ประมวลจากรายงานของนิสิตรังสีเทคนิค เรื่อง การตรวจพิเศษทางรังสีของปอดในปัจจุบัน

ต่อจาก การตรวจพิเศษทางรังสีของปอด 1 

EndoBronchial Ultrasound (EBUS)

          คือเทคโนโลยี Minimally Invasive Surgery ที่ทันสมัยล่าสุดที่ใช้ในการตรวจและรักษาโรคมะเร็งปอด ซึ่งเป็นข้อบ่งชี้ในการตรวจเกี่ยวกับ Bronchography เป็นเครื่องมือส่องกล้องที่เพิ่มความแม่นยำในการตรวจหาเซลล์มะเร็งในต่อมน้ำเหลืองภายในทรวงอกด้วยการทำ Ultrasound ที่ให้ผลแม่นยำสูงถึง 95%

     

          การตรวจความผิดปกติภายในหลอดลมด้วยการส่องกล้องและ Ultrasound แพทย์จะสามารถสังเกตความผิดปกติภายในหลอดลมได้อย่างชัดเจน โดยสอดสายกล้องเข้าไปทางหลอดลมบริเวณกลางช่องอก กล้อง Ultrasound ที่ติดอยู่ปลายสายจะฉายภาพภายในและภายนอกของหลอดลมให้แพทย์เห็นทางจอมอนิเตอร์ หากพบก้อนเนื้อหรือต่อมน้ำเหลืองที่ผิดปกติ แพทย์จะใช้เข็มเล็กๆที่ ติดอยู่ปลายกล้องเจาะผ่านผนังหลอดลมเพื่อดูดเนื้อเยื่อหรือตัดก้อนเนื้อผิดปกตินั้นออกมา เป็นการตรวจวินิจฉัยและทำการผ่าตัดในคราวเดียวกันโดยไม่ต้องเจ็บตัว นอกจากการขจัดเซลล์มะเร็งในระยะต้นได้แล้ว แพทย์ยังสามารถนำมาใช้ในการตรวจหาความผิดปกติเกี่ยวกับโรคทางช่องปอดอื่นๆ เช่น เชื้อรา เชื้อวัณโรคได้


 

PET Scan (Positron Emmision Tomography)

          เป็นเครื่องมือใหม่ ไม่เหมือนเอกซ์เรย์ ไม่เหมือนเอกซ์เรย์คอมพิวเตอร์ (Computer Tomography) ไม่เหมือน Magnetic Resonance Image (MRI) หรือ อัลตร้าซาวด์ หลักการคือ การตรวจหาเซลล์ที่มีเมตะบอลลิสม์ผิดปกติ เป็นการตรวจหาการทำงานของเซลล์และผ่านกลวิธีทำให้ออกมาเป็นรูปให้เราเห็น

          ในการตรวจมะเร็งปอดเราใช้น้ำตาล เมื่อเราทำให้น้ำตาลนั้นจับกับสารกัมมันตภาพ (Glucose 2-fluoro-2-deoxy-D-glucose หรือ FDG) ฉีดเข้าไปในเลือด เซลล์ไหนที่มีเมตะบอลลิสม์สูงจะใช้น้ำตาลมาก เช่น เซลล์ของมะเร็ง เซลล์ไหนที่ตายหรือมีเมตะบอลลิสม์ต่ำจะใช้น้ำตาลน้อย เมื่อใช้ Radiotracer จับปริมาณกัมมันตภาพ เราจะพบว่าก้อนมะเร็งนั้นมีกัมมันตภาพสูงกว่าเนื้อธรรมดาและใช้ตรวจทั้งตัวก็ได้


