... คณะนักวิจัยจากสถาบันคิงส์ คอลเลจ ลอนดอน (King's College London) ทำการศึกษาพบว่า ความรู้ทางด้านกายวิภาคหรือร่างกายของชาวสหราชอาณาจักร (UK) ไม่เพิ่มขึ้น เมื่อเทียบกับผลการทดสอบเมื่อ 40 ปีก่อน การศึกษานี้ทำในกลุ่มตัวอย่างมากกว่า 700 ราย โดยทำการเปรียบเทียบกับการใช้แบบทดสอบเดียวกันในปี 1970 หรือ พ.ศ. 2513 ภาพรวมที่ได้ คือ ทำ้ข้อสอบผ่านเฉลี่ย 52.5% คล้ายๆ กัน ... อ.จอห์น วายน์แมน (John Weinman) ให้ความเห็นว่า การมีความรู้พื้นฐานทางด้านกายวิภาค หรืออวัยวะของร่างกายต่ำน่าจะทำให้การดูแลสุขภาพไม่ดี และที่สำคัญมาก คือ ทำไมโลก IT ไฮเทคแถมด้วยการให้ความรู้ผ่านสื่อต่างๆ ทำให้คนมีองค์ความรู้เพิ่มขึ้นไม่ได้ ... การศึกษานี้พบว่า คนที่มีการศึกษาสูงมีแนวโน้มจะทำข้อสอบได้ดีกว่าคนที่มีการศึกษาต่ำ ซึ่งอาจช่วยอธิบายได้ว่า ทำไมคนที่มีการศึกษาสูงกว่ามีโอกาสอายุยืนมากกว่า (จากการดูแลสุขภาพได้ดีกว่า) คณะนักวิจัยรายงานว่า การสื่อสารระหว่างหมอกับคนไข้ (doctor-patient communication) อาจจะไม่ดีพอ (โปรดสังเกตว่า ไม่มีการโทษคุณครูเลย ทั้งๆ ที่หลักสูตรกำหนดให้เรียนชีววิทยากันคนละหลายๆ ปี) ... อาจารย์ดอน เรดดิง (Don Redding) หัวหน้าฝ่ายนโยบาย สถาบันพิคเคอร์ยุโรป ซึ่งเป็นกลุ่มที่สนใจทำการวิจัยในคนไข้กล่าวว่า น่าจะจริงที่การสื่อสารระหว่างหมอกับคนไข้ไม่ดี (นี่ก็โทษหมออีกแล้ว) อาจารย์เรดดิงกล่าวว่า นี่เป็นเรื่องที่สะท้อนให้เห็นว่า คนในสหราชอาณาจักร (UK) ยังมี 'health literacy' ไม่ดี ... 'literacy' = การอ่านออกเขียนได้ ซึ่งเกณฑ์ทั่วไปที่ประเทศทั่วโลกแข่งขันกันขั้นต่ำได้แก่ 
-
(1). mother language = ภาษาแม่ (กรณีคนไทย = ภาษาไทย)
- (2). English = ภาษาอังกฤษ ข้อนี้เป็นขีดจำกัดสำคัญของคนไทย โดยเฉพาะนักศึกษาไทยส่วนใหญ่อ่านตำรามาตรฐาน (standard texts) ไม่ได้ อาศัยท่องจำเลคเชอร์ และชี้ตประกอบการสอน (sheets)
...
- (3). mathematics = คณิตศาสตร์ (เลข)
- (4). computer = คอมพิวเตอร์
...
- (5). health = สุขภาพ อย่างน้อยควรเข้าใจเรื่องร่างกาย, การเลือกอาหารสุขภาพ (บางประเทศสอนการทำอาหารสุขภาพ), การออกกำลังเพื่อสุขภาพ (ไม่เน้นการแข่งกีฬา แต่เป็นการออกกำลังเพื่อป้องกันโรค), เน้นการป้องกันโรค-ดูแลสุขภาพ-ติดตามข้อมูลสุขภาพได้ ไม่ใช่รักษาโรค
- (6). learning (by self) = การเรียนรู้เรื่องใหม่ด้วยตนเอง ซึ่งรวมการสืบค้นข้อมูล (searching) ทั้งจากพจนานุกรม, ห้องสมุด, และอินเตอร์เน็ต
...
- (7). Third language = ภาษาที่สาม (ข้อนี้ชาวสิงคโปร์ และยุโรปสอบผ่านมานานแล้ว) ภาษาที่ 3 เป็นตัวกำหนดความสามารถในการแข่งขันด้านการบริการการท่องเที่ยว และการลงทุน ซึ่งไทยเราควรรีบพัฒนาภาษาจีน ญี่ปุ่น อาหรับให้มากขึ้น
- (8). military = การทหาร (บังคับในอิสราเอล และสวิตเซอร์แลนด์)
...
