ปุ๋ยหมัก
องค์ความรู้
เรื่อง การผลิตปุ๋ยหมัก ประเด็นความรู้ การผลิตปุ๋ยหมัก โดยใช้น้ำหมักชีวภาพ
ปุ๋ยหมัก เป็นปุ๋ยอินทรีย์ชนิดหนึ่ง ที่เกิดจากการนำซากหรือเศษเหลือจากพืชมาหมักรวมกัน และผ่านกระบวนการย่อยสลาย โดยกิจกรรมจุลินทรีย์จนเปลี่ยนสภาพไปจากเดิม เป็นวัสดุที่มีลักษณะอ่อนนุ่ม เปื่อยยุ่ย ไม่แข็งกระด้าง และมีสีน้ำตาลปนดำ นายจรูญ แสงจันทร์ วิทยากรจุดถ่ายทอดไร่นาสวนผสมของศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลชิงโค และเกษตรกรดีเด่น สาขาไร่นาสวนผสม ปี 2550 อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา เปลี่ยนระบบการปลูกพืชที่ใช้ปุ๋ยเคมี และสารเคมี มาเป็นการพึ่งพาตนเองในการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ และสารชีวภาพ เพื่อใช้ในการปลูกไม้ผล มะม่วงพิมเสนเบา ในพื้นที่ 2 ไร่ ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง โดยลดการใช้ปุ๋ยเคมี ผลิตปุ๋ยชีวภาพใช้เอง วิธีการกองปุ๋ย กองปุ๋ยหมัก ½ ตัน กว้าง 1 เมตร ยาว 1.5 เมตร สูง 0.75 เมตร กองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
ขั้นแรก -วัสดุรองพื้น ใช้หญ้า ฟางข้าว ขั้นที่สอง -ใช้ขี้วัว ราดน้ำชีวภาพ ซึ่งผลิตจากผลไม้สุก เช่น มะละกอ กล้วย แตงโม จำนวน 3 กิโลกรัม น้ำตาลทราย 1 กิโลกรัม หมักทิ้งไว้ 45 วัน -ใช้น้ำหมักชีวภาพ 4 ช้อนโต๊ะ ผสมน้ำตาลทราย 4 ช้อนโต๊ะ น้ำ 20 ลิตร ราดบนกองปุ๋ย ขั้นที่สาม -ใช้ผักตบชะวา ขี้วัว ราดด้วยน้ำชีวภาพ ขั้นสุดท้าย -ใช้ฟางข้าวคลุม เอากระสอบคลุมข้างบน
ประมาณ 15 วัน กลับกองปุ๋ย โดยใช้น้ำหมักชีวภาพ 1 แก้ว ผสมน้ำตาลทราย 4 ช้อนโต๊ะ น้ำ 7 ลิตร ราดบนกองปุ๋ย 15 วันกลับ อีกครั้ง ประมาณ 45 วันเมื่อครบ 45 วัน แล้วทดสอบโดยเอามือแยงลงในกองปุ๋ย ความร้อนในกองปุ๋ยจะไม่มี และที่เห็นได้คือจะมีไส้เดือนฝอยเล็ก ๆ อยู่ในกองก็สามารถนำไปใช้ได้กับมะม่วงในสวนอายุ 4 ปี ซึ่งปลูกโดยการ เสริมราก ใช้ในอัตรา 2 กิโลกรัม/ต้น ใส่ 2 ครั้ง/ปี หว่านรอบพวงพุ่มให้ห่างโคนต้นประมาณ 1 ศอก เพื่ออย่าให้เกิดเชื้อราเวลาฝนตก
มะม่วง 1 ต้น ให้ผลผลิต 60 กิโลกรัม/ครั้ง ปีหนึ่งให้ผลผลิต 2 ครั้ง ประมาณ 120 กิโลกรัม/ต้น/ปี มะม่วง 35 ต้น ให้ผลผลิตประมาณ 4,200 กิโลกรัม เฉลี่ยกิโลกรัมละ 12 บาท รายได้ประมาณ 50,000 บาท/ปี
การใช้สารชีวภาพทดแทนเคมี เป็นการช่วยลดต้นทุนการผลิตเกษตรกรปลอดภัยจากพิษสารเคมี สินค้าทางการเกษตรปราศจากสารพิษตกค้าง ได้บริโภคอาหารปลอดภัย รักษาสภาพแวดล้อมสมดุลทางธรรมชาติเกษตรกรในฐานะผู้ผลิต คุณจรูญ แสงจันทร์ สร้างกระแสค่านิยมส่งเสริมการผลิตทางการเกษตร ในระบบเกษตรอินทรีย์ โดยใช้ปุ๋ยอินทรีย์และสารชีวภาพแทนการใช้ปุ๋ยเคมี และสารเคมี ช่วยในการลดต้นทุนและพึ่งพาตนเองตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง
นางประไพ บุญญโส เจ้าพนักงานการเกษตรชำนาญงาน อ.สิงหนคร จ.สงขลา