แล้ววันนัดหมายที่ อ.แดง(พงษ์พันธ์ นันทะขว้าง)นัดกลุ่มเกษตรกรบ้านเกี๋ยงหนองข่วงก็มาถึง เช้าวันที่ ๑๓ มิถุนายน ๒๕๕๒ เราก็ขออนุญาตผอบอที่บ้านลางานร้านรักษาสัตว์ครึ่งวัน ออกบ้านแต่เช้าหกโมงกว่าๆไปรับเกษตรกรของอำเภอเวียงเชียงรุ้งที่เราทำงานอยากให้ได้ไปเห็นจะได้เกิดแรงบันดาลใจ ปรากฎว่าลุงหมั้น ถาคำ ที่เราตั้งใจจะให้ไปออกตัวว่าไปแล้วไม่ทำเองขอให้ป้าบางแฟนลุงไปแทนเราก็ตกลงแต่เพื่อความชัวว่าจะจำการสาธิตได้ทั้งหมดก็รับน้องรัชนีกร เจ้าหน้าที่สัตวบาลของสนง ปศุสัตว์เวียงเชียงรุ้งไปอีกคนคอยเก็บภาพกิจกรรม
ไปถึงแปดโมงครึ่งแล้วอาจารย์แดงมาถึงก่อนกำลังให้แต่ละกลุ่มเตรียมวัสดุอุปกรณ์ที่จะทำน้ำหมักเจ็ดชนิดและการเก็บเชื้อราขาว ปรากฏว่าชาวบ้านร้อนวิชาได้ทดลองทำที่ต่อเชื้อราขาวไปลองวางแล้วตั้งแต่วันที่กลับจากอบรมที่บ้านอาจารย์ จำนวน ๒ อันได้ดีหนึ่งกะบะ อีกอันเน่าเสียเลยได้เห็นเปรียบเทียบกันพอดี(ดูรูป)
ถ้าจะไม่บอกวิธีหาเชื้อราขาวอย่างละเอียดจะหาว่าบอกวิชาไม่หมดนำไปทำแบบพึ่งตนเองไม่ได้ผมลองเรียบเรียงวิธีเก็บและขยายมาเล่าดังนี้ครับ
การผลิตเชื้อราขาว ( Indigenous Micro Organism :IMO )
1. ประโยชน์ของเชื้อราขาว (จุลินทรีย์ท้องถิ่น)
1.1. ช่วยย่อยสลายเร็ว (ทำปุ๋ยหมัก) 1.2. ปรับ ความเป็นกรดด่างของดินหรือpH
1.3. ทำให้ดินปลดปล่อยแร่ธาตุ
1.4. ทำให้ดินโปร่ง มีออกซิเจน จุลินทรีย์ทำงานได้เต็มที่มีประสิทธิภาพ
1.5 ทำให้พืชต้านทานโรคที่เกิดจาก เชื้อรา โรคที่เกิดจากเชื้อแบคที่เรีย โรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส โรคที่เกิดจากใส้เดือนฝอย และดับกลิ่นเหม็นในคอกสัตว์
1.6. เพิ่มผลผลิตและลดต้นทุน
2. การเก็บเชื้อราขาว
2.1. ข้อควรพิจารณา ควรเก็บจากต้นไผ่ในป่าท้องถิ่นดีที่สุด ระยะเวลาเก็บ ฤดูหนาว เวลา 6-7 วัน ฤดูฝน เวลา 5-7 วัน ฤดูแล้ง เวลา 4-5 วัน
2.2 ทำกะบะกว้าง 30 ซม. ยาว 30 ซม. ลึก 10 ซม.
การผลิตเชื้อราขาว มี 3 อย่าง
อย่างที่ 1 การเก็บเชื้อราขาว (IMO1)
· ทำกระบะ ขนาด 30x30x10 ซม.
· หุงข้าวสวย หรือปลายข้าว 1 ลิตร ทิ้งไว้ให้อุ่น
· ซุยข้าวให้โปร่ง (อย่าเอามือถูกข้าว)ใช้ทัพพีพลาสติก
· เอากระดาษปรู๊พหรือกระดาษสาปิด 2 ชั้น พับไปข้างใดข้างหนึ่ง เชือกมัด
· นำไปไว้ป่าไผ่แหวกหาเชื้อรา เอากรบะวางบนเชื้อราขาว วางทับด้วยใปไผ่ เอาสุ่มไก่หรือตาข่ายคลุม เอาพลาสติกคลุม
· ทิ้งใ 4-5 วัน แล้วนำมาคลุกน้ำตาลทรายแดง 1 กิโลกรัม โดยใช้มือขยำให้และเหมือนโคลน
· บรรจุไว้ในขวด(ปิดฝา )ทิ้งไว้ 4-5 วัน แล้วนำไปใช้ในอัตรา 2 ซ้อน ต่อ น้ำ 10 ลิตร
· เขียนฉลากข้างขวดว่า “เชื้อราขาว”IMO1 ขวดที่ 1,2,3,4 เพื่อสะดวกในการใช้และจำว่าขวดไหนเปิดก่อนหลัง ปิดฝาให้สนิท เก็บไว้ในที่เย็นไม่มีแสงเช่นในห้องน้ำ อุณหภูมิ 45-50 องศา ห้ามเก็บในตู้เย็นขวดที่เปิดใช้อยู่ได้ 45 วัน ส่วนที่ยังไม่เปิดไช้เก็บได้นานเป็นปี
หมายเหตุ การเก็บรักษากระบะไม้ หลังจากเอาเชื้อราออกแล้วให้ล้างทันที่ให้สะอาด นำไปตากแห้ง 3-7 แดด ใส่ถุงพลาสติกสะอาดเก็บไว้ใช้ครั้งต่อไป
อย่างที่ 2 การเก็บและทำหัวเชื้อราขาว (IMO2)
2.1 วัสดุที่ใช้
ของแห้ง ได้แก่
แกลบกลาง 30 กิโลกรัม
มูลสัตว์แห้ง 30 กิโลกรัม
ผสมให้เข้ากัน เมื่อเข้ากันดีแล้ว ขึ้นเป็นแปลง รูป สี่เหลี่ยมผืนผ้าหนา 1 ฝ่ามือ จะได้พื้นที่ประมาณ 1 ตารางมตร
ของเปียก
เชื้อราขาว 2 ซ้อน
น้ำตาลทรายแดง 2ซ้อน
น้ำหมักจุลินทรีย์ 7 ชนิด อย่างละ 2 ซ้อนผสมน้ำ 10 ลิตร (โดยทำ 3 ชุดผมน้ำไว้ 3 ถัง เพื่อใส่บัวรด)
2.2 ทำเป็นกองปุ๋ยหมักกองยอดแหลมคล้ายภูเขา
· เอาคราดสับให้ผสมคลุกให้เข้ากัน แผ่แปลงออกเป็นสี่เหล่ยมกว้าง 1 ตารางเมตร สูง ฝ่ามือ
· สาดรดด้วยน้ำที่เตรียมไว้ สับสองรอบ รดน้ำตามไห้ทั่วแปลง
· แล้วแบ่งแปลงเป็นสามส่วน โกยด้านข้างทั้งสองขึ้นทับกองกลาง เป็นกองสูง 70 เซนติเมตร (1 ฝ่ามือ)รดน้ำให้ชุ่ม
· ทับด้วยเศษฟางหรือหญ้า
· คลุมด้วยพลาสติกใสกันน้ำเข้า
· หาของหนักทับตีนกองปุ๋ย
· ทิ้งไว้ 8-10 วัน นำไปใช้
การนำไปใช้
1. ทำปุ๋ยชีวภาพ
2. ทำคอกสัตว์
อย่างที่ 3 การทำหัวเชื้อขยาย
ส่วนประกอบ
ของแห้ง
แกลบกลาง 30 กิโลกรัม
มูลสัตว์แห้ง 30 กิโลกรัม
