กระบวนการเขียนโครงการ

กระบวนการเขียนโครงการ  ประกอบด้วย

1. การคิดโครงการ

2. ภาษาที่ใช้

3. โครงสร้างการเขียนข้อเสนอโครงการ

4. การเขียนชื่อเรื่องและปัญหาที่พบ

5. การเขียนความเป็นมาและปัญหาที่พบ

********

การคิด/สร้างโครงการ  โดยใช้ยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ/กลุ่มจังหวัด/จังหวัด เป็นตัวตั้ง  แล้วใช้สหวิทยาการหรืองค์ความรู้ เข้าไปจับประเด็นยุทธศาสตร์  เลือกคำสำคัญในประเด็นยุทธศาสตร์ แปลงคำสำคัญเป็นโครงการ  โดยมียุทธศาสตร์เป็นเป้าหมาย  ผลักดันให้ยุทธศาสตร์สัมฤทธิผล บรรลุผลตามตัวชี้วัด

ตัวอย่าง1 ชุดโครงการพัฒนาคุณภาพคนและสังคมแห่งภูมิปัญญาและการเรียนรู้  คิดจากยุทธศาสตร์ชาติและสหวิทยาการ ประกอบด้วยโครงการ

- โครงการสร้างกระบวนการพัฒนาชาวราชบุรีให้มีคุณธรรมนำความรู้ (มนุษยศาสตร์)

- โครงการแนวทางสร้างและส่งเสริมการทำความดีแก่ชาวราชบุรีเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันในการพัฒนาจังหวัดราชบุรีสู่ความยั่งยืน (วิทยาการจัดการ/ตลาด)

- โครงการสร้างเครือข่ายการเสริมสร้างสุขภาวะของชาวราชบุรีให้มีสุขภาพแข็งแรงทั้งกายและใจ(วิทยาศาสตร์)

- โครงการรูปแบบการเสริมสร้างชาวราชบุรีให้อยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสันติสุขผ่านเครือข่ายวิทยุชุมชน (นิเทศศาสตร์)

ตัวอย่าง2 ชุดโครงการพัฒนาสินค้าภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดราชบุรีสู่ตลาดสินค้าโลก  สร้างโครงการจากยุทธศาสตร์จังหวัดและสาขาวิชาการตลาด  ประกอบด้วย

- โครงการศึกษากลยุทธ์ราคาสินค้าภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดราชบุรีสู่การเป็นสินค้าในระดับนานาชาติ

- โครงการศึกษากระบวนการพัฒนาช่องทางการจัดจำหน่ายของสินค้าภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดราชบุรีสู่การเป็นสินค้าระดับนานาชาติ

- โครงการศึกษาสำรวจอุปสงค์และอุปทานของสินค้าภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดราชบุรี

*** บูรณาการยุทธศาสตร์  องค์ความรู้ต่างๆ เพื่อ        เป้าประสงค์ของจังหวัด (ชุดโครงการ) ส่วนจังหวัดที่เน้นการท่องเที่ยว  ควรนำผลการศึกษาวิจัย  ทิศทางการพัฒนาการท่องเที่ยว  แผนการตลาดด้านท่องเที่ยว ฯลฯ บูรณาการเข้าด้วยกัน

ภาษาที่ใช้การเขียนข้อเสนอโครงการ

- ใช้ภาษาที่ชัดเจน  เข้าใจง่าย ตรงไปตรงมา ไม่กำกวม 

- ใช้ภาษาเขียน เขียนด้วยประโยคกะทัดรัด ไม่เยิ่นเย้อ

- ไม่ควรใช้ภาษาต่างประเทศ  ถ้ามีคำไทยใช้แทนอยู่แล้ว 

- ไม่ควรใช้อักษรย่อที่รู้จักในวงจำกัด

-ไม่ใช้สรรพนามบุรุษต่างๆ ถ้าต้องการแทนตัวเองให้ใช้ ผู้เขียน  ถ้าต้องการแทนผู้อื่นให้ระบุชื่อและนามสกุลของผู้นั้นเท่านั้น

- ควรมีหลักฐานหรือเอกสารอ้างอิง ไม่ควรกล่าวอย่างเลื่อนลอย

- ควรสะกดคำ  ใช้เครื่องหมายวรรคตอน  และอื่นๆให้ถูกต้อง

- ควรมีความคงเส้นคงวาในการใช้คำศัพท์  สูตรสถิติมาตรฐาน  และตัวเลขก็ควรใช้ระบบเดียวกันตลอด  เช่น ถ้าใช้ทศนิยม 2 หลัก ก็ให้ใช้ 2 หลักตลอด

- มีการลำดับความที่ดีเป็นระบบ มีความสัมพันธ์ต่อเนื่องกัน และไม่ใช้สำนวนซ้ำกัน

โครงสร้างการเขียน ประกอบด้วย ประโยคหลัก  ประโยคอธิบายประโยคหลัก  ประโยคสนับสนุนให้ชัดขึ้นโดยใช้ข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ  ประโยคสนับสนุนโดยการใช้ quatation ประโยคยกตัวอย่าง  ประโยคสนับสนุน/ขัดแย้งโดยอ้างจากแนวคิด ทฤษฎีของนักวิชาการคนอื่นๆ และประโยคสรุป

