ไม่ได้เขียนเล่าเรื่องนี้ให้ใครอ่าน แต่ว่ามันคิดๆ อยู่เลยทดไม่ไหว มาหาแนวร่วม แนวคิด ใน gotoknow ดีกว่าช่วงนี้มีโอกาสได้ไปเรียนด้านธุรกิจมาบ้างเลยอยากนำแนวคิดบางอย่างมาเล่าสู่กันฟัง ผมเคยได้รับฟังความคิดเห็นของผู้ที่สัมผัสกับซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สบางตัวและมีความรู้สึกบางอย่างที่แสดงให้คนนั้นรู้สึกว่า  "ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส ห่วย!" เลยยกเอามาเป็นกรณีศึกษาเล็กๆ ว่า ถ้าในความรู้สึกของผู้ใช้ที่บอกว่า "ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส ห่วย!" มัน "ห่วย" ยังไง และอะไรที่ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สต้องการจะสื่อ หากสื่อสารออกมาในรูปของแบรนด์ ผู้ใช้หรือผู้ที่กำลังจะเลือกใช้ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สควรรู้สึกอย่างไร มีความคิดอย่างไรกับแบรนด์โอเพนซอร์ส

หากจะนำเอาความรู้สึกนึกคิดเกี่ยวกับโอเพนซอร์สของผมเป็นตัวตั้ง หากได้ยินคำว่าซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส ผมจะมองเห็นภาพในเรื่องของโมเดลการพัฒนาซอฟต์แวร์ มีความรู้สึกที่ว่าเดี๋ยวได้เห็นโค้ดมันแน่ๆ มันทำได้ยังไงว่างๆ ต้องแกะดู อันนี้ความรู้สึกของผมนะ แต่ก้อมีความรู้สึกนึกคิดจากหลากหลายผู้คนที่คลุกอยู่กับโอเพนซอร์ส และคนที่ไม่ได้คลุกอยู่กับโอเพนซอร์ส ทำให้ความรู้สึกนึกคิดที่เกิดกับซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สมีมากขึ้น เช่น ราคาถูก, ฟรี, ไม่มีค่าใช้จ่าย, มีความปลอดภัยต่ำ, ห่วย, พัฒนาต่อได้, ต้องเก่งถึงใช้งานได้, ก้องั้นๆ เทียบกับโน่น นี่ นั่น ไม่ได้ เป็นต้น น่าแปลกที่เรามักไม่ได้มองถึงสิ่งที่โอเพนซอร์สสื่อออกมาจริงๆ ว่าคืออะไร แบรนด์โอเพนซอร์สหรือความรู้สึกนึกคิดของโอเพนซอร์สที่ต้องการสื่อสิ่งเหล่านี้คือ

  1. คุณมีสิทธ์ใช้ได้
  2. คุณแก้ไขได้
  3. คุณช่วยพัฒนาต่อได้
  4. คุณแจกจ่ายไปให้คนอื่นได้


รวมๆ ก้อคือกฏของ RMS นั่นเอง แต่สิ่งที่เราพบเห็นบ่อยๆ ในการโปรโมทซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สคือ ราคาถูก, ฟรี, ไม่มีค่าใช้จ่าย ทำให้ความรู้สึกในในด้านคุณค่าของซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สลดลง เกิดความรู้สึกที่ว่า มีความปลอดภัยต่ำ, ห่วย, ใช้งานยาก, ต้องเก่งถึงใช้งานได้, ก้องั้นๆ เทียบกับโน่น นี่ นั่น ไม่ได้ เป็นต้น ซึ่งความรู้สึกเช่นนี้เป็นเรื่องที่ปกติในบ้านเรา เพราะฉะนั้นซอฟต์แวร์ที่อยู่ในแบรนด์โอเพนซอร์สในบ้านเราจึงทุลักทุเลกัน แบรนด์โอเพนซอร์สในความรู้สึกที่ควรจะเป็นจึงไม่เกิดขึ้น นอกจากปัญหาที่เกิดจากการโปรโมทแล้วยังมีความรู้สึกจากผู้ใช้ทั่วไปว่าซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สเป็น "ซอฟต์แวร์ทดแทน" ทำให้ซอต์ฟแวร์โอเพนซอร์สถูกแบ่งแยกออกไปอีก บางคนคิดเลยเถิดไปจนต้องสร้างตลาดซอฟต์แวร์ใหม่สำหรับโอเพนซอร์สไปเลย เพราะไม่สามารถอยู่ในตลาดเดียวกันกับตลาดซอฟต์แวร์ทั่วไปได้ "เพราะกลัวขายไม่ได้" หรือ "ไม่มีสิ่งที่แตกต่างมากพอ"

แล้วการสร้างแบรนด์จากแบรนด์โอเพนซอร์สจะทำอย่างไร? ขอไอเดียชาว gotoknow หน่อยครับ