นวัตกรรมการเรียนการสอน
หัวข้อที่ 1 ความหมายของนวัตกรรมการเรียนการสอน
หัวข้อที่ 2 องค์ประกอบของนวัตกรรมการเรียนการสอน
หัวข้อที่ 3 ประเภทของนวัตกรรมการเรียนการสอน
หัวข้อที่ 4 การประเมินนวัตกรรมการเรียนการสอน
หัวข้อที่ 5 การใช้นวัตกรรมการเรียนการสอนให้ได้ผล
ในปัจจุบันมีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในสังคมอยู่ตลอดเวลาจึงมีความจำเป็นที่คนเราต้องคิด
ประดิษฐ์สิ่งใหม่ๆขึ้นมาเพื่อตอบสนองความเปลี่ยนแปลงนั้นๆทำให้เกิดความสะดวกสบายในการดำรงชีวิต
สิ่งที่คิดขึ้นมาใหม่นี้เรียกว่านวัตกรรม(Innovation) ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นวัตถุสิ่งของอาจเป็นแนวคิดหรือ
วิธีการก็ได้ในโรงเรียนทั่วไปได้มีการนำนวัตกรรมมาใช้จัดการเรียนการสอนในชั้นเรียนเพื่อปรับปรุงคุณภาพ
การเรียนการสอนงานวิจัยส่วนหนึ่งได้นำเอานวัตกรรมไปทดลองใช้ในชั้นเรียนและพบว่าได้ผลเป็นที่พอใจจึง
ทำการเผยแพร่และใช้ในวงกว้างต่อมาเช่นชุดการสอนบทเรียนคอมพิวเตอร์และรูปแบบการสอนต่างๆ
ภาพที่ 6.1 ผู้เรียนกำลังศึกษาด้วยตนเองจากคอมพิวเตอร์
หัวข้อที่ 1. ความหมายของนวัตกรรมการเรียนการสอน
นวัตกรรมการเรียนการสอน(Instructional Innovation) คือสิ่งที่นำมาใช้ในการจัดการเรียน
การสอนเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
นวัตกรรมที่นำมาใช้อาจมีผู้คิดขึ้นก่อนแล้วหรือคิดขึ้นใหม่เพื่อให้เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์
นวัตกรรมการเรียนการสอนส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นแนวคิดหรือวิธีการเช่นรูปแบบการเรียนรู้แบบร่วมมือ
การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญหรืออาจมีลักษณะเป็นสื่อการเรียนการสอนเช่นบทเรียน
คอมพิวเตอร์และชุดการสอนเป็นต้น
หัวข้อที่ 2. องค์ประกอบของนวัตกรรมการเรียนการสอน
นวัตกรรมการเรียนการสอนมีองค์ประกอบที่สำคัญ4 ประการได้แก่
2.1 วัตถุประสงค์เป็นส่วนที่บอกว่านวัตกรรมนั้นใช้เพื่อพัฒนาอะไรผลที่เกิดขึ้นจากการใช้
คืออะไร
2.2 ทฤษฎีหลักการหรือแนวคิดเป็นส่วนที่ทำให้นวัตกรรมนั้นมีความน่าเชื่อถือว่าเมื่อนำไปใช้จ
จะประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์และถ้าทฤษฎีหลักการหรือแนวคิดนั้นมีงานวิจัยรองรับก็ยิ่งทำให้
มั่นใจในความสำเร็จ
2.3 โครงสร้างหรือขั้นตอนการใช้เป็นส่วนที่แสดงภาพรวมของนวัตกรรมถ้านวัตกรรมเป็นสื่อ
การเรียนการสอนก็จะแสดงโครงสร้างที่เป็นส่วนประกอบต่างๆเช่นชุดการสอนประกอบด้วยซองกิจกรรม
ประจำศูนย์แต่ละซองบรรจุบัตรคำสั่งบัตรเนื้อหาบัตรกิจกรรมบัตรคำถามและบัตรเฉลยอาจมีรูปภาพ
แผนภูมิและของจริงนอกจากนี้ยังมีคู่มือครูข้อทดสอบก่อน– หลังการเรียนแผ่นฝึกปฏิบัติและหาก
นวัตกรรมเป็นรูปแบบการสอนจะเป็นคำอธิบายการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามลำดับขั้นตั้งแต่ขั้นเตรียม
การขั้นดำเนินการสอนและขั้นกิจกรรมภายหลังการสอนรวมทั้งคำแนะนำในการใช้นวัตกรรม
2.4 การประเมินผลเป็นส่วนที่แสดงความสำเร็จของนวัตกรรมประกอบด้วยวิธีวัดผลเครื่อง
มือที่ใช้วัดผลและวิธีการประเมินผล
หัวข้อที่3. ประเภทของนวัตกรรมการเรียนการสอน
เมื่อการเรียนการสอนมีลักษณะเป็นระบบประกอบด้วยตัวป้อน(Input) กระบวนการ
(Process) และผลผลิต(Output) การนำนวัตกรรมมาใช้จัดการเรียนการสอนจึงมีจุดหมายที่จะปรับปรุง
หรือเพิ่มประสิทธิภาพให้กับระบบการเรียนการสอนดังนั้นจึงสามารถจัดประเภทของนวัตกรรมการเรียนการ
สอนให้สอดคล้องกับระบบการเรียนการสอนเป็น4 ประเภทดังนี้
3.1 นวัตกรรมที่ปรับปรุงทั้งระบบการเรียนการสอน
(1) รูปแบบวิธีการระบบ(The System Approach Model) ของDickและ
Carey (1985)
(2) กระบวนการจัดการเรียนการสอนแบบรับประกันผลของชนาธิปพรกุล(2535)
(3) การเรียนรู้ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิคส์ (e-Learning)
3.2 นวัตกรรมที่ปรับปรุงตัวป้อน
(1) แฟ้มงานของครู(Teaching Portfolio)
(2) การสอนเป็นทีม(Team Teaching)
(3) หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน
(4) หลักสูตรเพศศึกษาและชีวิตในครอบครัว
3.3 นวัตกรรมที่ปรับปรุงกระบวนการจัดการเรียนการสอน
(1) รูปแบบการเรียนรู้แบบร่วมมือ(Cooperative Learning Model)
(2) การจัดการเรียนการสอนแบบผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง(Child -Centered Approach)
(3) การสอนแบ