ต่อไปขอเรียนเชิญท่านผู้อ่านลองทำตัวอย่างแบบทดสอบง่ายๆ ซึ่งมีเฉลยไว้ข้างท้ายแล้ว และลองเทียบดูว่า คะแนนของท่านน่าจะเป็นอย่างไร
....................................................................................
ภาพที่ 1:ไต (kidneys) อยู่ที่ไหน > Thank [ BBC ] ... ภาพที่ 2: ตับอ่อน (pancreas) อยู่ที่ไหน > Thank [ BBC ] ... ภาพที่ 3: หัวใจ (heart) อยู่ที่ไหน > Thank [ BBC ] ... ภาพที่ 4:คะแนนที่กลุ่มตัวอย่างทำคะแนนได้ (คะแนนเต็ม 100) > Thank [ BBC ] [ liver = ตับ, ovaries = รังไข่, heart = หัวใจ, thyroid = ต่อมธัยรอยด์, lungs = ปอด, gall bladder = ถุงน้ำดี, pancreas = ตับอ่อน, intestines = ลำไส้, bladder = กระเพาะปัสสาวะ, kidneys = ไต, stomach = กระเพาะอาหาร] ... โปรดสังเกตว่า คนสหราชอาณาจักร (UK) ได้คะแนนเรื่องตำแหน่งของลำไส้ (intestines), และกระเพาะปัสสาวะ (urinary bladder / bladder) สูง ... ภาพที่ 5: ระบบทางเดินปัีสสาวะ > Thank [ kidney.ab.ca ] ภาพซ้าย > ไต (kidneys) ของคนเราส่วนใหญ่มี 2 ข้าง คนประมาณ 1/1000 มีไตข้างเดียว (ผู้ชายมีโอกาสมีไตข้างเดียว = 1.8 เท่าของผู้หญิง), ถัดจากไตลงมาเป็นท่อไต, กระเพาะปัสสาวะ, ท่อปัสสาวะตามลำดับ ... ภาพขวา > ไต (บาลี = วักกัง / วกฺกํ) ผ่าซีก แสดงให้เห็นกรวยไตเล็กที่รับน้ำปัสสาวะ (บาลี = มุตตัง / มุตฺตํ / น้ำมูตร) ก่อนไหลลงสู่ท่อไต ... ภาพที่ 6: ระบบทางเดินปัสสาวะ (urinary tract) > Thank [ kidshealth.org ] ภาพจากต้นฉบับจะออกเสียงให้ถ้านำเมาส์ไปวางไว้เหนือชื่อ และคลิก (ตรงรูปลำโพง) ซึ่งเป็นการนำเสนอที่ดีมาก ... ภาพฉากหลังสีน้ำตาลอ่อน คือ กระดูกสันหลัง, กระดูกเชิงกราน, และกระดูกต้นขาตามลำดับ ระบบทางเดินปัสสาวะคนเราประกอบด้วยไต (kidneys) 2 ข้างอยู่ทางด้านบน น้ำปัสสาวะจะไหลลงสู่กรวยไต, ท่อไต (ureters) 2 ข้าง, กระเพาะปัสสาวะ (bladder), และท่อปัสสาวะ (urethra) ตามลำดับ ... ภาพที่ 7: กายวิภาคช่องท้อง > Thank [ Wikipedia ] อาหาร-น้ำที่เรากลืนจะไหลลงสู่หลอดอาหาร (1), กระเพาะอาหาร (แต้มสีแดง - 3), ลำไส้เล็ก (แต้มสีน้ำเงิน - 6), ก่อนเข้าลำไส้ใหญ่ ... แนวเส้นที่ (2) คือ กะบังลม ซึ่งทำหน้าที่ช่วยในการหายใจ และช่วยแบ่งช่องอก-ช่องท้อง ไม่ให้อวัยวะจากช่องท้องไหลขึ้นไปยังช่องอก (ปกติแรงดันในช่องท้องสูงกว่าช่องอก) อวัยวะในช่องท้องด้านบนทางขวา คือ ตับ (4), น้ำดีจากตับจะไหลลงท่อน้ำดีรวม พักไว้ที่ถุงน้ำดี (5), ถุงน้ำดีจะหดตัวเวลาคนเรากินอาหาร เพื่อรีดน้ำดีลงสู่ลำไส้เล็ก (6), น้ำดีทำหน้าที่ช่วยให้น้ำมันแตกตัวเป็นหยดเล็กๆ และอยู่แนบชิดกับน้ำ ทำให้น้ำย่อย (enzymes) ย่อยไขมันได้ ... วิธีการทำให้น้ำกับน้ำมันรวมตัวกันได้ของน้ำดีมีลักษณะคล้ายการทำงานของสบู่ ผงซักฟอก หรือน้ำยาล้างจาน (detergents) ม้าม (8 / บาลี = ปิหกํ / ปิหกัง) เป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่สร้างเม็ดเลือดตอนอยู่ในท้องแม่ พอคลอดมาแล้วไม่ได้ทำหน้าที่สร้างเม็ดเลือดแดงอีก ทำหน้าที่เป็นด่านกัก-ทำลายเชื้อโรค และทำลายเม็ดเลือดแดงที่หมดอายุ (เม็ดเลือดแดงคนเรามีอายุประมาณ 4 เดือน) ... ภาพที่ 8: แสดงการเต้นของหัวใจ เลือดดำ (แต้มสีน้ำเงิน) จากร่างกายเข้าสู่หัวใจห้องบนขวา-ล่างขวา แล้วออกไปฟอกที่ปอด, เลือดแดง (แต้มสีแดง) จากปอดเข้าสู่หัวใจห้องบนซ้าย-ล่างซ้าย แล้วออกไปเลี้ยงร่างกาย ... ภาพที่ 9: แสดงกายวิภาคทรวงอก > Thank [ Wikibooks ] ทางเดินอาหาร-ทางเดินลมหายใจคนเรามีช่องทางขาเข้าคือ ช่องจมูกและช่องปาก, รวมเป็นช่องทางร่วมบริเวณลำคอ, หลังจากนั้นจะแยกกัน คือ อาหารไปทางด้านหลัง ลงสู่หลอดอาหาร (oesophagus) ... ลมหายใจจะผ่านไปทางด้านหน้า เข้าสู่กล่องเสียง (larynx), หลอดลม (trachea), ปอด 2 ข้าง (lungs) - แสดงด้วยแนวเส้นสีชมพู อวัยวะที่ช่วยป้องกันอันตรายให้ทรวงอก (อยู่รอบๆ ปอดทางด้านข้าง) คือ ผนังทรวงอก ได้แก่ ซี่โครง (ribs - แสดงด้วยวงกลม เนื่องจากภาพนี้เป็นภาพตัดขวาง), แนวเส้นสีน้ำตาลที่ขึงอยู่ระหว่างซี่โครง คือ กล้ามเนื้อระหว่างซี่โครง (intercostal muscles) ... กะบังลม (diaphragm) อยู่ด้านล่างปอด ทำหน้าที่แบ่งช่องอก-ช่องท้อง ช่วยการหายใจ และป้องกันไม่ให้อวัยวะทางช่องท้องไหลขึ้นช่องอก (ปกติแรงดันในช่องท้องสูงกว่าช่องอก) หัวใจ (heart) - แต้มสีม่วง - อยู่ตรงกลางทรวงอก ค่อนไปทางซ้ายเล็กน้อย ... ภาพที่ 10: ภายวิภาคทรวงอก > Thank [ biosbcc.net ] ภาพซ้ายแสดงตำแหน่งหัวใจ (heart) ซึ่งมีปลายค่อนข้างแหลม (apex) ชี้ไปทางด้านซ้าย และชี้ลงล่าง โครงทรวงอกทางด้านหน้าแสดงหมายเลขของกระดูกซี่โครง (ribs) กำกับไว้ ... ภาพขวาแสดงรูปร่างหัวใจและเส้นเลือด (หลอดเลือด) ใหญ่ ... ภาพที่ 11: หัวใจ (หทยัง / หทยํ) > Thank [ Wikipedia ] ภาพหัวใจผู้ชาย อายุ 64 ปี ต้นฉบับไม่ได้ระบุไว้ว่า ผ่าตัดเปลี่ยนอวัยวะ หรือเสียชีวิตด้วยโรคอะไร ... คนไทยเราคงจะทำคะแนนข้อสอบกายวิภาคได้มากกว่าฝรั่งหรือชาวตะวันตก กลไกที่เป็นไปได้ คือ คนไทยเราคุ้นเคยกับอาการ 32 (โกฏฐาส / กายคตาสติ) ซึ่งเป็นกรรมฐานสำคัญในพระพุทธศาสนามาค่อนข้างมาก ผู้เขียนขอเรียนเสนอให้มีการเรียนการสอนกายวิภาค (anatomy) ร่างกายเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรคณะสงฆ์ หรือเป็นวิชาเลือกน่าจะดีมาก ... เนื่องจากถ้าตั้งจิตไว้ชอบ (โยนิโสมนสิการ = น้อมไปเพื่อเป็นปัจจัยแก่การเกิดของกุศลจิต) เช่น เรียนไปเพื่ออบรม เจริญ กระทำให้มากซึ่งการพิจารณาอาการ 32 (ไม่ใช่เรียนเพื่อลาภ ยศ สรรเสริญ สุข เช่น เรียนเอาวุฒิการศึกษา เรียนเพื่อข่มผู้อื่น ฯลฯ) แล้ว การเรียนกายวิภาคจะมีอุปการะต่อการเจริญกรรมฐานต่างๆ อย่างกว้างขวางต่อไป ... ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ ... ที่มา 
> 12 มิถุนายน 2552.
> 
