มาถึงข้อ ทุกขัง-ความทุกข์ คือความไม่สบายกาย ไม่สบายใจ แต่ละคนไม่ชอบความลำบาก บางครั้งเราหลีกเลี่ยงปัญหา หนีทุกข์แต่ความทุกข์นั้น มีอยู่ทั่วไปทุกหนทุกแห่ง ทุกคนต้องเจอทุกข์ เราหนีทุกข์ไม่พ้น ทุกข์เป็นสิ่งที่เราต้องรู้ว่ามันเป็นทุกข์ พระพุทธเจ้าตรัสว่า
ทุกข์เป็นสิ่งที่เราจะต้องกำหนดรู้ รู้ว่ามีปัญหา อย่าหนีปัญหา อย่าหนีทุกข์ ชีวิตที่หนีทุกข์เป็นชีวิตที่อ่อนแอ ว่าวจะขึ้นต้องมีแรงลม คนจะได้ดีนั้นต้องเผชิญอุปสรรค ชีวิตคือการต่อสู้ ศัตรูคือยาชูกำลัง
เคยเห็นกระท้อนไหม ? กระท้อนหว่านตอนช้ำ กระท้อนจะหวานก็ต้องถูกทุบให้ช้ำก่อน ชีวิตที่หวานไม่ต้องทุบ แต่ว่าชีวิตที่ฉลาดจะต้องเผชิญความทุกข์ กระท้อนยิ่งหวานยิ้งช้ำ ชีวิตยิ่งทุกข์ก็ยิ่งฉลาด เพราะฉะนั้นเขาจังผูกคำกลอนว่า
หวานกระท้อนตอนช้ำทำให้คิด แต่ชีวิตยิ่งช้ำไม่ฉ่ำหวาน
กลับชุ่มชื้นชลนาอุราราญ เชิญวิจารณ์กันบ้างเถอะพวกเรา
รู้ ๓ บันดาลสุข ไตรลักษณ์ในชีวิตประจำวัน /พระธรรมโกศาจารย์
