ทุนแห่งการเรียนรู้

นวัตกรรมการเรียนการสอน

หัวข้อที่ 1 ความหมายของนวัตกรรมการเรียนการสอน

หัวข้อที่ 2 องค์ประกอบของนวัตกรรมการเรียนการสอน

หัวข้อที่ 3 ประเภทของนวัตกรรมการเรียนการสอน

หัวข้อที่ 4 การประเมินนวัตกรรมการเรียนการสอน

หัวข้อที่ 5 การใช้นวัตกรรมการเรียนการสอนให้ได้ผล

ในปัจจุบันมีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในสังคมอยู่ตลอดเวลาจึงมีความจำเป็นที่คนเราต้องคิด

ประดิษฐ์สิ่งใหม่ๆขึ้นมาเพื่อตอบสนองความเปลี่ยนแปลงนั้นๆทำให้เกิดความสะดวกสบายในการดำรงชีวิต

สิ่งที่คิดขึ้นมาใหม่นี้เรียกว่านวัตกรรม(Innovation) ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นวัตถุสิ่งของอาจเป็นแนวคิดหรือ

วิธีการก็ได้ในโรงเรียนทั่วไปได้มีการนำนวัตกรรมมาใช้จัดการเรียนการสอนในชั้นเรียนเพื่อปรับปรุงคุณภาพ

การเรียนการสอนงานวิจัยส่วนหนึ่งได้นำเอานวัตกรรมไปทดลองใช้ในชั้นเรียนและพบว่าได้ผลเป็นที่พอใจจึง

ทำการเผยแพร่และใช้ในวงกว้างต่อมาเช่นชุดการสอนบทเรียนคอมพิวเตอร์และรูปแบบการสอนต่างๆ

ภาพที่ 6.1 ผู้เรียนกำลังศึกษาด้วยตนเองจากคอมพิวเตอร์

หัวข้อที่ 1. ความหมายของนวัตกรรมการเรียนการสอน

นวัตกรรมการเรียนการสอน(Instructional Innovation) คือสิ่งที่นำมาใช้ในการจัดการเรียน

การสอนเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

นวัตกรรมที่นำมาใช้อาจมีผู้คิดขึ้นก่อนแล้วหรือคิดขึ้นใหม่เพื่อให้เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์

นวัตกรรมการเรียนการสอนส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นแนวคิดหรือวิธีการเช่นรูปแบบการเรียนรู้แบบร่วมมือ

การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญหรืออาจมีลักษณะเป็นสื่อการเรียนการสอนเช่นบทเรียน

คอมพิวเตอร์และชุดการสอนเป็นต้น

หัวข้อที่ 2. องค์ประกอบของนวัตกรรมการเรียนการสอน

นวัตกรรมการเรียนการสอนมีองค์ประกอบที่สำคัญ4 ประการได้แก่

2.1 วัตถุประสงค์เป็นส่วนที่บอกว่านวัตกรรมนั้นใช้เพื่อพัฒนาอะไรผลที่เกิดขึ้นจากการใช้

คืออะไร

2.2 ทฤษฎีหลักการหรือแนวคิดเป็นส่วนที่ทำให้นวัตกรรมนั้นมีความน่าเชื่อถือว่าเมื่อนำไปใช้จ

จะประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์และถ้าทฤษฎีหลักการหรือแนวคิดนั้นมีงานวิจัยรองรับก็ยิ่งทำให้

มั่นใจในความสำเร็จ

2.3 โครงสร้างหรือขั้นตอนการใช้เป็นส่วนที่แสดงภาพรวมของนวัตกรรมถ้านวัตกรรมเป็นสื่อ

การเรียนการสอนก็จะแสดงโครงสร้างที่เป็นส่วนประกอบต่างๆเช่นชุดการสอนประกอบด้วยซองกิจกรรม

ประจำศูนย์แต่ละซองบรรจุบัตรคำสั่งบัตรเนื้อหาบัตรกิจกรรมบัตรคำถามและบัตรเฉลยอาจมีรูปภาพ

แผนภูมิและของจริงนอกจากนี้ยังมีคู่มือครูข้อทดสอบก่อนหลังการเรียนแผ่นฝึกปฏิบัติและหาก

นวัตกรรมเป็นรูปแบบการสอนจะเป็นคำอธิบายการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามลำดับขั้นตั้งแต่ขั้นเตรียม

การขั้นดำเนินการสอนและขั้นกิจกรรมภายหลังการสอนรวมทั้งคำแนะนำในการใช้นวัตกรรม

2.4 การประเมินผลเป็นส่วนที่แสดงความสำเร็จของนวัตกรรมประกอบด้วยวิธีวัดผลเครื่อง

มือที่ใช้วัดผลและวิธีการประเมินผล

หัวข้อที่3. ประเภทของนวัตกรรมการเรียนการสอน

เมื่อการเรียนการสอนมีลักษณะเป็นระบบประกอบด้วยตัวป้อน(Input) กระบวนการ

(Process) และผลผลิต(Output) การนำนวัตกรรมมาใช้จัดการเรียนการสอนจึงมีจุดหมายที่จะปรับปรุง

หรือเพิ่มประสิทธิภาพให้กับระบบการเรียนการสอนดังนั้นจึงสามารถจัดประเภทของนวัตกรรมการเรียนการ

สอนให้สอดคล้องกับระบบการเรียนการสอนเป็น4 ประเภทดังนี้

3.1 นวัตกรรมที่ปรับปรุงทั้งระบบการเรียนการสอน

(1) รูปแบบวิธีการระบบ(The System Approach Model) ของDickและ

Carey (1985)

(2) กระบวนการจัดการเรียนการสอนแบบรับประกันผลของชนาธิปพรกุล(2535)

(3) การเรียนรู้ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิคส์ (e-Learning)

3.2 นวัตกรรมที่ปรับปรุงตัวป้อน

(1) แฟ้มงานของครู(Teaching Portfolio)

(2) การสอนเป็นทีม(Team Teaching)

(3) หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน

(4) หลักสูตรเพศศึกษาและชีวิตในครอบครัว

3.3 นวัตกรรมที่ปรับปรุงกระบวนการจัดการเรียนการสอน

(1) รูปแบบการเรียนรู้แบบร่วมมือ(Cooperative Learning Model)

(2) การจัดการเรียนการสอนแบบผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง(Child -Centered Approach)

(3) การสอนแบ