อีกหลักฐานหนึ่ง

มาต่อกันครับว่า ชาวไทผาเก มีวิถีชีวิตครอบครัวกันอย่างไร

ชาวพาเกนิยมไหว้พระทำพิธีกรรมทั้งในบ้านและที่วัด

เดิมชาวไทพาเกมีจำนวนมาก นับร้อยเผ่า เช่น Thumung Wingken Manhai Chekhap Chowhailung Kangmung Homen Tonkla Pomung Choton Tumten Lokho Misa Homa Mungnoi Cheken Mahao และ  Kolo ปัจจุบันเป้นที่น่าเสียดายว่าเหลืออยู่เพียงไม่กี่หมู่บ้านและมีจำนวนเพียง 2000 คนเท่านั้นเอง

ชาวไทผาเกนิยมแต่งงานกันเฉพาะในเผ่าตน และมีภรรยาคนเดียว นิยมแต่งงานกันในวัย 20 - 25 ปี สำหรับผู้ชายและ 16 - 20 ปีสำหรับผู้หญิง จะสังเกตุผู้หญิงว่าแต่งงานแล้วดูที่เสื้อและผ้าโพกสีขาว มีการแต่งงานกันระหว่างญาติได้  เจ้าสาว Bride ต้องจ่ายเงินให้ เรียกว่า  Tanka หรือสินสอด แต่บางครั้งก็ไม่มาก เช่น 140 รูปี ซึ่งอาจจะเรียกสูงขึ้นเป็น 200 หรือลดลงเหลือ 7 รูปีก็ได้ซึ่งต้องจ่ายสด บางครั้งมีการจ่ายสินสอดเป็นวัวก็ได้ การหย่าไม่ค่อยมีให้เห็น และไม่มีพิธีการสำหรับการหย่า สาเหตุของการหย่าก็เช่นการนอกใจ ความไร้ความสามารถของภรรยาและการไม่สามารถมีลูก แม่ม้ายที่จะแต่งงานใหม่จะต้องได้รับอนุญาตจากญาติของอดีตสามีเก่า

ชาวไทผาเกยังคงมีขนบธรรมเนียมที่ดีของตนเอาไว้ ไม่ว่าจะเรื่องครอบครัว เคารพนับถือกัน มีคำที่เรียกผู้ใหญ่ฝ่ายชายว่า Lung และ ฝ่ายหญิงได้แก่  Me  (น่าจะคือแม่)    Meleng  (น่าจะเป็นแม่เลี้ยง)  และ  Mechao แม่เจ้า (แม่ยาย)

ทรัพย์สมบัตมี 2 อย่างคือ สังหาริมทรัพย์ และอสังหาริมทรัพย์  ที่ดินพ่อแบ่งให้ลูกๆ เท่ากัน เมื่อพ่อตาย ส่วนของพ่อจะให้กับลูกที่อยุ่และเลี้ยงดูพ่อ ทั้งนี้ลูกสาวไม่ได้รับมรดกส่วนนี้  อย่างไรก็ดี หากสามีตาย สมบัติจะตกไปยังน้องชายของสามี แต่หากต่อมาหากม้ายนั้นมีลูก สมบัติก็จะตกมาอยู่กับลูกที่เกิด

ความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวของชาวไทผาเกอยุ่กันด้วยความเข้าใจและผูกพันกัน สตรีได้รับการยอมรับว่าเท่าเทียมกับผู้ชายในการเลี้ยงครอบครัว เด็กเกิดใหม่ๆ ภายใน 15 วันจะมีพิธีง่ายๆ ในการตั้งชื่อเด็กที่เกิด  เรียกว่าพิธี  Ao Long Lukon โดยจะเชิญเฉพาะหญิงชรามาตั้งชื่อลูกตามวันเดือนปีเกิด  สำหรับงานที่เกี่ยวกับหญิงชรานั้น จะเรียกว่า Chan Khaowan อย่างไรก็ตามสำหรับการโกนจุกนั้นไม่มี

สำหรับหญิงสาว ก็มีพิธีเหมือนกัน พอเร่มโตเป็นสาว ก็จะเก็บตัวในห้อง 2 วันในห้อง ไม่ให้เข้าไปในห้องที่บูชาเจ้าที่   Finam วันที่ 3 จึงมีการอาบน้ำชำระร่างกายต่อหน้าหญิงชราซึ่งหลังจากนั้นจะมีการมอบ Chadar ผ้าโพกสีขาวให้เป็นอันจบพิธี

สำหรับคนตายที่ไม่ได้ตายตามธรรมชาติ เช่นเป็นโรคหรือถูกเสือกัด  จะมีการเผาและฝ่งโดยไม่มีพิธีอะไร แต่หากเป็นการตายธรรมชาติ ลูกชาย ลูกสาวและญาติจะอาบน้ำศพ ลูกชายคนโตจะจุดไฟเผาหน้าศพ พระจะสวด Strotras เมื่อกลับจากการเผาศพ จะต้องล้างน้ำขมิ้นที่ต้มแล้ว  (Tumeric mixed with water and fire) วันที่ 6 และวันที่ 7 พระจะสวดและให้ของขวัญแก่ครอบครัวและญาติ

คนทำกสิกรรมเป็นส่วนใหญ่  ครอบครัวหนึ่งจะมีที่ดิน 10  Brghas รวมทั้ง Basti หลังคาใช้ใบ Takau มุงหลังคา  ทอผ้าที่เรียกว่า  Tona Kapor ผลิตสินค้าหัตถกรรมหลายอย่างนอกจากกสิกรรมแล้ว ชาวไทผาเกมักจะประกอบอาชีพเป็นครู  ข้าราชการท้องถิ่น

