ตอนที่ ๑ ตอนที่ ๒ ตอนที่ ๓ ตอนที่ ๔ ตอนที่ ๕ ตอนที่ ๖
ตอนที่ ๗ ตอนที่ ๘ ตอนที่ ๙ ตอนที่ ๑๐ ตอนที่ ๑๑ ตอนที่ ๑๒
วิกฤติ กระบวนทัศน์ มโนทัศน์ เพื่อการปฎิรูปการศึกษา กฤษณพงศ์ กีรติกร
ต่อจากตอนที่ ๑๒
ผมขอบทความที่มองระบบการศึกษาไทยอย่างครอบคลุมรอบด้าน และเห็นภาพเชิงประวัติศาสตร์ ของ ดร. กฤษณพงศ์ กีรติกร นักวิทยาศาสตร์และนักการศึกษาที่ดีและเก่งที่สุดคนหนึ่งของสังคมไทย เอามาเผยแพร่ต่อดังต่อไปนี้ โดยที่บทความนี้ยาวกว่า ๕๐ หน้า จึงทยอยลงหลายตอน
การพัฒนาหัวรถจักร
อีกประเด็นหนึ่งที่ผมได้เห็นในหลายประเทศเอเซียเป็นสิ่งน่าคิด ขณะที่เกือบทุกประเทศมีปัญหาการศึกษาขั้นพื้นฐานซึ่งเกี่ยวข้องกับเด็กจำนวนมหาศาล ประเทศเหล่านั้นจะลงทุนพัฒนาเด็กจำนวนหนึ่งที่มีความสามารถพิเศษด้านต่างๆ ในทางสถิติจะมีเด็กที่เก่ง(gifted) ประมาณ 6-7% เด็กที่เก่งมาก (talented) ประมาณ 1-2 % หรืออาจกล่าวโดยรวมได้ว่ามีเด็กที่มีความสามารถสูงประมาณเกือบ 10% ในทุกด้านของพหุปัญญา (multiple intelligence)สร้างเด็กเหล่านี้ให้เป็นผู้นำ
การเปลี่ยนแปลงหรือเป็นหัวรถจักรลากประเทศในประเทศเอเชียตะวันออกหลายประเทศ เช่น จีน เวียตนาม เกาหลีใต้ ผมทำงานทางด้านการศึกษาวิทยาศาสตร์ มีโอกาสไปดูโรงเรียนวิทยาศาสตร์สำหรับผู้มีความสามารถพิเศษ แต่ก็ทราบว่ามีโรงเรียนสำหรับผู้มีความสามารถพิเศษด้านภาษา กีฬา ศิลปะ และดนตรี อาทิเช่น จีนมีโรงเรียนวิทยาศาสตร์ระดับเมืองหรือเทศบาลประมาณ 70 แห่ง มีโรงเรียนวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยจีนที่สำคัญหลายแห่งมาก เวียตนามมีโรงเรียนวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยแห่งชาติที่ฮานอย มหาวิทยาลัยแห่งชาติที่โฮจิมินส์ซิตี้ เกาหลีมี Korean Science Academy ที่เชื่อมกับมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียง คือ Korean Advance Institute of Science and Technology- KAIST และPOSTECH ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์ซึ่งสร้างจากกลุ่มอุตสาหกรรมเหล็ก Pohang รวมทั้งมีโรงเรียนวิทยาศาสตร์ของเทศบาลเมืองอีกสิบแห่ง อิสราเอลเน้นการศึกษาสำหรับผู้มีความสามารถพิเศษ อินเดีย มาเลเซีย และสิงค์โปร์ให้ความสำคัญแก่นักเรียนที่มีความสามารถพิเศษ สหรัฐอเมริกากำลังจะตั้งโรงเรียนวิทยาศาสตร์ตามแนว Illinois Mathematics and Science Academy –IMSA ของรัฐอิลลินอยส์ ในประเทศเหล่านี้ มหาวิทยาลัยจะมีโรงเรียนวิทยาศาสตร์ของตัวเอง หรือโอบอุ้มโรงเรียนวิทยาศาสตร์ หรือโอบอุ้มชั้นเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน 
บทความชุดนี้เป็นmaster piece ด้านให้ความลุ่มลึกในการทำความเข้าใจระบบการศึกษาไทย ต้องอ่านอย่างพินิจพิเคราะห์จึงจะได้รับประโยชน์เต็มที่
วิจารณ์ พานิช
๒๖ พ.ค. ๕๒
