อัจฉรา
นางสาว อัจฉรา มิว สุทธิสุนทรินทร์

คนไร้รัฐแห่งแม่อาย-นางสาววาสนา หมี่แซ่


เธอไม่เคยเห็นหน้าแม่แม้แต่รูปถ่ายยังไม่มีสักใบ แต่หลังจากที่เธอเข้าห้องเรียน ภายใต้โครงการ “คลินิกกฎหมายชาวบ้าน (ด้านสถานะและสิทธิบุคคล) อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่” เธอจึงพยายามหาข้อมูลเกี่ยวกับตัวเธอให้ได้มากที่สุด จนในที่สุดก็ได้เบอร์โทร.ของแม่เธอ และได้ทราบประวัติตัวเองบ้าง

นางสาววาสนา หมี่แซ่ : ผู้ไม่มีเลข ๑๓ หลัก

---------------------------

เรื่องราวชีวิตของนางสาววาสนา หมี่แซ่ 

---------------------------

          เกิดเมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๕   ที่..... ตำบลเปียงหลวง อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ (แม่จำได้ว่ามีเอกสารรับรองการเกิดแต่ถูกไฟ้ไหม้) ด้วยความยากจนทำให้แม่เธอต้องทอดทิ้งเธอระหกระเหินไปทำงานและให้น้องสะใภ้เลี้ยงดูแลแทน

          น้องสะใภ้ของแม่ก็เลี้ยงดูวาสนา หมี่แซ่ ได้ระยะหนึ่งเท่านั้น ก็ต้องพบกับปัญหาเดียวกับแม่ (การฝืดเคืองจนทำให้ไม่มีกิน) ทำให้น้องสะใภ้ต้องยกนางสาววาสนา หมี่แซ่ ให้กับอาจารย์เดวิด (เมื่อก่อนอยู่ที่เปียงหลวง) ผู้อำนวยการศูนย์นิมิตใหม่

          ต่อมาศูนย์ฯดังกล่าวได้ย้ายมาอยู่ อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ นางสาววาสานา หมี่แซ่ ก็ได้ย้ายตามมาด้วย เธอได้เรียนหนังสือเรื่อยมาจนปัจจุบันเธอเรียนอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ณ โรงเรียนไทยรัฐวิทยา เธอเป็นเด็กที่เรียนเก่ง เธอฝันว่าสักวันจะต้องได้รับทุนการศึกษาอย่างเพื่อน ๆ และจะเรียนให้สูงที่สุดเท่าที่จะทำได้ และขณะเดียวกันเธอได้รับการสำรวจเพื่อจัดทำทะเบียนสำหรับบุคคลไม่มีสถานะทางทะเบียน เมื่อกรกฎาคม ๒๕๕๑ จากทางโรงเรียนด้วยแต่จนถึงปัจจุบันเธอก็ยังไม่ได้รับการถ่ายบัตรประจำตัวผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียน 

          เธอไม่เคยเห็นหน้าแม่แม้แต่รูปถ่ายยังไม่มีสักใบ แต่หลังจากที่เธอเข้าห้องเรียน ภายใต้โครงการ “คลินิกกฎหมายชาวบ้าน (ด้านสถานะและสิทธิบุคคล) อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่” เธอจึงพยายามหาข้อมูลเกี่ยวกับตัวเธอให้ได้มากที่สุด จนในที่สุดก็ได้เบอร์โทร.ของแม่เธอ และได้ทราบประวัติตัวเองบ้าง

          นางสาววาสนา หมี่แซ่ ได้เรียนรู้ถึงปัญหาสถานะบุคคลของตัวเอง และเข้าใจว่าจะต้องแก้ไขอย่างไรต่อไป วันที่ ๙ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒ เธอได้เขียนจดหมายถึงนายอำเภอแม่อายสอบถามความคืบหน้าในการจัดทำทะเบียนผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียน และเธอก็ได้รับข่าวดีจากทางอำเภอแม่อายว่า “ให้เข้าไปถ่ายบัตรได้ และนัดรับบัตรผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียน (หลังสงกรานต์)”

---------------------------

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับบิดา มารดาของนางสาววาสนา หมี่แซ่         