ชาวไทผาเกมีสภาหมู่บ้าน มีหัวหน้าเรียกกันว่า   Gaonbura เป็นเสมือนประธานสภา  และเป็นสมาชิกสภา All Assam Buddhist Association มีระเบียบการปกครองที่เรียกว่า  Thamachat เสมอืนกฏหมายของชุมชน ขโมยไม่ค่อยมี ที่น่าทึ่งก้คือทุกครัวเรือนจะมีภาพพระพุทธเจ้าไว้สักการะบูชาโดยผู้ชายที่มีอายุมากที่สุดในครอบครัวจะเป็นผู้นำสวดและจะนับถือศีลแปด    Asta Sheel  ส่วนคนอื่นๆ ก็จะถือศิลห้า  Pancha Sheel  ชาวไทพาเกเชื่อเรื่องการทำบุญโดยการให้ K’danang tasang manusanang และเชื่อในพระนิพพาน รวมทั้งเชื่อว่าวิญญานไม่สูญ  Khon Mao Hai Chi Cho

นอกจากจะถือพุทธแล้ว ยังนับถือเจ้าที่เจ้าทางด้วย เรียกกันว่า ผีน้ำ  Finam โดยการฉลองเทศกาล Fisomyung เจ้าที่ประจำหมู่บ้าน Chaochi ในเดือนธันวาคมของทุกปี หรือช่วงเดือนเมษายนเพื่อให้เจ้าที่ป้องกันหมุ่บ้านจากศัตรู พระหรือ Vikshoo และ  Sramans สามเณร และ Pathek

 

เทศกาลต่างๆ มี       Poi Chang Ken   จะมี Morhams ร้องเพลงพื้นบ้าน ส่วนจารึกก็มีเรื่องราวเกี่ยวกับความฝันที่เรียกว่า Fe Fan เช่นถ้าได้ดื่มน้ำทะเลกับน้ำผึ้งในฝัน ทำนายว่าจะได้สิ่งที่ปรารถนา Namik หรือถ้าฝันว่างูเข้ามาในบ้านเรือน จะมีคนตายหรือป่วย  Tai Kham

สุภาษิต ตัวอย่างเช่น  Ni Kin Ka Ka Chang Ngu ถ้าหนูกินเมล็ดพืช พืชพันธ์และงูจะถูกทำโทษ  

มีนิทานที่ชาวไทผาเกนิยมเล่าได้แก่เรื่อง  Pu Son  Llan คือปู่สอนหลาน

เทศกาลทางศาสนาเช่น  Poi Kathin กฐิน ยังคงมีอยู่

แม้จะเป็นพุทธแต่ชาวไทผาเกจะไม่ค่อยไปยุ่งกับคนนอกกลุ่ม และจะไม่นิยมแต่งงานข้ามกลุ่มเด็ดขาด กล่าวกันว่าเพราะชาวไทผาเกไม่ได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมจากกลุ่มอื่น  โดยรวมชาวไทผาเกชอบอยู่อย่างสงบ ไม่ปะปนกับกลุ่มอื่น และไม่ชอบที่จะให้กลุ่มอื่นเข้ามายุ่มย่ามในกลุ่มตน เช่นสุสานในหมุ่บ้าน ห้านคนนอกกลุ่มมาฝั่งศพร่วมกันเด็ดขาด

อย่างไรก็ดี ปัจจุบันความเจริญเข้ามา มีการเปลี่ยนแปลงไปตามสมควร หมู่บ้านชาวไทผาเกจัดเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงได้เพราะพึ่งพาตนเองเป็นหลัก ไม่มีปัญหาทางเศรษฐกิจ มีการติดต่อซื้อขายข้าวจากพ่อค้าภายนอก มีการใช้แรงงานทำนาจากคนนอกหมู่บ้าน ซึ่งบางครั้งก็เป็นการจ้างแบบให้ข้าวเป็นค่าจ้าง

ที่น่าสนใจก็คือจำนวนผู้รู้หนังสือในหมู่บ้านค่อนข้างสูงคือร้อยละกว่า 48 อ่านออกเขียนได้  เหตุผลมาจากฐานะของครอบครัวซึ่งส่วนใหญ่จะมีคนรับใช้ ทำให้เด็กๆ ชาวไทพาเกมีเวลาสำหรับการเรียน

เด็กจะต้องไปเรียนหนังสือที่วัดด้วยโดยเฉพาะภาษาไทและศาสนาพุทธโดยไม่ได้ละทิ้งการเรียนในโรงเรียน ในส่วนของสุขภาพก็ยังมีการใช้การรักษาแบบดั่งเดิมอยู่บ้างคือการใช้ Mantras มนต์ในการรักษาโรค รวมทั้งตำรายาเก่าๆ

ชุมชนไทผาเกได้ปรับตัวเข้ากับสังคมสมัยใหม่อย่างมาก มีวิถีชีวิตที่ทันสมัยเช่นโทรทัศน์ จานดาวเทียม แต่ก็ยังรักษาวัฒนธรรมดั่งเดิมด้วยความภูมิใจ คนที่มีการศึกษาจะนิยมเป็นข้าราชการมากกว่าจะลูกจ้างและจะไม่นิยมจ้างในหมู่กันเอง

............................................................

จบเรื่องเกี่ยวกับไทผาเกครับ ต่อไปจะได้นำเรื่องไทอาหามาฝากกันต่อไปครับ