ปีนี้เป็นปีที่ม.สงขลานครินทร์ หรือที่พวกเรามักจะเรียกกันสั้นๆว่า ม.อ. (มอ ออ) มีอายุครบ 40 ปี ท่านอธิการบดีของเรา รศ.ดร.บุญสม ศิริบำรุงสุข ได้กรุณานำเรื่องราวประวัติศาสตร์เกี่ยวกับที่ดินซึ่งมีพื้นที่กว่า 600 ไร่ของม.อ.ว่าเป็นที่ดินบริจาคจากคุณหญิงหลง อรรถกระวีสุนทรมาเล่าให้พวกเราฟังในบันทึก "พบอธิการบดี" เรื่องล่าสุด 

ปกติก็คุ้นเคยกับชื่อของท่านอยู่ตลอดเวลา เพราะได้รับการนำมาตั้งเป็นชื่อหอสมุดกลางของมหาวิทยาลัย แต่ไม่เคยทราบที่มาที่ไปหรือเรื่องราวของท่านมาก่อนเลย วันนี้ถือเป็นมงคลอย่างยิ่งที่ได้อ่านเรื่องเล่าจากท่านอธิการฯเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของที่ดิน และประวัติของคุณหญิงหลงรวมทั้งท่านพระยาอรรถกระวีสุนทร อ่านแล้วทั้งตื้นตัน สำนึกในพระคุณของท่าน ประทับใจในวิถีปฏิบัติของท่าน ชื่นชมความตั้งใจในการส่งเสริมการศึกษา ขออนุญาตนำส่วนที่ประทับใจยกมาฝากกันไว้ตรงนี้ด้วย

 

คุณหญิงหลงฯ มีบุตรและธิดา 4 คน ซึ่งเมื่อพระยาอรรถกระวีสุนทร ออกจากราชการแล้ว บุตรและธิดาทั้งสี่ก็ได้เป็นกำลังสำคัญในการดำเนินงานของ บริษัทอรรถกระวีสุนทร ทำกิจการเหมืองวุลแฟรมต่อมา โดยที่ คุณหญิงหลงฯ ไม่ได้ศึกษาเล่าเรียนเท่าใดนัก ฉะนั้น เมื่อท่านมีโอกาสที่จะช่วย ทำนุบำรุงการศึกษาได้ ท่านจะไม่ปล่อยให้พลาดโอกาส เมื่อระหว่างที่พระยาอรรถกระวีสุนทร ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าเมืองพัทลุง ท่านริเริ่มจัดตั้งโรงเรียนสตรีขึ้น สร้างโรงเรียนเล็กๆ ช่วยเหลือเด็กที่ยากจน โดยไม่เก็บค่าเล่าเรียน ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 มีส่วนในการบริจาคเงินอุดหนุนโรงพยาบาล โดยตั้งทุนบำรุงโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ของสภากาชาดไทย สร้างตึกพยาบาลเด็กเกิดก่อนกำหนด ที่โรงพยาบาลศิริราช และได้ร่วมกันสละที่นา จัดสร้างวัด สร้างกุฏิเจ้าอาวาสพร้อมด้วยสุขศาลาสำหรับประชาชน สร้างพระประธาน และสร้างเมรุให้แก่วัด

คุณหญิงหลงเป็นแบบอย่างของผู้มีทรัพย์สมบัติแล้วตอบแทนคุณแผ่นดิน แม้ท่านจะจากโลกนี้ไปถึง 30 กว่าปีแล้ว สิ่งที่ท่านฝากไว้ให้กับแผ่นดินไทยนั้น สร้างผลผลิตคนคุณภาพ สร้างงานช่วยคนในพื้นที่ภาคใต้แห่งนี้มาแล้วมหาศาล ในวันนี้ที่เรามีรูปปั้นของท่านพระยาอรรถกระวีสุนทร และ คุณหญิงหลง ซึ่งเพิ่งจะทำพิธีเปิดอนุสาวรีย์ไปเมื่อสัปดาห์ที่แล้วนี้เอง หน้าอาคารศูนย์ทรัพยากรการเรียนรู้ ตึกใหม่รูปทรงสวยงามของม.อ.ของเรานี่เอง

ตั้งใจไว้แล้วว่า นอกจากจะขออุทิศตนให้เป็นประโยชน์กับเพื่อนมนุษย์ให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้แล้ว (เพราะทำยังไงก็คงไม่ได้ครึ่งของท่าน) จะต้องขอไปกราบคารวะรูปปั้นของท่านด้วยความเคารพชื่นชมให้ได้ในเร็ววัน