุและความต้องการ

4.  การวางแผนแก้ไขปัญหา

5.  การปฏิบัติและติดตามประเมินผล

จะเห็นว่ากระบวนการไม่ต่างจากการให้คำปรึกษาทั่วไปเลยใช่มั๊ยคะ แต่รายละเอียดแต่ละขั้นตอนจะต้องใช้ทักษะต่างๆเวลาพูดคุย  เราต้องเผชิญหน้าทั้งสองคน เราไม่สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าได้ว่าอะไรจะเกิดขึ้นขณะที่พูดคุยกัน  ก่อนหน้านั้นเราต้อง ทำ Self Disclosure of HIV Status Couseling ให้เรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนที่ Client จะบกผลเลือดกับใครสักคน  อ้อ...อย่าลืมขั้นตอนผลดีผลเสียด้วยล่ะ  และทางเลือกที่ Client เลือกคืออะไร 

นอกจากกระบวนการแล้ว ก็มีทักษะที่ต้องใช้ในแต่ละกระบวนการที่เราจ้ต้องใช้  ทักษะที่สำคัญคือ

(อย่าลืมว่า Client คือคนใกล้ชิด หรือบุคคลในครอบครัวนะคะ)

1.  ทักษะการสลายแรงต้าน

  • สร้างสัมพันธภาพเพื่อให้ผู้ใกล้ชิดไว้วางใจและนำไปสู่ความร่วมมือในการให้การปรึกษา

  • ประเมินแรงจูงใจและแรงต้าน  เพราะคนใกล้ชิดที่มาใหม่มีแรงจูงใจที่มารับการปรึกษาไม่เท่ากับผู้รับบริการคนแรกจึงมีโอกาสที่จะมีปฏิกิริยาต่อต้านการให้การปรึกษาได้มากกว่า  ประเมินจากภาษาพูด เช่น ผมไม่อยากมาแต่ถูกภรรยาบังคับมา และประเมินภาษากาย เช่น นั่งกอดอก สีหน้าบึ้งตึง

  • ค้นหาและเสริมศักยภาพ ขั้นตอนนี้ต้องใช้ความรู้เดิมอีกค่ะ 

       - การสะท้อนความรู้สึก  เช่น 

             Co : ดูคุณรู้สึกแปลกใจที่อยู่ๆภรรยาชวนคุณมาพบดิฉัน

             Cl  : ครับปกติเขาไปไหนมาไหนก็ไปคนเดียว วันนี้ไม่รู้เป็นอย่างไร ผมเลยต้องลางานมากับเขา

     -  การเสริมศักยภาพและให้กำลังใจ

             Co  : ทั้งๆที่คุณรู้สึกแปลกใจที่ภรรยาชวนคุณมาพบดิฉันในวันนี้ แต่มีอะไรที่ทำให้คุณมาด้วย

                     กันในวันนี้

            Cl  :  =ช่วงนี้เห็นไม่ค่อยสบาย เป็นห่วงเขา เขาชวนก็เลยมาเป็นพื่อน

            Co :  คุณเป็นสามีที่ดีมีความห่วงใยภรรยา (หันไปถามภรรยา) คุณรู้สึกอย่างไรที่สามีมาด้วย

  • ตกลงบริการ

           -  ประเมินการรับรู้และสาเหตุของการมาของผู้ใกล้ชิด

           -  อธิบายลักษณะการบริการพูดคุยกันทีละคน จะได้ไม่ขัดจังหวะการพูดของอีกคน

              เวลาที่ใช้ประมาณ 1 ชั่วโมง

2.  ทักษะการเชื่อมโยง ( Connection )

เป็นการเชื่อมโยงความรู้สึก ความคิด หรือความต้องการของผู้รับการปรึกษาและผู้ใกล้ชิดเพื่อให้แต่ละฝ่ายรู้สึกเห็นใจเข้าใจอีกฝ่ายและรู้สึกดีต่อกัน

3.  การถามเวียน ( Circular question)

เป็นการถามเพื่อให้ได้ข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์ และให้แต่ละฝ่ายรับรู้และตระหนักในปัญหาที่เกิดขึ้นและปฏิสัมพันธ์ที่ไม่ตรงกันในครอบครัว

4. การหยุดอย่างนุ่มนวล( Stop technique) ใช้เมื่อผู้รับบริการฝ่ายหนึ่งพูดแทรกขึ้นมาขณะที่อีกฝ่ายกำลังพูด  เช่น " ดูคุณมีบางอย่างอยากชี้แจง แต่ขณะนี้ดิฉันคิดว่าเราลองฟังภรรยาคุณพูดให้จบก่อนดีไหมคะแล้วหลังจากนั้นจะเป็นโอกาสของคุณที่จะได้ชี้แจง ...ไม่ทราบว่าคุณเห็นเป็นอย่างไรคะ...ขอบคุณนะคะที่เข้าใจ และให้ความร่วมมือ "  ซึ่งขั้นตอนมีดังนี้ค่ะ

       -  สะท้อนความรู้สึก

       -  ชี้แจงกติกา

      -  ถามการยอมรับของผู้ที่พูดแทรก

     -  แสดงการยอมรับ

5.  ทักษะการให้ความหมายใหม่ (Reframing)

6.  ทักษะการสลับบทบาท(Reveres role)

7.  ทักษะการฝึกการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์(Communication training)

  • การสื่อสารที่เป็นปัญหา (You/He/They Message)  พูดไม่ตรงกับความรู้สึก ความคิด ความต้องการที่แท้จริงของผู้พูด พูดไม่ตรงประเด็น ก่อให้เกิดความเข้าใจผิดกับผู้ฟัง
  • การสื่อสารอย่างสร้างสรรค์( I Message) ผู้พูดสามารถสื่อสารได้อย่างสอดคล้องกับความรู้สึก ความคิด ความต้องการที่แท้จริงของตนเอง เพื่อให้ผู้อื่นรับรู้และเข้าใจ  ซึ่งขั้นตอนปฏิบัติดังนี้

        -  บอกปัญหา

        -  บอกความรู้สึก

        -  บอกความต้องการ

        -  ถามความคิดเห็น

        -  แสดงความขอบคุณ

หลักการต่างๆไม่ต่างกันค่ะ  แต่เราจะใช้ทักษะได้ดีคงต้องขึ้นอยู่กับประสบการณ์และฝึกบ่อยๆย่อมเกิดทักษะ...

เป็นกำลังใจให้คนทำงานทุกท่านนะคะ...พักผ่อนและระวังFlu 2009 ด้วยค่ะ

เรื่องราวอีกมากมายที่จะมาเล่าสู่กันฟัง  หรือท่านใดที่ต้องการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องใดก็สามารถแลกเปลี่ยนกันได้นะคะ