ปุ๋ยหมัก
        องค์ความรู้   
             เรื่อง  การผลิตปุ๋ยหมัก ประเด็นความรู้   การผลิตปุ๋ยหมัก โดยใช้น้ำหมักชีวภาพ

        ปุ๋ยหมัก  เป็นปุ๋ยอินทรีย์ชนิดหนึ่ง  ที่เกิดจากการนำซากหรือเศษเหลือจากพืชมาหมักรวมกัน  และผ่านกระบวนการย่อยสลาย  โดยกิจกรรมจุลินทรีย์จนเปลี่ยนสภาพไปจากเดิม  เป็นวัสดุที่มีลักษณะอ่อนนุ่ม  เปื่อยยุ่ย  ไม่แข็งกระด้าง และมีสีน้ำตาลปนดำ นายจรูญ  แสงจันทร์      วิทยากรจุดถ่ายทอดไร่นาสวนผสมของศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลชิงโค    และเกษตรกรดีเด่น    สาขาไร่นาสวนผสม   ปี   2550   อำเภอสิงหนคร  จังหวัดสงขลา  เปลี่ยนระบบการปลูกพืชที่ใช้ปุ๋ยเคมี  และสารเคมี    มาเป็นการพึ่งพาตนเองในการผลิตปุ๋ยอินทรีย์  และสารชีวภาพ  เพื่อใช้ในการปลูกไม้ผล  มะม่วงพิมเสนเบา  ในพื้นที่  2 ไร่  ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง  โดยลดการใช้ปุ๋ยเคมี  ผลิตปุ๋ยชีวภาพใช้เอง วิธีการกองปุ๋ย กองปุ๋ยหมัก   ½  ตัน  กว้าง  1  เมตร  ยาว  1.5  เมตร  สูง  0.75  เมตร  กองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขั้นแรก -วัสดุรองพื้น ใช้หญ้า ฟางข้าว ขั้นที่สอง -ใช้ขี้วัว ราดน้ำชีวภาพ ซึ่งผลิตจากผลไม้สุก เช่น มะละกอ กล้วย แตงโม จำนวน 3 กิโลกรัม น้ำตาลทราย 1 กิโลกรัม หมักทิ้งไว้ 45 วัน -ใช้น้ำหมักชีวภาพ 4 ช้อนโต๊ะ ผสมน้ำตาลทราย 4 ช้อนโต๊ะ น้ำ 20 ลิตร ราดบนกองปุ๋ย ขั้นที่สาม -ใช้ผักตบชะวา ขี้วัว ราดด้วยน้ำชีวภาพ ขั้นสุดท้าย -ใช้ฟางข้าวคลุม เอากระสอบคลุมข้างบน

         ประมาณ   15  วัน  กลับกองปุ๋ย  โดยใช้น้ำหมักชีวภาพ   1  แก้ว  ผสมน้ำตาลทราย  4 ช้อนโต๊ะ  น้ำ  7  ลิตร   ราดบนกองปุ๋ย   15  วันกลับ  อีกครั้ง  ประมาณ  45  วันเมื่อครบ  45  วัน  แล้วทดสอบโดยเอามือแยงลงในกองปุ๋ย  ความร้อนในกองปุ๋ยจะไม่มี  และที่เห็นได้คือจะมีไส้เดือนฝอยเล็ก ๆ อยู่ในกองก็สามารถนำไปใช้ได้กับมะม่วงในสวนอายุ 4 ปี  ซึ่งปลูกโดยการ เสริมราก  ใช้ในอัตรา  2 กิโลกรัม/ต้น  ใส่  2  ครั้ง/ปี  หว่านรอบพวงพุ่มให้ห่างโคนต้นประมาณ  1 ศอก  เพื่ออย่าให้เกิดเชื้อราเวลาฝนตก 
  
           มะม่วง  1  ต้น  ให้ผลผลิต  60  กิโลกรัม/ครั้ง    ปีหนึ่งให้ผลผลิต  2  ครั้ง   ประมาณ  120  กิโลกรัม/ต้น/ปี   มะม่วง  35  ต้น  ให้ผลผลิตประมาณ  4,200  กิโลกรัม   เฉลี่ยกิโลกรัมละ 12  บาท  รายได้ประมาณ  50,000 บาท/ปี

            การใช้สารชีวภาพทดแทนเคมี  เป็นการช่วยลดต้นทุนการผลิตเกษตรกรปลอดภัยจากพิษสารเคมี  สินค้าทางการเกษตรปราศจากสารพิษตกค้าง  ได้บริโภคอาหารปลอดภัย  รักษาสภาพแวดล้อมสมดุลทางธรรมชาติเกษตรกรในฐานะผู้ผลิต   คุณจรูญ  แสงจันทร์  สร้างกระแสค่านิยมส่งเสริมการผลิตทางการเกษตร  ในระบบเกษตรอินทรีย์  โดยใช้ปุ๋ยอินทรีย์และสารชีวภาพแทนการใช้ปุ๋ยเคมี และสารเคมี  ช่วยในการลดต้นทุนและพึ่งพาตนเองตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง

             นางประไพ  บุญญโส   เจ้าพนักงานการเกษตรชำนาญงาน  อ.สิงหนคร จ.สงขลา