ชีวจริยธรรม

                เมื่อดิฉันได้รับมอบหมายให้ทำการสอนวิชา ชีววิทยา สำหรับนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษทางด้านชีววิทยา (Gifed-Bio) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ขณะที่ดิฉันจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่องกล้องสเตอริโอ ซึ่งในกิจกรรมนี้หลังจากเรียนเกี่ยวกับการทำงานของกล้องแล้วจะมีปฏิบัติการเกี่ยวกับการใช้กล้องสเตอริโออยู่ด้วย นักเรียนให้ความสนใจและอยากลองใช้กล้องมาก ดิฉันจึงให้นักเรียนแต่ละคนนำสิ่งที่ต้องการจะส่องดูผ่านกล้องสเตอริโอมาตามความสนใจ โดยให้เวลานักเรียนไปหานอกห้องเรียน เมื่อนักเรียนกลับมาที่ห้องเรียนอีกครั้ง ปรากฏว่า นักเรียนบางคนต้องการดูเพียงลักษณะของเส้นใบของใบไม้ แต่กลับหักกิ่งไม้มาทั้งกิ่ง นักเรียนบางคนอยากดูละอองเกสรดอกไม้แต่เด็ดดอกไม้ชนิดเดียวกันมามากกว่า 3 ดอก และมีนักเรียนบางคนอยากดูลักษณะของขาและปีกของแมลง ก็นำมดและผีเสื้อที่ยังมีชีวิตอยู่มาหลายตัวแล้วทำการฆ่า ซึ่งก่อนที่นักเรียนจะได้ทำการหัดใช้กล้องและส่องดูตัวอย่างที่ตนเองนำมา ดิฉันคิดว่าการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ไม่จำเป็นต้องทำตามแผนที่เตรียมมา ทุกกิจกรรมต้องพร้อมที่จะเปลี่ยนแปลงและยืดหยุ่นได้ ดิฉันจึงบอกกับนักเรียนว่า ก่อนที่จะได้ใช้กล้อง นักเรียนน่าจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องชีวจริยธรรมก่อน โดยให้นักเรียนเขียนความสำคัญของสิ่งมีชีวิตลงในกระดาษ พร้อมทั้งให้ลองสมมติตนเองเป็นตัวอย่างสิ่งมีชีวิตที่นำมา และให้นักเรียนคิดพิจารณาดูว่าเหมาะสมแล้วหรือไม่ กับการนำสิ่งทดลองซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตมาศึกษาอย่างไม่เหมาะสม นำมาเกินความต้องการและเกินความจำเป็น ซึ่งเป็นแนวทางที่ผิดเกี่ยวกับการนำสิ่งมีชีวิตมาทดลอง เมื่อนักเรียนได้คิดพิจารณาและตระหนักถึงความสำคัญของสิ่งมีชีวิตแล้ว พบว่า ผลจากการให้นักเรียนเรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องชีวจริยธรรมนี้ส่งผลให้นักเรียนทุกคนเริ่มที่จะคำนึงถึงการนำสิ่งทดลองที่เป็นสิ่งมีชีวิตมาทดลองเสมอ โดยการเริ่มรู้จักวางแผนการนำสิ่งทดลองมาใช้ให้เหมาะสมต่อการทดลองนั้นๆ จากเหตุการณ์ในวันนั้นทำให้ดิฉันระลึกอยู่เสมอว่า การเรียนการสอนเกี่ยวกับวิชาวิทยาศาสตร์โดยเฉพาะวิชาชีววิทยานั้น บางครั้งต้องสอดแทรกหลักจริยธรรมเข้าไปด้วย เพื่อให้นักเรียนได้ทั้งความรู้จากเนื้อหาวิชา และระลึกอยู่เสมอต่อการปฏิบัติต่อสิ่งมีชีวิตอย่างมีคุณธรรม ไม่ทำร้ายหรือทำอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตเพื่อการศึกษาหรือการวิจัย