|
<UP>
|
|
รูปแบบของการวิจัยในชั้นเรียน
|
| |
การวิจัยในชั้นเรียนนั้นมีลักษณะเฉพาะที่เป็นการวิจัยเพื่อพัฒนางานการจัดการเรียนการสอน |
รูปแบบของการวิจัยในชั้นเรียนนั้นเป็นโปรแกรมการวิจัย (Research Program) แบบการวิจัยและ
การพัฒนา (Research and Development) โดยเน้นสาระความรู้ที่เป็นประโยชน์ในการเข้าใจ
สภาพปัญหาและวิธีการแก้ไข ตลอดจนนวตกรรมในการพัฒนางานตามสภาพที่เป็นจริงในกระบวนการ
ของการพัฒนางานนั้นมีขั้นตอนใหญ่ๆ 4 ขั้นตอนกล่าวคือ
|
| |
(1) การกำหนดเป้าหมายของการพัฒนาที่ต้องการหรือกำหนดสภาวะที่เรียกว่าพัฒนาแล้วให้ |
ชัดเจน
|
| |
(2) การประเมินสภาวะเริ่มต้น เพื่อดูสภาพหรือสภาวะในปัจจุบันนี้ว่ามีลักษณะอย่างไรและ |
แตกต่างจากสภาวะเป้าหมายที่ต้องการในลักษณะใด
|
| |
(3) การวางกระบวนการและการดำเนินการพัฒนา และปรับปรุงแก้ไขไปเรื่อยๆ โดยมี |
ขั้นตอนย่อย คือ
|
| |
(3.1) การพิจารณาทางเลือกต่างๆ ในการเปลี่ยนแปลงจากสภาวะเริ่มต้นไปสู่สภาวะ |
| |
เป้าหมาย |
| |
(3.2) การประเมินทางเลือกต่างๆ เพื่อตัดสินใจเลือกทางที่ดีที่สุดและเหมาะสมที่สุด |
| |
ในการพัฒนา |
| |
(3.3) การดำเนินการพัฒนาตามแผนของทางเลือกที่เลือกไว้ |
| |
(3.4) การติดตามกำกับและประเมินการดำเนินงานเพื่อให้รู้ว่า การพัฒนากำลังเป็นไป
ในทิศทาง และลักษณะที่ต้องการใช่หรือไม่ และเพื่อให้รู้ว่าจะต้องปรับเปลี่ยนอะไรอีกเพื่อให้
ไปสู่เป้าหมายที่ต้องการอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ผลจากขั้นนี้จะทำให้ได้แผนดำเนินการใน
ระยะต่อไป อันเป็นแผนที่ปรับปรุงพัฒนาจากขั้น (3.3) |
| |
(3.5) การดำเนินการพัฒนาตามแผนฉบับที่ปรับปรุง |
| |
(3.6) ติดตามกำกับและประเมินการทำงานตามแผนฉบับปรับปรุง
|
| |
(4) การประเมินผลรวมสรุปว่า ได้บรรลุเป้าหมายของการพัฒนามากน้อยเพียงใด
<UP>
|
| |
เมื่อนำกระบวนการพัฒนาดังกล่าวมาพิจารณาร่วมกับโปรแกรมการวิจัยในชั้นเรียนแล้วรูปแบบ |
ของการวิจัยในชั้นเรียน เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอน เพื่อ
พัฒนาผู้เรียนในด้านใดด้านหนึ่ง ภายใต้บริบทหนึ่งน่าจะเป็นโปรแกรมการวิจัยที่มีระยะของการทำวิจัย
อย่างน้อย 3 ระยะ ดังนี้คือ
|
| |
- ระยะแรก เป็นการวิจัยเพื่อวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหาของการเรียนและการจัดการเรียน |
การสอนการวิจัยในระยะนี้ ครูควรมองภาพเป้าหมายของการพัฒนาซึ่งอาจมีลักษณะเป็นขั้นหรือเส้น
พัฒนาการของผู้เรียนในด้านต่างๆ ให้ชัดเจน ความรู้ส่วนนี้จะมาจากการศึกษาเอกสารหลักสูตร คู่มือ
การสอน แบบเรียนต่างๆ เป้าหมายของการพัฒนา และเส้นพัฒนาการนี้จะเป็นกรอบทฤษฎีที่สำคัญ
