ผู้บริหารกับกลยุทธ์ Child Centered

ผู้บริหารกับกลยุทธ์  Child Centered 

                                                                                        

             ผู้บริหารทุกท่าน คงทราบดีว่าการปฏิรูปการศึกษาครั้งนี้มุ่งพัฒนาการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์โดยเน้นการปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้เป็นสำคัญและยึดหลักการพัฒนาสาระและกระบวนการเรียนรู้ให้เป็นไปอย่างต่อเนื่องนอกจากนี้ยังกำหนดแนวการจัดการศึกษา ต้องยึดหลักว่าผู้เรียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้และถือว่าผู้เรียนมีความสำคัญที่สุดกระบวนการจัดการศึกษาต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มตามศักยภาพ  ในการจัดกระบวนการเรียนรู้สถานศึกษาต้องจัดเนื้อหาสาระและกิจกรรมให้สอดคล้องกับความสนใจและความถนัดของผู้เรียนโดยคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ฝึกทักษะกระบวนการคิดการประยุกต์ความรู้มาใช้จัดกิจกรรมเรียนรู้จากประสบการณ์จริง ฝึกปฏิบัติให้ทำได้คิดเป็น ทำเป็น รักการอ่านและเกิดการใฝ่รู้อย่างต่อเนื่องจัดการเรียนการสอนโดยผสมผสานสาระความรู้ด้านต่าง ๆอย่างสมดุลรวมทั้งปลูกฝังคุณธรรมค่านิยมที่ดีงามและคุณลักษณะที่พึงประสงค์ตามหลักสูตร นอกจากนี้การกำหนดมาตรฐานการศึกษาแห่งชาติยังเน้นการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางกำหนดให้ครูมีความสามารถในการเรียนการสอนอย่างมีประสิทธิภาพและเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางมาตรฐานวิชาชีพครูก็ยังเน้นให้ครูจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางและเน้นผลถาวรที่เกิดแก่ผู้เรียน

           แนวคิดเกี่ยวกับ Child Centered คือ การจัดประสบการณ์ โดยมีกระบวนการที่มุ่งให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ การคิดค้นสร้างและสรุปข้อความรู้ด้วยตนเอง สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นและนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ได้บุคคลที่ใกล้ชิดและมีบทบาทสำคัญในการจัดประสบการณ์ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ก็คือครูโดยต้องปรับเปลี่ยนบทบาทของการเป็น ผู้สอนเป็นผู้อำนวยความสะดวก กระตุ้นจุดประกายและบอกแหล่งความรู้ที่ผู้เรียนสามารถค้นคว้าได้อย่างหลากหลายเกิดการเรียนรู้มากที่สุดตามศักยภาพ ของแต่ละบุคคล ดังนั้นครูต้องจัดกระบวนการเรียนการสอนที่ให้เด็กมีส่วนร่วมเปลี่ยนวิธีสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เปิดโอกาสให้เด็กแสดงความคิดเห็นแสดงออกตามความสามารถและวัยที่เหมาะสม  เป็นการให้อิสระทางความคิดไม่ใช่สอนให้จำอย่างเดียว  เพราะการจำจะไม่สามารถนำมาประยุกต์ให้เกิดประโยชน์ได้ ถ้าเด็กได้พัฒนากระบวนการคิดความรู้ก็จะติดอยู่กับเด็กตลอดไป

            ผู้บริหารมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้สอนสามารถจัดบรรยากาศสภาพแวดล้อม สื่อการเรียน และอำนวยความสะดวกเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้  รวมทั้งกระตุ้นส่งเสริมให้มีการวิจัยในชั้นเรียนและใช้กระบวนการวิจัยในกรระบวนการเรียนรู้  จัดประชุมสัมมนาหรือส่งเสริมให้ครูได้พัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง   นอกจากนี้ผู้บริหารควรแสวงหาและประสานความร่วมมือกับชุมชน ผู้ปกครองผู้นำท้องถิ่น และแหล่งวิทยาการในชุมชน เพื่อระดมทรัพยากรและใช้ประโยชน์จากแหล่งวิทยาการ ภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการพัฒนาผู้เรียนตามศักยภาพและตามความสนใจของผู้เรียน

