ทางศูนย์พัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลได้ติดต่อข้าพเจ้ามาให้ช่วยคิดช่วยมองประเด็นของโรงพยาบาลยโสธรในมิติที่ว่า เป็นโรงพยาบาลที่เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้อย่างไร ?

เป็นโจทย์สำหรับข้าพเจ้าที่ว่าจะเลือกแว่นไหนไปเป็นกระจกส่อง สิ่งที่มีอยู่และเป็นอยู่ของโรงพยาบาล เมื่อสักครู่ข้าพเจ้าคุบกับพี่ท่านหนึ่งว่า "จริงแล้วขุมพลังและต้นทุนในองค์กรนั้นเรามีอยู่แล้ว เหมือนมีเพชรนั่นแหละ และเราจะเจียรไนเพชรนั้นอย่างไรเพื่อที่จะได้มองเห็นคุณค่าที่มีอยู่ เหมือนการทำ KM ในโรงพยาบาล ไม่ใช่มาตั้งต้นทำใหม่ หากแต่นำต้นทุนทางปัญญา และองค์ความรู้ที่มีในคน ในหน่วยงาน มาแลกเปลี่ยนเพื่อนำไปสู่การขยายโครงสร้างทางปัญญาอันเป็นขุมความรู้ที่นำไปสู่การเก็บไว้ในองค์กร"

 

จากการสังเคราะห์ ข้าพเจ้ามองออกมาได้ดังนี้

จากวิสัยทัศน์และพันธกิจของโรงพยาบาล ที่มีเป้าหมายของการขับเคลื่อนและการพัฒนาองค์กรที่ว่า “โรงพยาบาลทั่วไปชั้นนำด้านบริการอย่างมีคุณภาพ” นำไปสู่การเกิดพันธกิจร่วมกันของบุคลากรในองค์กรที่ว่า  “เป็นโรงพยาบาลทุติยภูมิระดับสูงให้บริการด้านสุขภาพที่มีคุณภาพและเป็นเลิศ ภายใต้การบริหารงานอย่างโปร่งใสนำเทคโนโลยีมาใช้อย่างมีประสิทธิภาพบุคลากรมีความรู้ความสามารถและมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องส่งเสริมให้ประชาชนมีสุขภาพที่ดีตลอดจนประสานความร่วมมือกับเครือข่ายพันธมิตรทุกภาคส่วน”สะท้อนให้เห็นการมีเป้าหมายร่วมของบุคลากรในองค์กรที่มาร่วมกันกำหนด วิสัยทัศน์และพันธกิจ ซึ่งการได้มานี้ทางโรงพยาบาลยโสธรได้ใช้รูปแบบการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของบุคลากรในระดับผู้นำองค์กร และตัวแทนของบุคลากรในระดับต่างๆ มาร่วมกันกำหนดเป้าหมายร่วมดังกล่าว  จากเดิมที่ให้ผู้นำสูงสุดและระดับผู้บริหารเป็นผู้กำหนดเป้าหมายขององค์กร แต่จากการเรียนรู้ว่าการพัฒนาองค์กรนั้นน่าจะมาจากการมีส่วนของบุคลากรทุกระดับเป็นสำคัญ จึงได้นำกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้มาสู่การกำหนดและหาเป้าหมายร่วมกันระหว่างบุคลากรเพื่อนำไปสู่การกำหนดวิสัยทัศน์และพันธกิจดังกล่าวข้างต้น

การเรียนรู้ที่นำมาใช้ในการขับเคลื่อนพัฒนาโรงพยาบาลไปสู่องค์กรแห่งการเรียนรู้นั้นทำให้มีการนำต้นทุนที่มีอยู่ในโรงพยาบาลมาใช้ได้อย่างเต็มศักยภาพ ซึ่งต้นทุนที่มีของโรงพยาบาลนั้น ที่เป็นภาพเด่นชัดหรืออาจเรียกได้ว่าเป็นจุดแข็งก็คือ การมีบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ หรือมีความเชี่ยวชาญในด้านต่างๆ มีบุคลากรที่จบทั้งระดับปริญญาเอก ปริญญาโท และความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านหลากหลายสาขา จากต้นทุนที่เป็นลักษณะเด่นนี้นำมาสู่เป็นฐานเริ่มต้น ของการนำองค์ความรู้อันเป็นขุมพลังของแต่ละบุคคลมาสู่การแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน ด้วยการดำเนินงานในรูปของการจัดตั้งที่เน้นการทำงานเป็นทีมอันประกอบด้วยสหวิชาชีพต่างๆ ในรูปแบบของ PCT ซึ่งใช้ฐานของกลุ่มโรคและลักษณะงานมากำหนดเป็นกรอบของการทำงานเป็นทีมหรือเป็นเครือข่ายดังกล่าว