ที่จะใช้เป็นเกณฑ์หรือเป็นกรอบในการวิเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหาอันเป็นสภาวะเริ่มต้นก่อนการ
พัฒนา (baseline) การวิเคราะห์สภาพปัจจุบันปัญหานี้ อาจใช้การวิจัยเข้าสำรวจ โดยใช้ข้อมูล
ทุติยภูมิในระบบข้อมูลของห้องเรียนและในโรงเรียนที่มีอยู่แล้ว เช่นคะแนนผลการเรียน และข้อมูล
ต่างๆ จากสมุดพก ข้อมูลจากหน่วยแนะแนวและฝ่ายกิจการนักเรียนของโรงเรียน หรือข้อมูลภูมิหลัง
ของนักเรียนที่โรงเรียนได้บันทึกไว้แล้วเป็นต้น นอกจากนี้ นักวิจัยยังอาจทำการศึกษากรณี (Case
Study) นักเรียนกลุ่มต่างๆ ที่น่าสนใจเพื่อให้ได้ภาพที่ถูกต้องครบถ้วนของสภาวะเริ่มต้นของปัญหา
ในการเรียนและการจัดการเรียนการสอน รวมทั้งสิ่งต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง อันจะนำไปสู่ทางเลือกต่างๆ
ในการแก้ไขปัญหา
|
| |
- ระยะที่สอง เป็นการวิจัยเพื่อทดลองวิธีการพัฒนา หรือนวตกรรมทางการเรียนการสอนจาก |
|
ผลการวิจัยในระยะที่ 1 นักวิจัยจะสามารถระบุปัญหาจริงที่สมควรได้รับการแก้ไขและพัฒนา ทางเลือก
ในการแก้ไขและพัฒนานี้อาจจะเป็นวิธีการจัดการเรียนการสอนแบบใหม่หรือการใช้นวตกรรมเข้ามา
ช่วยในการจัดกิจกรรม ในระยะที่สองนี้ นักวิจัยจะสร้างวิธีการ และเครื่องมือ หรือนวตกรรมที่จะใช้ใน
การพัฒนาแล้วทำการศึกษาคุณภาพของวิธีการหรือ นวตกรรม ดังกล่าวใน 2 ลักษณะ คือลักษณะแรก
เป็นการศึกษาคุณภาพ โดยการพัฒนาความเหมาะสมตามเหตุผล ซึ่งอาจขอความร่วมมือจากเพื่อน
ครูศึกษานิเทศ และผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนั้นช่วยพิจารณาความเหมาะสมลักษณะที่สองเป็นการทดลอง
ใช้สอนนักเรียนรูปแบบของการทดลองในระยะนี้ อาจเป็นแบบการทดลองกลุ่มเดียวโดยมีการสังเกต
พฤติกรรมเริ่มต้นของนักเรียนในช่วงเวลาหนึ่งแล้วทดลองใช้นวตกรรมหรือวิธีการสอนที่สร้างขึ้นมา
ใหม่ แล้วสังเกตพฤติกรรมสิ้นสุดอีกระยะหนึ่ง ต่อจากนั้นนำข้อมูลที่ได้จากการสังเกตพฤติกรรมเริ่มต้น
มาเปรียบเทียบกับพฤติกรรมสิ้นสุด เพื่อวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของนักเรียนว่า เป็นไป
ตามที่คาดหวังไว้หรือไม่ แบบการทดลองในช่วงนี้มักเป็นแบบอนุกรมเวลา (Time Series Design)
ดังมีตัวอย่างแบบการจัดเก็บข้อมูลดังนี้
--------------------------------
O1 O2 O3 X O4 O5 O6
--------------------------------
|
| |
ผลจากการทดลองในระยะแรกนี้จะทำให้ครูนักวิจัยทราบว่าวิธีการหรือนวตกรรมที่สร้างขึ้นมา |
นี้ใช้ได้ดีหรือไม่เพียงไรและจะต้องมีการปรับปรุงแก้ไขอย่างไร หลังจากนั้นก็จะทำการปรับปรุงแก้ไข