             สิ่งที่ผู้บริหารจำเป็นต้องดำเนินการเพื่อให้เกิดบรรยากาศแบบ Child Centered ก็คือ ต้องสร้างบรรยากาศการบริหารแบบมีส่วนร่วม เปิดโอกาสให้ครูผู้ปกครองและผู้นำชุมชนมีส่วนร่วมในการวางแผนพัฒนาคุณภาพสถานศึกษามุ่งผลลัพธ์ที่นำไปสู่การพัฒนาผู้เรียนเป็นหลักใช้แผนยุทธศาสตร์หรือแผนพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการจัดให้มีระบบการประเมินผู้เรียนที่เน้นการประเมินจากสภาพจริง  ทั้งการพัฒนาการด้านต่างๆ  การสังเกตพฤติกรรม   ความประพฤติ การร่วมกิจกรรมการทดสอบควบคู่ไปกับกระบวนการเรียนการสอนตามความเหมาะสมของระดับและรูปแบบการศึกษา  ทั้งนี้ ผู้บริหารจำเป็นต้องกำหนดเป้าหมายและประกาศนโยบายคุณภาพที่มุ่งส่งเสริมการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางเพื่อสร้างความมั่นใจในการปฏิบัติงานของครูที่จะปรับเปลี่ยนวิธีการสอนใหม่และนำไปสู่การประเมินผลการปฏิบัติงานและการประเมินมาตรฐานวิชาชีพครูในโอกาสต่อไป

              ในยุคของการปฏิรูปการศึกษาการบริหารยุคใหม่จะเน้นการกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการไปยังหน่วยปฏิบัติและเป็นการกระจายอำนาจไปยังองค์คณะบุคคลในระดับสถานศึกษาก็จะเป็นคณะกรรมการสถานศึกษาส่วนผู้บริหารจะเป็นผู้ปฏิบัติตามกรอบการตัดสินใจของคณะกรรมการสถานศึกษา  ซึ่งมีความรับผิดชอบในลักษณะของการเป็นผู้จัดการ (manager)  มากกว่าการเป็นผู้บริหาร (administrator) ดังนั้นผู้บริหารต้องแสดงบทบาทเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงเสนอแนวทางการปฏิบัติที่สอดรับกับการปฏิรูปการเรียนรู้ให้คณะกรรมการสถานศึกษาได้พิจารณาเห็นชอบ สร้างศรัทธาและความเชื่อมั่นในองค์กรปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมการทำงานที่เน้นคุณภาพ (Quality Culture)  และเน้นผลลัพธ์ที่เกิดกับผู้เรียน (Result Oriented) กิจกรรมที่ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถดำเนินการเพื่อให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ Child Centered  มีดังนี้

1. ประกาศนโยบายส่งเสริมการเรียนรู้แบบ Child Centered

2. จัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาที่ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม

3. จัดอบรมสัมมนาเพื่อพัฒนาครูให้เข้าใจและมีทักษะในการจัดการเรียนการสอนและจัดทำแผนการสอนที่ยึดแนวทาง Child Centered

4. เปิดโอกาสให้นักเรียนผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการกำหนดแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาและดำเนินกิจกรรมต่างๆร่วมกับสถานศึกษา

5. จัดบรรยากาศสิ่งแวดล้อมในสถานศึกษาให้เอื้อต่อการเรียนรู้ด้วยตนเองของผู้เรียนรวมทั้งการประสานความร่วมมือกับแหล่งเรียนรู้ในชุมชน และภูมิปัญญาท้องถิ่นให้สามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์กับกระบวนการเรียนรู้แบบ Child Centered ในสถานศึกษา

6. กำหนดมาตรฐานการทำงานของครูและการประเมินผลการปฏิบัติงานที่ยึดหลักการประเมินจากสภาพจริง

7. ระดมทรัพยากรในท้องถิ่นมาใช้เพื่อการจัดการเรียนรู้ที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญทั้งทรัพยากรบุคคล ภูมิปัญญาท้องถิ่น และทรัพยากรอื่นๆ

8. ส่งเสริมกิจกรรมของคณะกรรมการนักเรียนและกิจกรรมเสริมหลักสูตรที่เน้นการพัฒนาวิชาการและพัฒนาศักยภาพผู้เรียนตามความถนัดและความสนใจ

9. ประชาสัมพันธ์และรายงานให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้รับทราบถึงผลการดำเนินงานของสถานศึกษาเพื่อสร้างความศรัทธาและความร่วมมือในทุกๆ ด้าน

10. จัดให้รางวัลหรือความชอบสำหรับบุคลากรที่ปฏิบัติงานได้ผลโดยเน้นความโปร่งใส  เป็นธรรม และสร้างความสามัคคีในองค์กร

    การบริหารสถานศึกษาในอนาคตผู้บริหารต้องตระหนักว่าทุกกระบวนการทุกกิจกรรมการบริหารจัดการต้องเน้นให้เกิดคุณภาพเป็นที่พึงพอใจและการบริหารสถานศึกษาทุกฝ่ายมีความพึงพอใจก็ต่อเมื่อการบริหารจัดการมุ่งเน้นคุณภาพของผู้เรียนและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้แบบ Child Centered ซึ่งต้องระดมทรัพยากรมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดขณะเดียวกันก็ต้องเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้แสดงความสามารถตามศักยภาพและตามความเหมาะสมเพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ถาวรและผู้เรียนมีพัฒนาการตามที่ต้องการ