วัฒนธรรมไทย   หมายถึง  วิถีชีวิตของคนไทยในสังคมไทย  ซึ่งเป็นแบบแผนของการประพฤติปฏิบัติที่ดีงานและการแสดงออกถึงความรู้สึกนึกคิดในสถานการณ์ต่างๆ  ที่สมาชิกในสังคมไทยสามารถรู้  เข้าใจ  ซาบซึ้ง  ยอมรับ  และใช้ปฏิบัติร่วมกันในสังคมไทย  ได้แก่

1.            ภาษาและวัฒนธรรม  หมายถึง  ภาษาไทยที่ใช้ในการพูดและการเขียนรวมทั้งงานประพันธ์ที่สร้างสรรค์ที่มีการบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษรและไม่เป็นลายลักษณ์อักษร

2.            มารยาท  หมายถึง  การประพฤติ  ปฏิบัติระหว่างบุคคลต่อบุคคลที่สังคมยอมรับ  ได้แก่  มารยาททางกาย  และมารยาททางวาจา

3.            การแต่งกาย  หมายถึง  เครื่องนุ่งห่มที่แสดงถึงความเป็นเอกลักษณ์ของชาติไทย

4.            ประเพณีและพิธีทางศาสนา  หมายถึง  กิจกรรมที่ปฏิบัติในวันสำคัญต่างๆ

5.            ศิลปกรรม  หมายถึง  งานศิลปหัตถกรรม  จิตกรรม  สถาปัตยกรรม  และประติมากรรม

6.            การแสดงและการละเล่น  หมายถึง  การละเล่นและของเล่นของไทย  ดนตรีไทย  เพลงไทยประเภทต่างๆ  และศิลปะการแสดงของไทย

                การจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมวัฒนธรรมไทย  หมายถึง  ลักษณะการดำเนินงานของผู้บริหารและครูในด้านบริหารและด้านการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เพื่อปลูกฝังวัฒนธรรมไทยในด้านต่างๆ  ให้แก่เด็ก  ได้แก่

1.            ด้านบริหาร  หมายถึง  การวางแผน  เตรียมงานและปฏิบัติงานด้านนโยบาย  หลักสูตร  บุคลากร  สภาพแวดล้อมและงบประมาณในการส่งเสริมวัฒนธรรมไทย

2.            นโยบาย  หมายถึง  หลักและแนวทางปฏิบัติซึ่งถือเป็นแนวดำเนินการในการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมวัฒนธรรมไทย

3.            หลักสูตร  หมายถึง  เนื้อหา  สาระเกี่ยวกับวัฒนธรรมไทยที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอน

4.            บุคลากร  หมายถึง  ผู้บริหาร  ครูในโรงเรียนอนุบาล  สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน  กรุงเทพมหานคร

5.            สภาพแวดล้อม  หมายถึง  ลักษณะการจัดสภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกห้องเรียนที่ช่วยในการส่งเสริมวัฒนธรรมไทย

6.            งบประมาณ  หมายถึง  เงินที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมวัฒนธรรมไทยในโรงเรียนอนุบาล  สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน  กรุงเทพมหานคร

                ด้านการจัดการประสบการณ์การเรียนรู้  หมายถึง  กระบวนการจัดให้เกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่วางเอาไว้อย่างมีประสิทธิภาพ  ประกอบด้วย

1.            การวางแผนและเตรียมการสอน  หมายถึง  การเตรียมการในการสอน  รวมทั้งการจัดทำแผนการสอนระยะสั้น  ระยะยาวสำหรับวัฒนธรรมไทยในด้านต่างๆ

2.            การจัดกิจกรรม  หมายถึง  รูปแบบของกิจกรรมที่ใช้ในการสอนวัฒนธรรมไทยด้านต่างๆ ในช่วงเวลาเรียน

3.            การจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์  หมายถึง  กิจกรรมที่โรงเรียนจัดขึ้นนอกเหนือจากกิจกรรมในช่วงเวลาเรียน

4.            สภาพแวดล้อมภายใน  หมายถึง  การจัดสภาพแวดล้อมบรรยากาศต่างๆ ภายในห้องเรียนรวมทั้งสื่อการสอนต่างๆ  ที่ช่วยในการส่งเสริมวัฒนธรรมไทย

5.            การวัดและประเมินผล  หมายถึง  การสรุปผลและวัตถุประสงค์ในการจัดกิจกรรม

                ซึ่งผู้วิจัยได้นำการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมวัฒนธรรมไทยในโรงเรียนอนุบาล  สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน  กรุงเทพมหานคร  ไปสอบถามและสังเกตการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมวัฒนธรรมไทยของผู้บริหารและครูที่สอนในระดับชั้นอนุบาล 1- อนุบาล 3  ที่อยู่ในกรุงเทพมหานคร  ซึ่งการปลูกฝังวัฒนธรรมให้กับเด็กมีความสำคัญมาก  เพราะเด็กอนุบาลจะต้องใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ที่โรงเรียน  ดังนั้นครูจะต้องเป็นผู้ปลูกฝังวัฒนธรรมให้กับเด็ก  ซึ่งการจัดกิจกรรมเพื่อปลูกฝังวัฒนธรรมให้กับเด็กครูจะต้องจัดเข้าไปกับการเรียนการสอน  เช่น  การเล่านิทาน  ครูก็ต้องเลือกนิทานที่มีรูปภาพประกอบ  เนื้อหาเกี่ยวกับวัฒนธรรม  คุณธรรม  จริยธรรม  ก็จะทำให้เด็กเรียนรู้และซึมซับวัฒนธรรมต่างๆ  โดยที่เด็กได้รับความสนุกสนานอีกด้วย

                สามารถสรุปได้ว่าการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมวัฒนธรรมไทยในโรงเรียนอนุบาล  ครูต้องเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับเด็ก  คือ  ครูต้องการปลูกฝังวัฒนธรรมใดให้กับเด็ก  ครูก็ต้องปฏิบัติตัวเป็นแบบอย่างให้เด็กดูก่อน  และครูสามารถจัดกิจกรรมเพื่อปลูกฝังวัฒนธรรมให้กับเด็กได้ตลอดทั้งวันที่มีการเรียนการสอน  ก็จะทำให้เด็กเกิดการเรียนรู้  ซึมซับ  และซาบซึ้งในวัฒนธรรมที่ดีงามของไทย  ซึ่งสิ่งที่ครูสอนเหล่านี้เท่ากับว่าเป็นการถ่ายทอดวัฒนธรรมให้แก่คนรุ่นหลัง  และสืบทอดวัฒนธรรมไทยต่อไป...

ถ้าเพื่อนๆ  ต้องการศึกษาผลงานวิจัยสภาพการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมวัฒนธรรมไทยในโรงเรียนอนุบาล  สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน  กรุงเทพมหานคร  เพิ่มเติมได้ที่หอสมุดแห่งชาติชั้น  5  นะคะ

 

ที่มา  :  ภัทราวรรณ  จันทร์เนตร์ . สภาพการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมวัฒนธรรมไทยในโรงเรียนอนุบาล  สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน  กรุงเทพมหานคร . ปริญญานิพนธ์  ครุศาสตรมหาบัณฑิต  สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย  ภาควิชาประถมศึกษา . กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย , 2546 .