ขงจื่อกล่าวว่า "ผู้มีความรู้ คือคนที่รู้ว่าตัวเองยังไม่รู้"

สืบเนื่องจากการสอนในรายวิชาองค์การระหว่างประเทศ ซึ่งผมได้ให้นิสิตอ่านเอกสารประกอบการสอนเรื่องการปฏิบัติการรักษาสันติภาพของสหประชาชาติ (1948-1995) ของท่านอาจารย์ สมพงศ์  ชูมาก  ซึ่งนิสิตได้มีคำถามกลับมายังผู้สอนคือ

1.การรักษาสันติภาพ (Peace Keeping)คืออะไร

2.การสร้างสันติภาพ (Peace - Making)คืออะไร

3.การบีบบังคับเพื่อสันติภาพ ( Peace - Enforcement)คืออะไร 

  ซึ่งในเอกสารฉบับดังกล่าวไม่ได้กล่าวถึงไว้

อย่างไรก็ตามเนื่องจากผมเองไม่ได้มีความรู้ในทางปฏิบัติเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวนี้ ผมจึงได้สอบถามไปยัง ท่านอาจารย์ชนันภรณ์  บุญเกิดทรัพย์ แห่งสำนักวิชานิติศาสตร์  มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ซึ่งท่านได้ศึกษาเรื่องนี้โดยตรงในขณะทำวิทยานิพนธ์  ซึ่งท่านก็ได้ให้คำตอบไว้ดังนี้

-กองกำลังสหประชาชาติในการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ (United Nations Peace Keeping Force) เป็นหน่วยงานย่อยที่จัดตั้งขึ้นภายใต้คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ(Security Council)  โดยมีหน้าที่ตามกฎบัติสหประชาชาติภายใต้

หมวด 6(การระงับกรณีพิพาทโดยสันติ)และ

หมวด 7(การดำเนินการเกี่ยวกับการคุกคามต่อสันติภาพ การละเมิดสันติภาพ และการกระทำการรุกราน)

 โดยกองกำลังสหประชาชาติในการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพนั้นมีหน้าที่ โดยตรง คือการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ (ในส่วนหน้าที่นี้ภายอังกฤษ ซึ่งถูกใช้โดย คณะกรรมการกาชาดสากลใช้คำว่า "Peace Support Operations" ส่วนประเทศสหรัฐอเมริกาใช้คำว่า " Peace Operations")  ซึ่งหน้าที่ดังกล่าวนี้ แยกได้สองประการคือ

1. หากเป็นหน้าที่ของกองกำลังสหประชาชาติในการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพ ในการปฏิบัติการตามมติของคณะมนตรีความมั่นคงที่ออกตามกฎบัตรสหประชาชาติภายใต้หมวด 6 จะเรียกว่า เป็น "การปฏิบัติการรักษาสันติภาพ" หรือที่เรียกว่า "Peace Keeping"  ส่วนถ้าเป็นการปฏิบัติการเพื่อสันติภาพตามมติของคณะมนตรีความมั่นคงที่ออกตามกฎบัตรสหประชาชาติภายใต้หมวด 7 จะเรียกว่า "การบังคับเพื่อให้เกิดสันติภาพ" หรือ"Peace Enforcement"

2. "การปฏิบัติการรักษาสันติภาพ" หรือที่เรียกว่า "Peace Keeping" นั้นเป็นการจัดกองกำลังสหประชาชาติเข้าไปในดินแดนที่มีข้อพิพาทด้วยความยินยอมของทุกฝ่าย เพื่อป้องกันความขัดแย้งและสร้างสันติภาพให้มีมากขึ้น โดยไม่มีการใช้อาวุธ หรือใช้อาวุธให้น้อยที่สุดเท่าที่จำเป็น โดยกองกำลังจะประกอบไปด้วย กองกำลังทหาร กองกำลังตำรวจ และเจ้าหน้าที่ฝ่ายพลเรือน ซึ่งการใช้กำลังในกรณีนี้ จะมีมติของคณะมนตรีความมั่นคงกำหนดขอบอำนาจหน้าที่ เช่นหน้าที่ในการจัดควบคุมการเลือกตั้ง การส่งผู้หนีภัยคืนถิ่น การบูรณประเทศที่เสียหายจากสงคราม ฯลฯ 

3."การบังคับเพื่อให้เกิดสันติภาพ" หรือ"Peace Enforcement" นั้นเป็นการปฏิบัติการภายใต้หมวด 7แห่งกฎบัตรสหประชาชาติด้วยการใช้กำลังทหารเข้าไปในพื้นที่พิพาทเพื่อธำรงไว้ซึ่งสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ โดยปฏิบัติการดังกล่าวจะเป็นไปตามคำชี้ขาดของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ โดยไม่ต้องอาศัยความยินยอมจารัฐที่เข้าไปปฏิบัติการแต่อย่างไร ซึ่งในกรณีนี้การจะส่งกองกำลังเข้าไปได้นั้นจะต้องมีเงื่อนไขครบตามกฎบัตรสหประชาชาติข้อ 39 ก่อน จึงจะสามารถใช้กำลังได้ ซึ่งการใช้กำลังในกรณีนี้ จะมีมติของคณะมนตรีความมั่นคงกำหนดขอบอำนาจหน้าที่ไว้เช่นกัน

4.ในการส่งกองกำลังเข้าไปตาม หมวด 6 ที่เรียกว่า"การปฏิบัติการรักษาสันติภาพ" หรือที่เรียกว่า "Peace Keeping" นี้ สหประชาชาติจะมีการดำเนินการจัดทำความตกลงในเรื่องของสถานะและความคุ้มกันของ เจ้าหน้าที่ฝ่ายต่าๆง ก่อนที่จะส่งเข้าไปในดินแดนพิพาท ความตกลงดังกล่าวนี้ เรียกว่า Status Force Agreement

...........................................................................

ปล. ระหว่างคุย ผมลืมถามว่า การสร้างสันติภาพ คืออะไร ไว้เดี๋ยวจะขอคำอธิบายมาให้ใหม่ครับ

ขอขอบคุณท่านอาจารย์ชนันภรณ์  บุญเกิดทรัพย์ มา ณ โอกาสนี้