---------------------------

·       บิดา ชื่อ นายเลาอ๋อ หมี่แซ่ ปัจจุบันเสียชีวิต

·       มารดา ชื่อนางอี่ เกิดที่ประเทศจีน และอพยพเข้าประเทศพม่า ถือบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย หมายเลข ๐๐-๕๐๐๑-xxxxxx-x ทำงานเป็นลูกจ้างอยู่อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่

---------------------------

สถานะบุคคลของนางสาววาสนา หมี่แซ่ ตามกฎหมายไทย

---------------------------

·     มีสถานะเป็นคนไร้รัฐ เพราะไม่ได้รับการบันทึกตัวบุคคลในทะเบียนราษฎรของรัฐใดเลย

·     มีสถานะเป็นบุคคลที่เกิดในประเทศไทย แต่ไม่ได้สัญชาติไทย ตามมาตรา ๗ทวิ วรรคหนึ่งแห่งพระราช บัญญัติสัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. ๒๕๓๕ จึงมีสถานะเป็นคนต่างด้าวในประเทศไทย และไม่ปรากฎว่ามีสัญชาติของรัฐใดเลย ดังนั้น จึงประสบปัญหาความไร้สัญชาติตั้งแต่เกิดถึงปัจจุบัน

·     มีสถานะโดยถูกถือเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองผิดกฎหมาย ตามมาตรา ทวิ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. ๒๕๓๕ เพราะเกิดในประเทศไทยและไม่มีสัญชาติไทย จึงถูกถือเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองผิดกฎหมายทั้งที่เกิดในประเทศไทยนับตั้งแต่เกิด๒๗ ก.พ. ๒๕๕๑ วันที่ พรบ.สัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดย พรบ.สัญชาติ(ฉบับที่ ๒และ ๓) พ.ศ.๒๕๓๕ มีผลใช้บังคับ

·     มีสถานะเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองถูกกฎหมาย โดยผลของบทบัญญัติมาตรา ๒๒ ประกอบกับ มาตรา ๗ทวิ วรรคสามแห่ง พรบ.สัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ ) พ.ศ. ๒๕๓๕ และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๔ ) พ.ศ. ๒๕๕๑ ซึ่งวางหลักไว้ว่าฐานะการอยู่ของคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศจะต้องไม่ขัดต่อหลักสิทธิมนุษยชน ดังนั้น น.ส.วาสนา หมี่แซ่ ซึ่งเป็นคนต่างด้าวทีเกิดในประเทศไทยจีงไม่อาจถูกถือเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองผิดกฎหมาย ทั้งนี้เป็นไปตามหลักทั่วไปที่ว่าจะลงโทษบุคคลในความผิดที่บุคคลนั้นมิได้กระทำไม่ได้

       แต่อย่างไรก็ตามในระหว่างที่ยังไม่มีกฎกระทรวงออกมากำหนดฐานะการอยู่ในประเทศไทย คนต่างด้าว กลุ่มดังกล่าวจึงยังคงถูกถือเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองผิดกฎหมาย ทั้งที่เกิดในประเทศไทย                           

  ซึ่งจากข้อเท็จจริงปรากฎว่านับตั้งแต่วันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบันเป็นระยะเวลา ๑ ปีกว่าแล้ว ยังไม่มีกฎกระทรวงออกมากำหนดสถานะการอยู่ในประเทศไทยสำหรับกลุ่มคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทย ซึ่งส่งผลให้น.ส.วาสนา หมี่แซ่ซึ่งมีสถานะเป็นคนต่างด้าวที่เกิดในประเทศไทย ยังคงถูกถือเป็นคนต่างด้าวเข้าเมืองผิดกฎหมายจนถึงทุกวันนี้

---------------------------

ข้อเสนอแนะเพื่อการแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลของนางสาววาสนา หมี่แซ่

---------------------------

๑.      จากการสำรวจเพื่อจัดทำทะเบียนสำหรับบุคคลไม่มีสถานะทางทะเบียน ของทางโรงเรียนไทยรัฐวิทยา นางสาววาสนา หมี่แซ่จะได้รับการจัดทำทะเบียนประวัติสำหรับลงรายการบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน ตามแบบ ..๓๘ ก และได้รับการกำหนดเลขประจำตัวประชาชนเป็นบุคคลรหัส เลขหลักที่ และหลักที่ เป็นเลข ๘๙ ทั้งนี้ นางสาววาสนา หมี่แซ่ เป็นบุคคลที่มีอายุกว่า ๕ ปี