หัวเชื้อราขาว(อย่างที่ 2 ) 1 กระสอบ
ผสมให้เข้ากัน
ของเปียก
จุลินทรีย์ 7 ชนิด 2 ซ้อน ต่อน้ำ 10 ลิตร
น้ำตาลทรายแดง 2 ช้อน
ทำเป็นกองหนาไม่เกิน 70 เซนติเมตร
เอาฟางทับข้างบนหนา 2 ฝ่ามือ
คลุมด้วยพลาสติกต้องใช้ขนาด 2x3 เมตรจะพอดี
หาของหนักทับตีนกองปุ๋ย
ทิ้งไว้ 8-10 วันนำไปใช้
การนำไปใช้
ทำปุ๋ยหมักชีวภาพ
ใส่คอกสัตว์
กำจัดขยะ
กำจัดกลิ่นเหม็น
กลุ่ม แรกที่เห็นคือทุบหอยเชอรี่เอาแต่ตัวไม่เอาเปลือก (เปลือกเอาไปตากแห้งแล้วบดผสมในสูตรอาหารสัตว์ไม่ต้องทิ้ง)เพื่อทำ
น้ำหมักจุลินทรีย์จากเศษ ปลา หอย ปู กุ้ง รกหมู ใส้เดือน
จะใช้สิบกิโลกรัมแต่ทำท่าจะไม่ได้เพราะหอยเชอรี่ที่เก็บมา ตัวเล็ก สรุปตอนท้ายได้แค่ห้ากิโลก็เอามาคลุกกับนำตาลทรายแดงห้ากิโล ตามอัตราส่วน ๑ต่อ๑ การคลุกจะใช้เวลานานนานเกือบ๒๐นาทีเพื่อให้เข้ากันดีกลิ่นคาวหอยจะหมดไป ถึงเอาไปบรรจุในถัง ปิดผาให้สนิท ให้มีที่ว่างในถังด้วย ๑ใน๓ ให้คนทุกวันวันละ๑-๒ครั้งเพราะถ้าไม่คนจะเป็นไข หลังคนปิดฝาใหสนิททุกครั้ง ทิ้งไว้๑๕วัน รินใส่ขวดให้ได้ ๒/๓ของขวด ปิดฝาเก็บไว้ที่ร่ม แล้วให้เรียกว่า โปรตีน
ข้อบ่งใช้
- ใช้อัตรา ๒ ซ้อนต่อน้ำ ๑๐ ลิตร พ่นทางใบ วันที่ห่างกัน ๓-๕-๗วันต่อเดือน
- ราดดินห่างจากต้นพืช ๑ คืบ ทับด้วยใบไม้แห้งต่างๆให้เกิดความชื้น
- ควรใช้ให้หมดภายใน ๔๕ วัน
- กากที่เหลือผสมรำอ่อนให้สัตว์กิน กาก๑ก.ก.ต่อรำอ่อน๑๐ ก.ก.ผสมคลุกเคล้าให้เข้ากันราดด้วยน้ำหมัก๗ชนิดปั้นเป็นก้อนให้สัตว์น้ำจำพวก กบ ปลาดุก ตะพาบน้ำ จระเข้ กิน
- ทำปุ๋ยหมัก
- ผสมน้ำดื่มให้สัตว์
- ผสมอาหารสัตว์
รูปกระดูกที่ต้มเอาไขมันออกแล้วเผาไฟให้แดงจากนั้นราดน้ำดับไฟได้ก้อนถ่านเผาของกระดูกไม่ต้องทุบเอาไปตากแดดให้แห้งสนิทก่อน เตรียมหมักทำน้ำชีวภาพที่มีสารฟอสฟอรัส ดีใจสามารถอัพรูปได้แล้ว ค่อยเล่าต่อตอนที่สามครับ
ดีจังเลยนะ ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ
จะได้ประหยัดเงินซื้อปุ๋ย
และปลอดภัยจากสารเคมีตกค้าง
ใช่แล้วครับพี่ เก็จถหวาแต่คนตั้งใจทำน้อยเหลือเกินครับขอบคุณที่มาเยี่ยมให้กำลัวใจครับ