“หน้าที่ ความรับผิดชอบ ทำให้เราทำสิ่งต่างๆ ได้สำเร็จ แต่ความรักต่างหาก ที่ทำให้เราทำสิ่งๆ นั้นได้อย่างสมบูรณ์แบบ”

ปลายสัปดาห์ที่ผ่านมามีโอกาสฟังการสัมนาร่วมระหว่างหน่วยระบาดวิทยากับหน่วยมนุษยพันธุศาสตร์ของภาคเรา อันเนื่องมาจาก ตัวเองเข้าไปมีเอี่ยวกับทั้งสองหน่วยนี้ ก็คือเพิ่งเรียนระบาดมาสดๆ ร้อนๆ และเพราะว่างานวิจัยที่กำลังจะเริ่มมี “ส่วน” ของพันธุศาสตร์อยู่ด้วย เลยอยากลองทำ AAR (ส่วนตัว) ดูบ้าง ไว้วันหลังวันหน้าจะได้ย้อนกลับมาดูว่า ตัวฉันเองได้เอา AAR ในครั้งนี้ ไปปรับใช้ในการ “ดูงาน” ครั้งต่อๆ ไปบ้างหรือเปล่า
อะไรที่ได้เกินคาด
1.    ไม่คิดว่า การบรรยายที่ได้ฟัง มันจะช่วยให้เรามองเห็นภาพของสิ่งที่ตัวเองจะทำชัดขึ้น หลังจากงงๆ อยู่นาน รวมทั้งได้ความมั่นใจเพิ่มขึ้นด้วยว่า สิ่งที่เรากำลังจะเดินไปนั้น เราไม่ได้เดินมาผิดทาง เพราะก่อนหน้านี้ โดนอาจารย์ถามตลอดว่า ปฏิสัมพันธ์ (interaction) ที่กำลังจะศึกษานั้นคืออะไร เพราะถ้าลองไปดูความหมายของคำเองนั้น มีหลากหลายมากๆ แล้วก็

“

ตีความ” แตกต่างกันด้วยระหว่างนักสถิติ นักระบาดวิทยา และนักวิทยาศาสตร์ อาจารย์ระบาดก็เข้าใจไปอย่างหนึ่ง อาจารย์ที่เป็นนักสถิติก็อีกอย่างหนึ่ง ฉันเองที่ไม่ได้เป็นทั้งนักระบาดและนักสถิติยิ่งงงใหญ่ ประชุมคราวนี้ มีโอกาสได้ฟังอีกรอบจากวิทยากรเป็นเหมือนการ “จูน” ความเข้าใจระหว่างตัวฉันเองกับอาจารย์ นอกจากนั้นยิ่งมั่นใจว่า ปฏิสัมพันธ์เป็นเรื่องที่น่าสนใจมาก แม้กระทั่งท่าน CKO ของเราท่านก็ศึกษาเรื่องนี้อยู่เหมือนกัน

2.   

แรงกระตุ้น และแรงผลักดันให้ไปศึกษาเพิ่มเติม เพราะว่าฟังหลายเรื่องมันช่าง

“

ยาก” จริงๆ แต่เผอิญเป็นเรื่องที่เราสนใจใคร่รู้ ประกอบกับเป็นพวก “ชอบเอาชนะ” เลยตัดสินใจว่า ไปเรียนให้รู้เรื่อง (ให้รู้แล้วรู้รอด แต่ไม่รู้ว่าจะเอาตัวรอดหรือเปล่า) เลยดีกว่า
อะไรที่ได้น้อยกว่าคาด
1.    สืบเนื่องมาจากข้อที่สองในหัวข้อข้างบน ทำให้ไม่ค่อย “เก็ต” ทั้งทฤษฎีทางพันธุศาสตร์ รวมทั้งสถิติตัวใหม่ๆ จากข้อนี้ เลยนำไปสู่ข้อเสนอแนะ (เพื่อปรับปรุงตนเอง) ข้อที่สอง

2.   

