การสอน

การวิเคราะห์การสอน

วิธีสอนแบบไตรสิกขา  อภิปรายกลุ่มย่อย และการสอน 4 ขั้นของอริยสัจ

 

 


การสอนตามลำดับขั้นโดยทั่วไป

 

ไตรสิกขา

 

อภิปรายกลุ่มย่อย

 

การสอน 4 ขั้นของอริยสัจ

1) ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน

ขั้น 2. กำหนดสมาธิ

            ขั้นตอนนี้จะเกี่ยวข้องกับหลักปฏิบัติที่เรียกว่า จิตสิกขา คือ การปฏิบัติเพื่อ ดำรงสภาพจิตให้ปกติมั่นคงต่อความดีงาม โดยทั่วไปบุคคลมี จิตสมาธิ อยู่แล้ว โดยธรรมชาติและบุคคลควรฝึกให้เป็นสมาธิด้วย

 

1)  ขั้นนำสู่บทเรียน

            ผู้สอนจัดกิจกรรมเร้าความสนใจก่อนเรียนในบทเรียนนั้น โดยอาจตั้งคำถาม สาธิต ทดลอง ใช้สื่อ ใช้สถานการณ์  เกม  ให้ผู้เรียนได้แสดงความคิดเห็น

           ผู้สอนจัดผู้เรียนออกเป็นกลุ่มย่อย ๆ กลุ่มละประมาณ 4-8คน

          ผู้สอน/ผู้เรียนกำหนดประเด็นในการอภิปราย

 

 

1) ขั้นกำหนดปัญหา(ขั้นทุกข์)

    1.1   ผู้สอนกำหนดและเสนอปัญหาอย่างละเอียด พยายามให้ผู้ เรียนทำความเข้าใจกับปัญหานั้นตรงกัน

    1.2  ผู้สอนช่วยผู้เรียนให้ได้ศึกษาพิจารณาดูปัญหาที่เกิดขึ้นด้วยตนเอง ด้วยความรอบคอบและพยายามกำหนดขอบเขตของปัญหาซึ่งผู้เรียนจะต้องคิดแก้ให้ได้

2) ขั้นตั้งสมมุติฐาน(ขั้นสมุทัย)

     2.1  ผู้สอนช่วยผู้เรียนให้ได้พิจารณาด้วยตัวเองว่าสาเหตุของปัญหานั้นมีอะไรบ้าง

     2.2  ผู้สอนช่วยผู้เรียนให้ได้เกิดความเข้าใจและตระหนักว่าในกาแก้ปัญหาใดๆนั้น จะต้องกำจัดหรือดับไป

    2.3  ผู้สอนช่วยผู้เรียนให้คิดว่าในการแก้ที่สาเหตุนั้นอาจจะกระทำอะไรได้บ้าง คือ ให้กำหนดสิ่งที่จะกระทำนี้เป็นข้อๆไป

 

 

2) ขั้นจัดกิจกรรมการเรียนการสอน

 

ขั้น 1. ศีล

            ขั้นตอนนี้จะเกี่ยวข้องกับหลักปฏิบัติที่เรียกว่า ศีลสิกขา เป็นการควบคุมตนเองให้อยู่ในความถูกต้องทางกาย วาจา โดยการปฏิบัตินี้เน้นการควบคุมตนเอง

 

 

2)  ขั้นสอน

            ดำเนินการสอนโดยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการวางแผน และร่วมกำหนดหัวข้ออภิปราย มีส่วนร่วมกิจกรรมอื่น ๆ ตามความเหมาะสม ในลักษณะกลุ่มย่อยแบบต่าง ๆ

 

 

3) ขั้นทดลองและเก็บข้อมูล(ขั้นนิโรธ)

        ใช้เทคนิคการแบ่งงานและการทำงานเป็นกลุ่มและเสนอแนะวิธีการจดบันทึกข้อมูล

 

 

3) ขั้นสรุปกิจกรรม

 

ขั้น 3. พิจารณาด้วยปัญญา

            เกี่ยวข้องกับหลักปฏิบัติที่เรียกว่า ปัญญาสิกขา เป็นการทำความเข้าใจสิ่งต่างๆ ตามสภาวะที่เป็นจริง โดยเน้นการมองเห็นอย่างนั้นจริง มาสรุปผลแล้วกำหนดหลักความประพฤติของตน ให้ดำรงความดีไม่เป็นภัยต่อตนเองและสังคม

 

 

3)  ขั้นสรุป

            ผู้สอนนำข้อมูลสรุปของแต่ละกลุ่มย่อยมาสรุปในภาพและประเมินผลกิจกรรมและการเรียนรู้ของผู้เรียน

 

 

4) ขั้นมรรค

 4.1  ให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจและสรุปได้ว่า  การแก้ปัญหาให้สำเร็จจะ

 ต้องทำอย่างไรแน่

     4.2  เมื่อลงข้อสรุปวิธีการแก้

ปัญหาได้แล้ว ให้ผู้เรียนช่วยกันกำหนดแนวทางในการปฏิบัติ และลงมือปฏิบัติ ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์และเปรียบเทียบข้อมูลที่ได้บันทึกไว้แล้วช่วยกันลงข้อสรุป เปิดโอกาสให้ผู้เรียนแสดงความคิดเห็น