ภาษาไทย
เมื่อกล่าวถึงจังหวัดชายแดนภาคใต้ หลายคนคงนึกถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรม อัตลักษณ์และวิถีชีวิตที่มีลักษณะเฉพาะ และภาพของการใช้ภาษาไทย ไม่ว่าจะเป็นการพูด อ่าน หรือเขียน คงจะด้อยกว่าภูมิภาคอืนๆ ซึง่ความจริงแล้ว ผู้คนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะปัตตานี ยะลาและนราธิวาส มีการใช้ภาษาไทยกันอย่างแพร่หลาย โดยมีปัจจัยต่อไปนี้เข้าไปมีอิทธิพล เช่น
- การศึกษาของประชาชนในพื้นที่สูงขึ้น มีผู้จบการศึกษาภาคบังคับหรือปริญญาตรีมากขึ้น
- อิทธิพลของโทรทัศน์ ที่เป็นปัจจัยในการสื่อสารที่ส่งเสริมการใช้ภาษาไทยได้ โดยเฉพาะทักษะการฟัง
- การเร่งรัดการจัดกระบวนการเรียนการสอน โดยเฉพาะ การเรียนรู้แบบสองภาษา (ไทย-มาลายุ) ซึ่งทดลองใช้แล้วได้ผล ที่จะส่งเสริมให้เด็กได้เรียนรู้ภาษาไทยผ่านภาษามาลายู
- เทคโนโลยีอื่นๆที่สื่อสารโดยใช้ภาษาไทย ทำให้อัตราการรู้หนังสือเพิ่มขึ้น
อย่างไรก็ตาม การใช้ภาษาไทย ภาษามาลายูท้องถิ่น ภาษาไทยภาคใต้ หรือภาษามาลายูกลาง ไม่ใช่เป็นตัวแปร ที่แสดงว่าคนไม่มีความรู้ แต่นั่นเป็นความสง่างามอันหนึ่งของชายแดนใต้ ที่มีผู้คนมีความรู้หลายๆภาษา ในอันที่จะสื่อสารกันได้ เพื่อการดำรงชีวิต และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขตามมา โดยใช้ประโยชน์ของการแสวงหาซึ่งองค์ความรู้มาจัดการในการอยู่ร่วมกัน