ผู้เข้าร่วมจากทางระบาดวิทยาน้อยเกินไป จริงๆ แล้วคิดว่าน่าจะมีมากกว่านี้ เพราะวัตถุประสงค์ของการจัดก็คือ ต้องการสร้างความร่วมมือร่วมระหว่างหน่วยงานในการทำงานวิจัยร่วมกัน ถ้ามีผู้เข้าร่วมจากทั้งสองหน่วยงานมากขึ้น ก็เป็นเวทีที่ดีที่สมาชิกจากทั้งสองหน่วยจะได้มาพบปะกัน หรือไม่ก็ได้ทราบว่า ถ้านักมนุษยพันธุศาสตร์อยากทำงานวิจัยด้านระบาดแต่ยังไม่ค่อยเข้าใจในเนื้อหา เราก็ยังมีนักระบาดวิทยาในคณะของเราที่คอยช่วยเหลือให้งานวิจัยไม่ “สะดุด”  หรือนักระบาดวิทยาคนไหนที่อยากทำวิจัยที่เกี่ยวกับพันธุศาสตร์ แต่ยังไม่ค่อยเข้าใจด้านเนื้อหา หรือทำแลปไม่เป็น ก็จะได้รู้ว่าเรามีบุคลากรอีกจำนวนมากที่มีความรู้ด้านนี้ที่จะให้ความช่วยเหลือ สาเหตุที่มีผู้เข้าร่วมจากระบาดน้อยคิดว่าส่วนหนึ่งเป็นเพราะทางระบาดวิทยามีนักศึกษาชาวต่างชาติเยอะพอสมควร คงลำบากที่จะมาฟังภาษาไทย นอกจากจะจัดให้บรรยายเป็นภาษาอังกฤษ ซึ่งคิดว่าจะมีนักศึกษามาเข้าฟังมากขึ้น อีกส่วนหนึ่งคือเนื้อหาบางส่วนค่อนข้างลึก
ข้อเสนอแนะและสิ่งที่จะปรับปรุงในคราวต่อไป
1.    น่าจะจัดให้มีส่วนที่อาจารย์หรือใครก็ตามจากระบาดวิทยาบรรยายหรืออภิปรายบ้าง ในส่วนที่เกี่ยวข้องอย่างเช่น ระเบียบวิธีวิจัย สถิติที่สอดคล้องกับงานวิจัยที่มีการนำเสนอในคราวนี้ สลับกันไป เหมือนการ “ยำ” งานวิจัยหลายๆ ส่วนรวมๆ กันจะได้มองเห็นภาพได้กว้างขึ้น แล้วก็เข้าใจในรายละเอียดมากขึ้น นอกเหนือจากเนื้อหาทางทฤษฎี โดยส่วนตัวของฉันเอง ฉันชอบการ comment ในการนำเสนอทั้ง thesis และ proposal examination ของระบาดวิทยามาก นักศึกษาจะนำเสนองานวิจัยของตนเองให้เพื่อนๆ และอาจารย์ฟัง ซึ่งมันหลากหลายมากๆ ทั้งโรคและไม่ใช่โรค ขึ้นอยู่กับความสนใจของนักศึกษาและอาจารย์ที่ปรึกษา ฉะนั้นจึงเป็นไปไม่ได้ที่ฉันเองจะเข้าใจมันไปทุกเรื่อง แต่เวลาที่มีคนนำเสนอ แล้วอาจารย์ comment นั้น ฉันมักจะมองเห็นภาพได้ชัดกว่าตอนที่ฟังการนำเสนออย่างเดียว

2.    อันนี้สำหรับตัวเองโดยแท้ คือคราวหน้าจะอ่านเตรียมตัวไปมากกว่านี้ เผื่อจะได้มีคำถามไปถามวิทยากรให้เยอะๆ  เหมือนกับที่อ. วิจารณ์เคยพูดไว้ว่า เวลาไปดูงาน (ฟังบรรยาย) ที่ไหน อย่าคิดจะไปเอาแต่ความรู้เขาอย่างเดียว ให้เอาคำถามไปฝากเขาด้วย

       ตอนท้ายของการปรึกษาหารือ ท่าน CKO ของเราได้ถามวิทยากรท่านหนึ่งซึ่งน่าจะเรียกว่า “พหูสูตร” ได้ เพราะเขามีความรู้และเข้าใจรอบด้านเกี่ยวกับงานที่เขาทำอยู่ “จริงๆ” และเกิดขึ้นจากการเรียนรู้ด้วยตัวเองแท้ๆ ว่า มีวิธีการอย่างไรในการเรียนรู้ น้องเขาตอบว่าอย่างไรรู้ไหมคะ ตอนแรกๆ เขาก็ไม่เข้าใจหรอก แต่เนื่องจากเป็นสิ่งที่เขาสนใจอยู่แล้ว ดังนั้นมันจึงไม่ใช่เรื่องยากที่จะเรียนรู้ 
      ทำให้ฉันนึกถึงคำๆ หนึ่งที่เคยได้ยินมาว่า
“หน้าที่ ความรับผิดชอบ ทำให้เราทำสิ่งต่างๆ ได้สำเร็จ
แต่ความรักต่างหาก ที่ทำให้เราทำสิ่งๆ นั้นได้อย่างสมบูรณ์แบบ”

เฮ้อ แต่บางเรื่องความรัก (จากฉัน) อย่างเดียว ก็ไม่สามารถทำให้สิ่งๆ นั้นสำเร็จและสมบูรณ์แบบได้