ไดโอด



ไดโอด

         
          ไดโอด เป็นอุปกรณ์ที่ทำจากสารกึ่งตัวนำ
p-n สามารถควบคุมให้กระแสไฟฟ้า
จากภายนอก ไหลผ่านตัวมันได้ทิศทางเดียว
ไดโอดประกอบด้วยขั้ว 2
ขั้ว คือ
แอโนด (
Anode ; A) ซึ่งต่ออยู่กับสารกึ่งตัวนำชนิด p และ แคโธด (Cathode ; K)
ซึ่งต่ออยู่กับสารกึ่งตัวนำชนิด n

ไดโอดในทางอุดมคติ (Ideal Diode)
          ไดโอดในอุดมคติมีลักษณะเหมือนสวิทช์ที่สามารถนำกระแสไหลผ่านได้
ในทิศทางเดียว
ถ้าต่อขั้วแบตเตอรีให้เป็นแบบไบอัสตรงไดโอดจะเปรียบเป็นเสมือนกับ
สวิทช์ที่ปิด
(Close Switch) หรือไดโอดลัดวงจร (Short Circuit) Id ไหลผ่านไดโอดได้
แต่ถ้าต่อขั้วแบตเตอรีแบบไบอัสกลับ ไดโอดจะเปรียบเป็นเสมือนสวิทช์เปิด
(
Open Switch) หรือเปิดวงจร (Open Circuit) ทำให้ Id
เท่ากับศูนย์


ไดโอดในทางปฏิบัติ (
Practical Diode)
          ไดโอดในทางปฏิบัติมีการแพร่กระจายของพาหะส่วนน้อยที่บริเวณรอยต่ออยู่
จำนวนหนึ่ง ดังนั้น ถ้าต่อไบอัสตรงให้กับไดโอดในทางปฏิบัติก็จะเกิด
แรงดันเสมือน
(Ge >= 0.3V ; Si >= 0.7V ) ซึ่งต้านแรงดันไฟฟ้าที่จ่ายเพื่อการไบอัสตรง
         
ขนาดของแรงดันเสมือนจึงเป็นตัวบอกจุดทำงาน ดังนั้น จึงเรียก แรงดันเสมือน
อีกอย่างหนึ่งว่า แรงดันในการเปิด 
 
           กรณีไบอัสกลับ เราทราบว่า
จะขยายกว้างขึ้น แต่ก็ยังมี
พาหะข้างน้อยแพร่กระจายที่รอยต่ออยู่จำนวนหนึ่ง และมีกระแสรั่วไหลอยู่จำนวนหนึ่ง
เรียกว่า กระแสรั่วไหล
เมื่อเพิ่มแรงดันไฟฟ้าขึ้นเรื่อยๆ กระแสรั่วไหล
จะเพิ่มขึ้นจนถึงจุดทีไดโอดนำกระแสเพิ่มขึ้นมาก ระดับกระแสที่จุดนี้ เรียกว่า
กระแสอิ่มตัวย้อนกลับ 
แรงดันไฟฟ้าที่จุดนี้ เรียกว่า
แรงดันพังทลาย
และถ้าแรงดันไบกลับสูงขึ้นจนถึงจุดสูงสุด
ที่ไดโอดทนได้ เราเรียกว่า แรงดันพังทลายซีเนอร์

ถ้าแรงดันไบอัสกลับสูงกว่า Vz
จะเกิดความร้อนอย่างมากที่รอยต่อของไดโอด
ส่งผลให้ไดโอดเสียหายหรือพังได้ แรงดันไฟฟ้าที่จุดนี้เราเรียกว่า
แรงดันพังทลายอวาแลนซ์

ดังนั้น การนำไดโอดไปใช้งานจึงใช้กับการไบอัสตรงเท่านั้น


ผลกระทบของอุณหภูมิ (
Temperature Effects)
          จากการทดลองพบว่า Is ของ Si จะมีค่าเพิ่มขึ้นเกือบ 2
เท่าทุกๆ ครั้งที่อุณหภูมิเพิ่มขึ้น
10 องศาเซลเซียส ขณะที่ Ge ม ีค่า Is เป็น 1 หรือ 2 ที่ 25
องศาเซลเซียส
แต่ที่
100 องศาเซลเซียสจะมีค่า Is เพิ่มขึ้นเป็น 100 
ระดับกระแสไฟฟ้าขนาดนี้
จะเป็นปัญหาต่อการเปิดวงจรเรื่องจากได้รับการไบอัสกลับ เพราะแทนที่
Id
จะมีค่า
ใกล้เคียงศูนย์ แต่กลับนำกระแสได้จำนวนหนึ่งตามอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้น