จากรูปแบบการดำเนินงานของทีม และเครือข่ายชุมชนนักปฏิบัติ (Community of Practice ; CoP) ที่เราใช้ชื่อเรียกว่า PCT นั้นจะมีการร่วมกันค้นหาปัจจัยที่นำไปสู่ความสำเร็จของการพัฒนางาน ดังเช่น นำอุบัติการณ์ นำ Best Practice มาเป็นฐานที่นำไปสู่การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในทีม ที่ประกอบไปด้วยแพทย์ พยาบาล เภสัชกร กายภาพบำบัด หน่วยพยาธิ และบุคลากรฝ่ายสนับสนุนในแต่ละทีม เป็นต้นว่า ทีม PCT ศัลยกรรม,PCT อายุรกรรม,PCT สูติกรรม,PCT ผู้ป่วยนอก รวมถึงการขยายผลการทำงานร่วมกันที่แยกย่อยออกมาเป็นชุมชนนักปฏิบัติ ที่ใช้ฐานความคิด ความเชื่อในเรื่องการจัดการความรู้ (KM) มาใช้ เช่น CoP R2R หรือที่เรียกว่า ชุมชนนักปฏิบัติการพัฒนางานประจำด้วยการทำวิจัย นำฐานในเรื่องการพัฒนาคุณภาพ CQI มาเป็นฐานที่มาต่อยอดด้วยการยกระดับความรู้และสร้างความรู้จากการทำงานของบุคลากรด้วยการนำหลักการหรือกระบวนการอันเป็นระบบที่เป็นวิทยาศาสตร์ เป็นวิจัยมาใช้ต่อยอดกระบวนการสร้างความรู้ และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมาย คือ การพัฒนาการทำงานที่มีความเป็นชั้นนำด้านบริการอย่างมีคุณภาพ ดั่งที่กำหนดเป็นวิสัยทัศน์ของโรงพยาบาล

นอกจากนี้โรงพยาบาลยโสธรไม่หยุดนิ่งที่จะส่งเสริมหรือสนับสนุนการเรียนรู้ของบุคลากร ดั่งจะเห็นได้จากการมีข้อมูลเชิงประจักษ์ทางด้านต้นทุนที่เป็นบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถเชี่ยวชาญต่างๆ นั้น ได้มีการเผยแพร่แลกเปลี่ยนเรียนรู้กันถ่ายทอดผ่านบุคคล เวทีการประชุม website ของโรงพยาบาล วารสารและจุลสารของโรงพยาบาล ป้ายประกาศ แผ่นพับต่างๆ ที่ใช้เป็นช่องทางการสื่อสารกันระหว่างบุคลากรในโรงพยาบาล ผ่านเวทีเรื่องเล่าที่ทางกลุ่มการพยาบาลจัดให้มีอยู่เสมอ

บทเรียนที่ได้เรียนรู้จากการพัฒนาโรงพยาบาลไปสู่การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้นั้น ทำให้มองเห็นศักยภาพของบุคลากรที่มีอยู่ในโรงพยาบาลทุกระดับอันเป็นต้นทุนขององค์กรที่มีคุณค่ามาก และนำศักยภาพที่มีอยู่ในแต่ละบุคคลมาถ่ายทอดแบ่งปันแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน เชื่อละเคารพบนฐานแห่งการบริการด้วยหัวใจแห่งความเป็นมนุษย์ ส่งผลให้โรงพยาบาลยโสธรมีข้อมูลเชิงประจักษ์มากมาย ดั่งผลงานที่ได้รับรางวัลอย่างมากมาย อย่างไรก็ตามรางวัลที่ได้เป็นเพียงกำลังใจ แต่ความยิ่งใหญ่อันเป็นเป้าหมายของการพัฒนาโรงพยาบาลให้มีคุณภาพที่เป็นเลิศนั้น คือ ประชาชนชาวยโสธรที่มารับบริการได้มีสุขภาวะที่ดีอย่างถ้วนหน้า