ตัวอย่าง  การประชาสัมพันธ์ถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่สำคัญในการตัดสินใจเดินทางท่องเที่ยวมายังจังหวัดบุรีรัมย์  ในการเดินทางท่องเที่ยวแต่ละครั้ง รับรู้ข้อมูลข่าวสารจากสื่อต่างๆ เช่น วารสารท่องเที่ยว  โฆษณาทางวิทยุและโทรทัศน์ หรือแม้กระทั่งอินเตอร์เน็ต มีส่วนสำคัญยิ่ง      ในการโน้มน้าวให้เกิดการเดินทาง  สมชาย  แซ่ลิ้ม(2536) ระบุว่าร้อยละ 87.5 ของนักท่องเที่ยวชาวไทยและร้อยละ 73.5 ของนักท่องเที่ยวต่างชาติ รับรู้ข้อมูลข่าวสารการท่องเที่ยวทางอินเตอร์เน็ตของททท. สมทรง สมส่วน (2549) ระบุว่าการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวของจังหวัดบุรีรัมย์ ผ่านอินเตอร์เน็ต มีประสิทธิภาพพอใช้ มีจุดเด่นที่ข้อมูลครบถ้วนและมีจุดด้อยที่ภาพประกอบ  นักท่องเที่ยวชาวสวีเดน กล่าวว่า "The website is very nice in terms of information but pictures need to be improved" (นิตยสารเพื่อไอที, 2549, น. 18)            ภาพประกอบในอินเตอร์เน็ตที่เป็นปัญหา อาจเกิดขึ้นกับภาพแหล่งท่องเที่ยว  โรงแรม หรือแม้แต่สิ่งอำนวย   ความสะดวกในจังหวัด  ปัญหานี้สอดคล้องกับข้อสรุปที่ทรงพล  ชูช่อ(2548, หน้า 19) กล่าวว่า "ภาพทาง  อินเตอร์เน็ตมีผลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวของ            นักท่องเที่ยว  จากสถานการณ์ข้างต้น  สามารถสรุปได้ว่า การประชาสัมพันธ์โดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่านสื่ออินเตอร์เน็ตมีความสำคัญในการโน้มน้าวการตัดสินใจท่องเที่ยวสู่  จังหวัดบุรีรัมย์  หากมีการแก้ไขปัญหาด้านคุณภาพของภาพประกอบ

การเขียนชื่อเรื่อง

- ใช้คำสำคัญ หรือผลลัพธ์ของการศึกษาวิจัย  ซึ่งจะต้องบอกตัวแปรหรือสิ่งที่ต้องการทำ (สื่อความหมาย)

- บ่งถึงเป้าหมาย

- ใช้คำที่มีความหมายเฉพาะเจาะจง  สั้น  กะทัดรัด แต่ได้ใจความ ครบถ้วน

- ไม่ควรใช้อักษรย่อ

- ปัญหาที่พบ  ไม่ชัดเจน  คลุมเครือ ยาวเกินไป และไม่สอดคล้องกับประเด็นยุทธศาสตร์

การเขียนความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา 

     ภูมิหลังของปัญหาหรือความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา ควรมีการอ้างอิงเอกสารและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง  เป็นการนำเสนอสถานการณ์ของสิ่งที่ต้องการทำในปัจจุบัน  ชี้ให้เห็นปัญหา/ประโยชน์ที่จะเกิดขึ้น มีวิธีการแก้ไขเบื้องต้นบ้าง  ต้องมีที่มาของข้อความที่กล่าวถึง (อ้างอิง) มีกลไกเสริมในพื้นที่ที่เสริมให้โครงการสำเร็จอย่างไร สนับสนุนด้วยข้อมูล(จากหนังสือพิมพ์ เอกสารวิชาการ)

    ปัญหาที่พบ  ได้แก่ เกริ่นนำยาวเกินไป  เนื้อหาขาดความสัมพันธ์ต่อเนื่อง  สั้น/ยาวเกินไป  ไม่สอดคล้องกับประเด็นสำคัญที่ต้องการทำ  ไม่ได้ระบุปัญหา  ประโยชน์  กลไกเอื้อความสำเร็จของโครงการ ไม่มีอ้างอิงจึงขาดความน่าเชื่อถือ

ที่มา : เอกสารประกอบการบรรยายเรื่องเทคนิคการเขียนแผนงาน/โครงการ ให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด กลุ่มจังหวัด เพื่อจัดทำคำของบประมาณประจำปี 2552 โดย ดร.เทิดชาย ช่วยบำรุง ณ โรงแรมถาวรแกรนด์พลาซ่า จังหวัดภูเก็ต  วันที่ 18 มีนาคม 2551