จึงต้องทำบัตรประจำตัวบุคคลทีไม่มีสถานะทางทะเบียน ตามกฎกระทรวงกำหนดให้คนซึ่งไม่มีสัญชาติไทยปฏิบัติเกียวกับการทะเบียนราษฎร และกำหนดอัตราค่าธรรมเนียม ..๒๕๕๑ และระเบียบสำนักทะเบียนกลางว่าด้วยการจัดทำบัตรประจำตัวผู้ไม่มีสัญชาติไทย ..๒๕๕๑

๒.     หลังจากที่นางสาววาสนา หมี่แซ่ ได้รับบัตรประจำตัวผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียนแล้ว ควรดำเนินการขอหนังสือรับรองการเกิด ตามบทบัญญัติมาตรา ๒๐/๑ แห่งพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๕๓๔ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดย พรบ.การทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑ หรือขอหนังสือรับรองสถานที่เกิด ตามบทบัญญัติมาตรา ๘๓ แห่ง พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. ๒๔๕๗

๓.     ขอสัญชาติไทยตามยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคล พ.ศ.๒๕๔๘

กรณีเด็กที่เรียนอยู่ในสถานศึกษาที่เกิดหรืออาศัยอยู่ในประเทศและจบการศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาของไทย

---------------------------

สนใจอ่านประวัติของนางสาววาสนา (ฉบับเขียนด้วยตัวเอง)

 


หมายเลขบันทึก: 255663เขียนเมื่อ 15 เมษายน 2009 19:18 น. ()แก้ไขเมื่อ 26 พฤษภาคม 2012 22:11 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกันจำนวนที่อ่านจำนวนที่อ่าน:


ความเห็น (6)
  1. ควรต้องทราบให้ได้ว่า มารดาถือบัตรอะไรก่อนที่จะมีบัตรผู้ไม่มีสัญชาติไทย
  2. อ่านแล้ว ไม่ได้ข้อเท็จจริงว่า โรงเรียนยื่นแบบ ๘๙ เมื่อไหร่ และวันนี้ ได้มาซึ่งเลขประจำตัว ๑๓ หลักแล้วยัง
  3. ข้อเท็จจริงที่เรามีอยู่ มองไม่เห็นอุปสรรคของเด็กชัดเจน ต้องเล่าเพิ่มมังคะ แม่จะยอมรับที่จะดำเนินเรื่องการทำหนังสือรับรองการเกิดให้หรือไม่ ? ปัญหาอีกอย่างของเด็ก ก็คือ แม่ไม่เห็นความสำคัญในเรื่องนี้
  4. ในที่สุด เด็กทราบที่อยู่ของแม่ไหมคะ แม่อยู่ห่างจากเด็กแค่ไหนกัน
  5. คนแถวสี่คงต้องมาเพิ่มถึงโอกาสที่จะได้มาซึ่งมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับบุคคลในสถาบันการศึกษานะคะ

--ผมไม่มีความรู้เรื่องนี้เลยครับ

--ที่นี่ ก็เคยมีเด็ก กรณีเดียวกันนี้ หลายคนซึ่งไม่นานก็ได้สัญชาติไทยแล้ว

--ขอให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เช่น ผู้ใหญ่บ้าน ผู้นำชุมชน ครู หมอ จริงจัง จริงใจแก้ไขปัญหา ปัญหาทุกอย่าง มีทางออกครับ

--เป็นกำลังใจให้ นส วาสนา หมี่แซ่ นะครับ อย่าเพิ่งท้อ

เพิ่มเติมแล้วค่ะ ขอบคุณนะคะ

เอารูปมาดูกัน จะได้อินกันมากขึ้น

อ่านความรู้สึกของน้องต่อปัญหาของตนเอง

เอาเขียนได้อีกนะคะมิว

อัจฉรา นักกฎหมายเพื่อสังคม

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี