ภาพเอกซเรย์ที่ไม่ได้คุณภาพ กับ ระบบ PACS

บันทึกนี้ขอกล่าวต่อจาก บันทึกที่2 เกี่ยวกับภาพที่ไม่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพของภาพเอกซเรย์ทั่วไปที่ได้จากการเอกซเรย์ที่ระบบรับภาพเป็นแบบ CR:computed radiography เชื่อมโยงกับการส่งข้อมูลในระบบ PACS :Picture Archivement Communication System

ในบันทึกที่ 2 ผู้เขียนยังไม่ได้กล่าวถึง การแบ่งชนิดของภาพที่ไม่ได้คุณภาพในแต่ละ Examination ออกมาให้ รังสีเทคนิคเข้าใจและมองเห็นได้ชัดเจน

ดังนั้นจึงอยากจะขอกล่าวถึงการแบ่งภาพที่ไม่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพแต่ละสาเหตุที่เกิดออกเป็นดังนี้

1.เกี่ยวกับการจัดท่า หรือ Position

2.เกียวกับสิ่งแปลกปลอม หรือ Artefact

3.เกี่ยวกับการให้แสงไม่เพียงพอ หรือ Under Exposure

4.เกี่ยวกับภาพซ้อนที่เกิดจากการนำ cassette มาถ่ายซ้ำ หรือ Double Image

5.เกี่ยวกับการเปิดลำแสงไม่ครอบคุลม หรือ cone cut

6. เกี่ยวกับตัวผู้ป่วยไม่นิ่งขณะเอกซเรย์ หรือ Motion

ในบันทึกที่ 1 ผู้เขียนได้กล่าวถึงภาพที่ไม่ผ่านการตรวจคุณภาพในหัวข้อที่ 1 คือ position ไปแล้ว

ในบันทึกนี้จึงขอกล่าวถึงภาพที่ไม่ผ่านการตรวจคุณภาพในข้อที่เหลือทั้งหมด

สาเหตุจาก Artefact

ภาพ CHEST จากสาเหตุที่ไม่ได้ถอดสร้อยคออาจเกิดจากการสื่อสารระหว่างเจ้าหน้าที่ไม่ชัดเจน หรือ ผู้มารับบริการไม่เข้าใจ

บน ภาพ KUB สาเหตุจากการที่ไม่ถอดกางเกงขาสั้น ในบางคนสวมกางเกงขาสั้นอีกชั้นและมีตะขอ

ภาพ ABDOMEN สาเหตุไม่ได้ถอดเสื้อชี้นในผู้มารับบริการ เข้าใจว่าตรวจเอกซเรย์ส่วนท้องไม่ต้องถอดเสื้อชั้นในก็ได้

ภาพ SHOULDER สาเหตุจากไม่ถอดเสื้อชั้นใน

ถือว่าเป็นภาพที่น่าจะอนุโลมให้ผ่านได้ในระบบPacs ยังสามารถตัดภาพที่อยู่ด้านล่างออกได้

สาเหตุจากการเกิด cone cut

ภาพส่วนใหญ่เกิดจากความผิดพลาดที่ไม่ได้ตรวจสอบ center ไฟ และ center ของเตียง

ในการถ่ายภาพเด็กส่วนใหญ่จะกลัวขณะถ่ายภาพ ต้องมีความระมัดระวังเพิ่มขึ้นต้องใช้อุปกรณ์ช่วย หรือ มีคนช่วยจับ

ล่าง 4 ภาพ เป็นภาพตัวอย่าง สาเหตุจาก ภาพซ้อนกัน(double image)

สาเหตุส่วนใหญ่ที่พบคือมีการนำ plate มาใช้ซ้ำอีกครั้ง หรือแผ่นยังไม่ถูกยิงด้วยบาร์โค๊ตจึงไม่มีการเตือนเมื่อนำมาใช้ซ้ำ หรือเกิดจากความสับสนของผู้ใช้เอง

การลดปัญหาดังกล่าว คือควรแยกวางแผ่น plat ที่ใช้กับยังไม่ใช้ให้ห่างกัน และต้องล้างแผ่น plate ทุกเช้าก่อนใช้งาน

ภาพบนเป็นภาพที่แสดงว่าแผ่น imaging plate ยังไม่มีการ expose เมื่อนำ cassette ไปเข้าเครื่อง read จึงไม่มีภาพดังตัวอย่าง

ภาพล่างแสดงสาเหตุที่เกิดจาก under exposure

ภาพ ที่ under exposure เกิดจากการเลือกใช้ protocol ที่ไม่ตรง กับส่วนที่ถ่าย

ภาพล่าง เป็นภาพ under exposure เช่นกัน

ภาพล่าง ตัวอย่างสาเหตุภาพที่เกิดจากการไหวขณะเอกซเรย์ หรือ Motion

การเอกซเรย์เด็กต้องใช้ความรวดเร็วระมัดระวังและต้องมีอุปกรณ์ช่วย เพราะเด็กดิ้นเพราะกลัว

ในบันทึกต่อไปคงจะพูดถึงการเลือกใช้ protocols ที่ถูกต้องในระบบนี้............รอติดตามต่อไปนะคะ

บรรยากาศในการพักทานอาหารหลังทำงานค่ะ