จากที่เราได้แลกเปลี่ยนจากเรื่องราว เพื่อมองหาโอกาสการพัฒนา ที่นำเรื่องราวดีดีมาเป็นต้นทุนหล่อเลี้ยงจิตใจคนทำงาน  สายมากที่ข้าพเจ้าเพิ่งมีโอกาสได้นำเอกสารที่เภสัชกรทศพร หรือเภสัชนุ๊ก...มอบให้ในวันสุดท้ายก่อนเดินทางกลับจากกุฉินารายณ์...

 

ในช่วงทำกระบวนการนั้น จำได้ว่าเภสัชนุ๊กเธอจะต้องคอยเตรียมตัวไปให้นมลูก...ซึ่งข้าพเจ้าจะแซวเธออยู่เสมอ ยิ่งเมื่อได้อ่านเรื่องเล่าที่เธอเขียนมาให้อ่านรู้สึกประทับใจที่ได้รับรู้ถึงคุณค่าในการงานที่ทำเธอ

 

“ความดี ความงาม”จากงานที่ทำ

เล่าผ่านเรื่องราวของเภสัชกรทศพร

 

ประทับใจผู้ป่วยที่ชมว่าเราเอาใจใส่ดูแลเขาดี บางครั้งก็ดีกว่าญาติหรือลูกหลานแท้ๆ ทีเดียว ในใจจึงคิดว่าเราโชคดีที่ได้มีโอกาสมาดูแลด้านการใช้ยาของเขาอย่างใกล้ชิดช่วยให้เขาได้ใช้ยาที่ถูกต้อง และได้รับรู้ความรู้สึกอื่นๆ ของเขาด้วย ซึ่งบางเรื่องก็ทำให้เราช่วยเขาได้มากขึ้นแต่บางเรื่องก็ไม่ได้เกี่ยวกับงานเลย จนกระทั่งปัจจุบันบางคนก็ทักทายกันตอนไปเดินตลาดเลย เป็นอันว่าเรามีคนรู้จักหรือญาติเพิ่มขึ้นมาอีก เพราะเพียงแค่คนเดียวที่จำเราได้เราก็ดีใจมากแล้ว ทั้งๆ ที่โดยวิธีปฏิบัติหรือวิชาชีพเราก็ไม่ค่อยได้ดูแลเขามากเหมือนวิชาชีพอื่น และที่สำคัญอย่างหนึ่งที่เรายังรักที่จะทำงานนี้อยู่ก็คือ งานนี้ทำให้เราเห็นคุณค่าของตัวเราเองมากขึ้นด้วย

         

“รายแรกที่ประทับใจ คือ คนไข้สงสัยจะเกิดผื่นขึ้นจากการแพ้ยาจึงต้องไปสังเกตและประเมินอาการบนหอผู้ป่วย ทั้งคนไข้และญาติอัธยาศัยดี ให้ความร่วมมือกับการซักถามของเรา เมื่อเราไปคุยกับเขาบ่อยๆ ก็เกิดความเชื่อใจกันมากขึ้น เราเห็นแววตาที่เป็นมิตรของเขา คู่นี้เป็นแม่กับลูกสาวกำลังตั้งครรภ์อ่อนๆ น่าจะไล่เลี่ยกับเราพอดี นอกจากเขาจะตอบคำถามเราแล้วเขายังถามเรากลับด้วยว่าเป็นอย่างไร สบายดีไหม ตั้งครรภ์กี่เดือนแล้ว จนกระทั่งได้ออกจากโรงพยาบาลเขาก็มาล่ำลาเราซะยกใหญ่เลย วันหนึ่งไปเจอกันที่ตลาดนัดเขาก็เขามาทักเราเหมือนคนที่สนิทกันมานานเราก็ดีใจนิดๆ พอกลับมาคิดอีกทีเราก็แอบปลื้มด้วยว่าเราทำให้เขาประทับใจชอบใจได้จริงๆ..."

 

"รายที่สองคือ คนไข้หอบหืด เป็นภูมิแพ้

รายนี้มักจะมารักษาด้วยอาการหอบกำเริบประจำ ด้วยหน้าที่เราก็ต้องค้นหาให้ได้ว่ามีอะไรบ้างที่ทำให้เขาควบคุมอาการไม่ได้สักที เราก็ให้ความสนิทสนมกับเขาพูดคุยกับเขาและให้เวลาฟังเรื่องที่เขาอยากจะพูดอยากจะคุย จนเราได้ข้อมูลบางอย่างที่อาจเป็นประโยชน์ต่อการรักษาโรคของเขา ที่สุดเราจึงได้รู้ว่ามันก็ไม่ได้เป็นเพราะเขาไม่ได้ดูแลตัวเอง ส่วนหนึ่งเขาอาจจำเป็นและส่วนหนึ่งเขาอาจขาดความมั่นใจและกำลังใจที่จะตัดสินใจทำอะไรเพื่อดูแลปกป้องสุขภาพของตัวเอง เรื่องนี้แก้ไขยากแต่เราก็ดีใจที่ได้รู้สาเหตุหรืออะไรที่มีผลต่อชีวิตเขาบ้าง คนไข้ก็ให้กำลังใจเราให้ทำงานต่อไปถึงแม้จะมีปัญหาที่แก้ไม่ตกเยอะ”

 

