บทที่ 3
วิธีดำเนินการ
การดำเนินการพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยบูรณาการแนวพระราชดำริ
“ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” สู่ชั้นเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2549 ครั้งนี้ ผู้รายงานในฐานะครูผู้สอนรับผิดชอบงานหลัก ในการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ช่วงชั้นที่ 3 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนอุดรพิทยานุกูล อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี มีเป้าหมาย ในการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนานักเรียน จำนวน 5 ห้องเรียน จำนวน 289 คน โดยได้เริ่มดำเนินการพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยบูรณาการแนวพระราชดำริ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” สู่ชั้นเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในปีการศึกษา 2549 และสรุปผล ในปีการศึกษา 2550 จึงได้นำเสนอถึงขั้นตอนวิธีการดำเนินงาน และผลการดำเนินงานในแต่ละกิจกรรมตามขั้นตอน ซึ่งมีองค์ประกอบที่ใช้ในการรายงาน ดังนี้
1. ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
2. วิธีดำเนินการ
3. เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา
4. การวิเคราะห์ข้อมูล
ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง
การประเมินหรือตรวจสอบคุณภาพงาน มีดังนี้
1. ศึกษากลุ่มประชากร ประกอบด้วย นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียน
อุดรพิทยานุกูล อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี ที่เรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา
ศาสนาและวัฒนธรรม จำนวน 15 ห้องเรียน จำนวน 836 คน
2. กำหนดกลุ่มตัวอย่าง
2.1 นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียนอุดรพิทยานุกูล อำเภอเมือง
จังหวัดอุดรธานี ที่เรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบเจาะจง(Purposive Sampling) โดยใช้ตารางของ Krejcie และ Morgan (บุญชม ศรีสะอาด : 2538) จำนวน 5 ห้องเรียน จำนวน 289 คน
วิธีดำเนินการ
1. การทดลองกระทำในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2549 ผู้วิจัยเป็นผู้สอนด้วยตนเอง
2. จัดปฐมนิเทศเพื่อให้นักเรียนเข้าใจถึงวิธีการเรียนรู้ บทบาทของนักเรียน เป้าหมายของ
การเรียน ความคาดหวังของการเรียนรู้ และวิธีการประเมินผล
3. ทำการทดสอบก่อนเรียน (Pre-test) โดยใช้แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์เพื่อเก็บข้อมูล
เบื้องต้น
4. ผู้วิจัยดำเนินการสอนในครั้งนี้จำนวน 16 แผนการจัดการเรียนรู้
แผนละ 2-4 ชั่วโมง สัปดาห์ละ 2 ชั่วโมง รวมทั้งสิ้น 18 สัปดาห์
5. ทำการทดสอบหลังการทดลองสิ้นสุด (Post-test) โดยใช้แบบทดสอบฉบับเดียวกันกับ
ที่ใช้ทดสอบก่อนการทดลอง
6. ใช้แบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้
แผนการจัดการเรียนรู้โดยบูรณาการแนวพระราชดำริ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” สู่ชั้นเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม
7. ใช้แบบสอบถามความพึงพอใจของผู้ปกครองที่มีต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้
แผนการจัดการเรียนรู้โดยบูรณาการแนวพระราชดำริ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” สู่ชั้นเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม
เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา
การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ ได้มีการศึกษาหรือประเมินผลการปฏิบัติตามขั้นตอน
ดังนี้
1. แผนการจัดการเรียนรู้โดยบูรณาการแนวพระราชดำริ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง”
สู่ชั้นเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
ปีการศึกษา 2549 จำนวน 16 แผน ส่วนประกอบมีรายละเอียด ดังนี้
ส่วนที่ 1 หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
เป็นการกล่าวนำถึงหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 ความสำคัญ ธรรมชาติ ลักษณะเฉพาะ วิสัยทัศน์ คุณภาพของนักเรียน และกรอบความคิดของหลักสูตร กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม
ส่วนที่ 2 การวิเคราะห์มาตรฐานเพื่อจัดหน่วยการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม
การวิเคราะห์มาตรฐานเพื่อจัดหน่วยการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม โดยการนำกรอบความคิดหลักสูตรมาวิเคราะห์กับสาระและมาตรฐานการเรียนรู้ ตลอดจนคุณลักษณะที่ต้องการให้เกิดกับนักเรียน เป็นการจัดทำหน่วยการเรียนรู้จากมาตรฐานการเรียนรู้
ส่วนที่ 3 การจัดการเรียนรู้โดยบูรณาการแนวพระราชดำริ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง”
สู่ชั้นเรียน
เป็นการบูรณาการแนวพระราชดำริ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” สู่ชั้นเรียน
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
มีการฝึกกิจกรรมการจัดการเรียนรู้ โดยการนำหน่วยการเรียนรู้มาวิเคราะห์เป็นหน่วยการเรียนรู้ย่อยและการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ก่อนจะนำไปเขียนเป็นแผนการจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป
ส่วนที่ 4 แผนการจัดการเรียนรู้
เป็นการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วยแผนการจัดการเรียนรู้จำนวน …….. แผน
การเขียนแผนการจัดการเรียนรู้โดยบูรณาการแนวพระราชดำริ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” สู่ชั้นเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ได้ดำเนินการดังนี้
1. ศึกษาสภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา
และวัฒนธรรม ช่วงชั้นที่ 3 ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 โรงเรียนอุดรพิทยานุกูล อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี เขต 1
2. วิเคราะห์ปัญหา ความต้องการจำเป็นเพื่อกำหนดเป้าหมายและขั้นตอนการดำเนินงาน
การจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ช่วงชั้นที่ 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี เขต 1
3. ศึกษาหลักการ ทฤษฎี งานวิจัย ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ได้ความรู้มาใช้ในการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ ประกอบด้วย
3.1 หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544
3.2 คู่มือการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม
3.3 การจัดการเรียนรู้โดยบูรณาการแนวพระราชดำริ “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม
3.4 สาระการเรียนรู้แกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม
3.5 การวัดและประเมินผล
3.6 ทฤษฎี หลักการ แนวคิด กระบวนการจัดการเรียนรู้ และเทคนิควิธีสอนแบบต่าง ๆ
3.7 จิตวิทยาการเรียนรู้
3.8 ปรัชญาการศึกษา
3.9 การออกแบบการจัดการเรียนรู้ และการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้
3.10 วิจัยการศึกษาเบื้องต้น
หลังจากที่ได้ทำการศึกษาหลักการ ทฤษฎี งานวิจัย ที่เกี่ยวข้องแล้ว ได้สรุปและ
กำหนดกรอบแนวคิดที่จะนำไปพัฒนาการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ช่วงชั้นที่ 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี เขต 1 ดังแผนภูมิลำดับขั้นตอนในการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ ดังนี้