และทดลองใหม่จนผลการทดลองบ่งชี้ว่าสามารถพัฒนานักเรียนได้ตามที่คาดหวัง
|
| |
-ระยะที่สาม เป็นระยะที่ครูนักวิจัยต้องการพิสูจน์ความจริงที่ถูกต้องมากยิ่งขึ้นเกี่ยวกับผลหรือ |
วิธีการหรือนวตกรรมที่พัฒนาขึ้นมาต่อการเรียนของนักเรียน ในขั้นนี้ครูจะทำการวิจัยเชิงทดลอง โดย
จะมีกลุ่มควบคุมและมีการควบคุมตัวแปรแทรกซ้อนต่างๆ ให้มากขึ้นเพื่อให้ผลการพิสูจน์มีความตรง
ความตรงภายนอกมากยิ่งขึ้นถ้าต้องการให้ความรู้ที่ได้มีความเป็นสากลภายในและมากยิ่งขึ้นควรทำ
การทดลองในหลายบริบท
|
| |
จากโปรแกรมการวิจัยที่มี 3 ระยะดังกล่าวจะเห็นได้ว่าการวิจัยในชั้นเรียนเพื่อให้เกิดความรู้ |
|
ที่ชัดเจนเกี่ยวกับการพัฒนาที่ผ่านการพิสูจน์แล้วว่า ได้ผลนั้นควรต้องใช้เวลาอย่างน้อยสัก 3 ปี โดย
ใช้เวลาประมาณ 1 ปี ในแต่ละระยะดังนี้แล้ว ผลการทำวิจัยในชั้นเรียนจะทำให้เกิดการพัฒนา ผู้เรียน
ผู้สอน และองค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนตามที่คาดหวังที่สำคัญที่สุดคือตัวครูเองจะมี
การทำงานในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ การวางแผนที่ดี
ของครูจะทำให้ได้เห็นภาพของงานตลอดแนว ครูสามารถวางแผนงานได้ตรงตามหลักสูตร และสภาพ
ปัจจุบันปัญหาและเป็นแผนที่มีคุณค่าและมีความหมายสำหรับครู การเตรียมเครื่องมือต่างๆ ในการ
ทำงานจะเป็นไปอย่างมีความหมายการปฏิบัติการสอนของครูจะเป็นไปอย่างมีหลัก มีเป้าหมายและ
มีชีวิตชีวา ในอีกมุมมองหนึ่งของวิถีชีวิตของการวิจัยในชั้นเรียนนี้ครูจึงเป็นนักเรียนในศาสตร์ของ
การสอนอยู่ตลอดเวลาและอย่างต่อเนื่อง ส่วนสภาพชีวิตจริงของนักเรียนในชั้นเรียนและนอกชั้นจะ
กลายเป็นครูให้ครูได้ศึกษาและฝึกฝนวิทยายุทธอย่างสร้างสรรค์ในศาสตร์แห่งการสอน
|
| |
ครูนักวิจัยจะพัฒนาไปสู่ความเป็นครูมืออาชีพที่มีวิจารณญาณและเป็นอิสระเพราะสามารถ |
|
ควบคุมกำกับการปฏิบัติงานของตัวเองได้อย่างถูกต้องเหมาะสม และสร้างสรรค์ ครูจะมองเห็น
เป้าหมายของการทำงาน มองเห็นภาพของงานตลอดแนวแล้วมองมือพัฒนา และปรับปรุงพัฒนา
การปฎิบัติงานไปเรื่อยๆ อย่างไม่สิ้นสุดด้วยความสุขในการทำงาน เพราะได้ประจักษ์ในผลของการ
ทำงานที่เกิดขึ้นกับนักเรียน และผลที่เกิดขึ้นในการ พัฒนาความเป็นนักวิชาชีพของตนเอง
|
|
สุวัฒนา สุวรรณเขตนิคม.(2538). แนวคิดและรูปแบบเกี่ยวกับการวิจัยในชั้นเรียน (หน้า 6-11)
ในลัดดา ภู่เกียรติ. (บรรณาธิการ). เส้นทางสู่การวิจัยในชั้นเรียน กรุงเทพมหานคร:
สำนักพิมพ์ บริษัทบพิธการพิมพ์.
|
เขียนบทความได้ละเอียดดีครับหัวหน้า ... อ่านแล้วหัวโตขึ้นหลายกิโล
(ความรู้เต็มสมอง...)ขอบคุณกับบทความดี ๆ