“รายที่สามเป็นคนไข้เบาหวานอายุค่อนข้างมากแล้ว ต้องฉีดยาอินซูลินเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดแต่มีปัญหาว่ามองไม่ค่อยเห็นขีดบอกระดับยา แพทย์จะลองให้เปลี่ยนจากเข็มแบบใช้แล้วทิ้งมาเป็นแบบปากกา ปัญหาอยู่ที่ว่ากลัวการใช้อุปกรณ์ที่ซับซ้อนเกินไป จึงสอบถามญาติจนได้ความว่าคนที่มาเฝ้าวันนี้ไม่ได้ดูแลอยู่ด้วยกัน แต่คนที่อยู่ด้วยกันเป็นหลานสาวช่วงนี้ติดสอบอยู่จึงไม่ว่าง เราก็เลยบอกไปว่าเภสัชกรพักอยู่ที่โรงพยาบาลนี้เอง ถ้าหลานสาวมาตอนไหนเวลาไหนให้แจ้งพยาบาลแล้วพยาบาลจะแจ้งเภสัชกรอีกที แล้วผ่านไปอีกหลายวันเวลาบ่ายสามโมงกว่าจวนจะเลิกงานจึงได้พบหลานสาว แล้วกระบวนการสอนของเราก็สำเร็จได้

สิ่งที่เราได้เห็นคือ แววตาที่ยายมองหลานสาวอย่างเอ็นดูและภาคภูมิใจ ส่วนหลานสาวก็มีความดีใจและมั่นใจที่จะดูแลยายต่อไปได้รวมถึงในเรื่องอื่นๆ นอกเหนือจากการฉีดยาเบาหวานด้วย”

 

“รายที่สี่ผู้ป่วยติดเชื้อ HIV แพ้ยา แม้จะมีกำลังใจจากสามีบ้างแต่ก็ยังรู้สึกว่าเขายังเหงาๆ เศร้าๆ แม้ปากจะบอกว่าเราไม่ต้องกลัวหรอกว่าเขาจะเสียใจ เขายอมรับสิ่งที่เป็นได้ เขาเพิ่งรู้ว่าตัวเองมีผลเลือกผิดปกติ เขาบอกว่าต้องอยู่โรงพยาบาลนานรู้สึกเหงาอยากฟังวิทยุหรือดูทีวี เพราะห้องแยกไม่มีให้ดู เราจึงเสนอจะเอา sound about (เครื่องรับวิทยุ/เล่นเทป)ของเรามาให้ วันต่อมาเขาดูดีขึ้นอาจไม่ใช่เพราะวิทยุหรอกแต่เพราะเขารู้สึกว่า เราเอาใจใส่เขาก็ได้”

 

จากเรื่องเล่าดังกล่าวของเภสัชทศพร...

ทำให้เธอได้ทบทวนคุณค่า และความงามจากที่ได้ และได้ทำจากการทำงาน จากเรื่องเล่าดังกล่าวเรานำมาเพิ่มมูลค่า และยกระดับเพื่อนำไปสู่การสร้างความรู้เพื่อการพัฒนางานประจำด้วยการทำวิจัยต่อไป

 

 

เภสัชนุ๊ก...เธอได้ถอดบทเรียนเพื่มเติมจากการเรียนรู้ผ่านเรื่องเล่าของเธอเอง...

ปัญหาอุปสรรคที่ผ่านมา (จากเรื่องเล่า)

  • มีเวลาให้กับผู้ป่วยน้อย
  • ความรู้เรื่องทักษะบางอย่างไม่พร้อมใช้งาน/ไม่เข้ากับสถานการณ์
  • ไม่ได้ดูแลอย่างต่อเนื่องบางรายเกิดปัญหาซ้ำๆ

การจัดการกับปัญหาและอุปสรรค

  • ปรึกษาหัวหน้าฝ่ายจึงได้รับการจัดสรรกำลังคนมาช่วยงานบริการ ทำให้เรามีเวลาดูแลผู้ป่วยมากขึ้น และเราก็หาเครื่องมือช่วยจัดระบบความคิดและช่วยความจำ
  • พยายามค้นคว้าตำราที่ทันสมัย และแลกเปลี่ยนกับเพื่อนร่วมงานเพื่อให้ได้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์กับผู้ป่วยและช่วยให้เขามีคุณภาพชีวิตที่ดีที่สุดเท่าที่เราจะทำได้
  • ส่งต่อข้อมูลให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น หน่วยเยี่ยมบ้าน เจ้าหน้าที่อนามัย เภสัชกร/แพทย์ท่านอื่นที่จะได้ดูแลผู้ป่วยอีก

สิ่งที่ได้เรียนรู้จากงาน

  • ได้เห็นคุณค่าของตัวเอง เห็นคุณค่าของคนอื่นจากทุกสถานการณ์ทุกอย่างที่เราทำ
  • ได้นำเอาประสบการณ์ที่ผ่านมาทั้งการเรียนและการใช้ชีวิตมาทำให้เกิดประโยชน์กับงานที่ทำ/กับผู้อื่น
  • คิดวิเคราะห์ได้เป็นระบบมากขึ้นจากประสบการณ์การทำงานร่วมกับผู้อื่น
  • มองบริบทต่างๆ ที่มีผลต่อสุขภาพของมนุษย์ได้กว้างขวางมากขึ้น

----------------------------------------

 

 

 ถอดบทเรียน...และคุณค่าที่ได้เรียนรู้

25-27 มีนาคม 2552

R2R

รพ.กุฉินารายณ์