เรื่อง อ่านอย่างมีเป้าหมาย ดิฉัน ได้เป็นครูวิชาวิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 มาเป็นเวลา 5 ปี ในโรงเรียนขนาดกลาง นักเรียนส่วนใหญ่มีความรู้ความสามารถอยู่ ในกลุ่มปานกลางถึงกลุ่มอ่อน จึงมีปัญหาด้านการจัดการเรียนการสอนหลายด้าน โดยเฉพาะทักษะในการอ่านของนักเรียน อยู่ในลักษณะทั้งอ่านคล่อง อ่านไม่คล่อง อ่านไม่ออก แต่สิ่งเป็นอุปสรรคอย่างมากคือ ทักษะการอ่านจับใจความของนักเรียนอยู่ในระดับต่ำ ในกิจกรรมการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ บางครั้งต้องจัดให้นักเรียนได้ศึกษาค้นคว้า ศึกษาใบความรู้ แล้วสรุปความจากการอ่าน มานำเสนอหน้าชั้นเรียน หรือบันทึกลงในสมุด หรือทำรายงานสั้นๆ พบว่านักเรียนนำเสนอผลงานที่ไม่ตรงประเด็น หรือไม่ครอบคลุมความต้องการของจุดประสงค์การเรียนรู้ งานส่วนใหญ่อยู่ในลักษณะ “น้ำท่วมทุ่งผักบุ้งโหลงเหลง” จากปัญหาดังกล่าว ครูจึงใช้ วิธีการ SQ2RW การฝึกนักเรียน ซึ่งเป็นการสอนโดยบูรณาการทักษะทางภาษาไทย ควบคู่กับทักษะวิธีการทางวิทยาศาสตร์ และยังพัฒนาการ คิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ และการเขียนสื่อความ อีกด้วยโดยมีวิธีการดังนี้ S ( Survey) การสำรวจความต้องการของจุดประสงค์การเรียนรู้ โดยครูต้องบอกจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบก่อน (ทักษะการสังเกต) Q ( Question ) เมื่อนักเรียนรับทราบหรือศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้แล้ว วิเคราะห์หัวข้อความรู้ในจุดประสงค์ แล้วตั้งคำถามให้สัมพันธ์กับความต้องการให้เกิดหรือให้นักเรียนเป็น ตามจุดประสงค์การเรียนรู้-( การกำหนดปัญหา) R-1 (Easy Reading) – ให้นักเรียนอ่านความรู้ที่นักเรียนสืบค้นเอง หรือใบความรู้ที่ครูกำหนดให้ อย่างคร่าวๆเพื่อให้ทราบถึงหัวข้อความรู้ในภาพรวมทั้งหมด R-2 (Scan Reading) – นักเรียนอ่านเพื่อหาคำตอบของคำถาม W ( Writing) - นักเรียนบันทึกผลการอ่าน (คำตอบ) ตามประเด็นของคำถามที่นักเรียนกำหนดขึ้น (ทักษะการลงข้อสรุป) ในขณะที่นักเรียนทำกิจกรรมนี้ นักเรียนบางคนได้ได้แสดงอาการเบื่อหน่าย จากการอ่าน ครูก็พยายามกระตุ้น ให้กำลังใจ ให้นักเรียนฝึกอ่าน และแก้ปัญหาให้นักเรียนที่อ่านไม่ออกโดยให้จับคู่กับเพื่อที่อ่อนออกให้อ่านออกเสียงพร้อมกัน ทำอย่างนี้ประมาณ 5 ครั้ง ช่วงแรกๆ นักเรียนยังมีความเข้าใจในขั้นตอนไม่ดีเท่าที่ควร ทำให้ผลการกำหนดปัญหา ไม่สัมพันธ์จุดประสงค์ การใช้คำว่า”อย่างไร ทำไม เหตุใด ...” ยังสอดคล้องกับกับพฤติกรรมที่ต้องการของจุดประสงค์ คำตอบของคำถาม (การสรุปความ)ก็ยังไม่กระชับ ชัดเจน ตรงประเด็น ครูก็ได้ทบทวนวิธีการให้อีกครั้ง และให้ข้อสังเกตแก่นักเรียนหลายๆอย่าง เช่น การเขียนข้อสรุป ควรใช้การเขียนที่เกิดจากความเข้าใจจากการอ่าน การวิเคราะห์ ไม่ใช่เขียน คัดลอกจากเอกสารทั้งหมด เป็นต้น พอฝึกหลายครั้ง นักเรียนก็เกิดความเข้าใจ และสามารถอ่านได้ความรู้ที่เป็นคำตอบของปัญหา ได้ตรงประเด็น ครอบคลุม เมื่อครูวัดผลการเรียน พบว่า นักเรียนสามารถทำแบบทดสอบได้ผ่านเกณฑ์เป็นส่วนใหญ่ นักเรียนที่ไม่ผ่านครูก็ให้ซ่อมเสริมโดยอ่านใหม่อีกครั้ง แล้วครูอธิบายเพิ่มเติม จึงผ่านเกณฑ์ที่ตั้งไว้ จากกนั้นให้นักเรียนเขียนแสดงความคิดเห็น จากการใช้วิธีการสอนนี้ นักเรียนส่วนใหญ่ บอกว่า - จากที่ไม่ชอบการอ่าน ก็ทำให้ชอบการอ่านขึ้นเพราะรู้วิธีการอ่านอย่างมีเป้าหมาย - จากที่คิดวิเคราะห์ไม่เป็น ก็สามารถคิดวิเคราะห์ได้ - จากที่เขียนสื่อความไม่ดีเลย ไม่รู้จะเขียนเริ่มอย่างไร ก็รู้วิธีการเขียนให้ตรงประเด็น และเขียนสื่อความดีขึ้น - รู้สึกภูมิใจที่สามารถพัฒนาตนเองเกี่ยวกับการอ่าน การเขียนได้ แต่นักเรียนยังให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับวิธีการสอนนี้ว่า - ควรใช้ใบความรู้ที่เนื้อหาไม่ยาวมาก - เวลาที่ให้ศึกษาควรมากกว่านี้ - ใบความรู้น่าจะมีสีสัน มีรูปภาพประกอบให้น่าสนใจมากกว่านี้ - ครูควรลดการเข้มงวดลง จะได้ไม่เครียด - ทั้งหมดที่เป็นผลจากการใช้วิธีการ SQ2RW ครูรู้สึกยินดีที่ได้ทำให้นักเรียนพัฒนาตนเองได้ และยินดีนำข้อเสนอแนะไปปรับปรุงให้เหมาะสมกับนักเรียนต่อไป