รูปนี้  เป็น PET Scan ในผู้ป่วยเป็นมะเร็งที่ปอดขวา (ลูกศรสีแดง) และยังแพร่ไปที่ส่วนอื่นแล้ว (ลูกศรสีน้ำเงิน) ในรูปจะเห็นว่า บริเวณสมองและลูกอัณฑะซึ่งสร้างเชื้อของผู้ชายมีรังสีมาก เพราะเป็นส่วนที่มีเมตะบอลิสม์สูงที่ Mayo Clinic ได้ใช้ PET Scan ในการแยกก้อนซึ่งมีขนาดโตเกิน 1 เซ็นติเมตรว่า เป็นมะเร็งหรือเนื้องอกธรรมดา และใช้ติดตามผลของก้อนขนาดเล็ก ซึ่งเชื่อว่าจะช่วยบอกได้ว่าก้อนนั้นเป็นหรือไม่ ได้ผลดีกว่าเอกซ์เรย์คอมพิวเตอร์ธรรมดา


รูปนี้  เป็นภาพของมะเร็งปอด (ตรงลูกศรชี้) และแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองข้างเดียวกัน ศัลยแพทย์จำนวนมากถือว่ายังผ่าตัดได้


รูปนี้   เป็นภาพแสดงของผู้ป่วยเป็นมะเร็งปอดและแพร่ไปที่ในทรวงอก (Mediastenum) และต้นคอแล้ว การรักษาคือ การให้ยาผ่าตัดไม่ได้


รูปนี้   เป็นภาพเอกซ์เรย์คอมพิวเตอร์ของผู้ป่วยเป็นมะเร็งของต่อมน้ำเหลืองซึ่งได้รับการรักษาทางยา (Chemotherapy) มาแล้ว พบว่า มีต่อมน้ำเหลืองโต (ปลายหัวลูกศรชี้)


รูปนี้  เมื่อ PET Scan พบว่า ไม่มีกัมมันตภาพรังสีเพิ่มขึ้น แสดงว่าต่อมน้ำเหลืองอาจโตอย่างธรรมดา เช่น จากการอักเสบ ยังไม่ต้องให้ยารักษามะเร็งใหม่
จะเห็นได้ว่า

          PET Scan มีประโยชน์มากในการช่วยวินิจฉัยและช่วยติดตามผลการรักษามะเร็งปอดได้อย่างมาก


Reference :
http://www.uwhealth.org/comprehensivecancercenter/endobronchialultrasoundebus/12646  http://www.samitivejhospital.com/sukhumvit/pulmonary_minimal_th.aspx
http://www.keymed.co.uk/index.cfm/page/products.index.cfm/cid/2569/navid/674/parentid/277
http://202.28.94.55/web/322103/2551/work1/g71/ct%20scan.html
http://www.bangkokhatyai.com/trick-mri.php
http://www.mrithailand.com/mrixray.html
http://nonthaburi.moph.go.th/cyber/journal/tomj/v14/d2.htm
http://www.angelfire.com/ok/xrayweb/spacial.html
http://medinfo.psu.ac.th/radiology/education/read.php?recordID=33
http://www.med.cmu.ac.th/dept/obgyn/CPG1/CPG02_2.htm
http://www.ajronline.org/cgi/reprint/156/3/527.pdf
http://www.bangkokhospital.com/ent/?p=53
http://pioneer.chula.ac.th/~ssivalee/p0000027_5.htm
http://www.ladpraohospital.com/checkupProgram.asp?cancerdrug=1&id=1
http://kmnrct.nrct.go.th/healthstategic/pdf/2541/organ/O12.pdf
http://www.angelfire.com/ok/xrayweb/spacial.html
http://www.med.cmu.ac.th/dept/obgyn/SAR2549/pdf/2613.pdf
http://www.angelfire.com/ok/xrayweb/spacial.html http://www.bangkokhealth.com/ent_htdoc/ent_health_detail.asp?Number=10003
http://www.bangkokhealth.com/ent_htdoc/ent_health_detail.asp?number=9858
http://www.mrithai.com/index.php/home.html
http://www.mrithailand.com/mricheckup/index.html
http://pongthepwow.multiply.com/journal/item/62