มะกรูดสองแถวทาง

คิดมะกรูดนางสางสระผม

แก้เกล้าเจ้าผึ่งลม

กลิ่นขจรขจายเรียมสบายใจ

มะกรูดสองเถื่อนถ้อง

แถวพนม

มะกรูดเหมือนนางสระผม

พ่างเพี้ยง

แก้เกล้าเจ้าผึ่งลม

รวยรื่น

ขจรสุคนธกลิ่นเกลี้ยง

รื่นล้ำเรียมสบายฯ

(กาพย์ห่อโคลงนิราศพระบาท

เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์)

              กลมกลม ผิวขรุขระ สรรพคุณช่างแตกต่างกับรูปลักษณ์ภายนอกมาก  หนามแหลมคม   มะกรูดพืชสมุนไพรสารพัดประโยชน์ที่เคียงคู่คนไทยมานาน ใบใช้ในการปรุงอาหาร  ผลในส่วนของผิวใช้ผสมตำกับเครื่องแกง นำมาตากให้แห้งห่อผสมกับพิมเสน /การบูร ใช้วางไว้ตามที่ต่าง  ๆ ช่วยให้บรรยากาศสดชื่น 

               สำหรับคุณย่าแล้วมะกรูดมีคุณค่ามาก นำมาสระผม ถือเป็นสปาชั้นเลิศ ที่ไม่แพงแต่มีคุณภาพคับแก้ว มะกรูดทำให้ผมนุ่มสลวย เป็นเงางาม  ป้องกันรังแค เลือกผลมะกรูดที่แก่จัดนำมาผ่าซีกชโลมผมให้ทั่ว หมักไว้สัก 3-5 นาทีแล้วล้างออก หากใครไม่ชอบแบบมะกรูดสดสดให้นำผลมาย่างไฟก่อนแล้วใช้ชโลมผมก็ได้ ...ความสุขจากสวนหลังบ้านของคุณย่า....

************************************************

แหล่งข้อมูลทางวิชาการเกี่ยวกับมะกรูด :  

1. มะกรูด : http://www.tistr.or.th/pharma/Citrus%20hystrix.htm

มะกรูด                   (Ma-krut), Kaffir lime , leech lime

ชื่อวิทยาศาสตร์      Citrus hystrix DC.

วงศ์                        RUTACEAE

ชื่ออื่นๆ        

                   หนองคาย : มะหูด (Ma-hut)

                   ภาคเหนือ : มะกูด (Ma-kut)

                   ภาคใต้ : ส้มมั่วผี (Som-mua-phi)

                                 ส้มกรูด  (Som-krut) 

                   เขมร : โกรยเชียด (Kroit-chait)

ถิ่นกำเนิด     มาเลเซีย  พม่า ไทย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ อินเดีย

รูปลักษณะ   ไม้พุ่มขนาดใหญ่ ลำต้นเกลี้ยงเกลากิ่งก้านมีหนามแหลม ใบสีเขียวหนา มีกลิ่นหอมฉุน มีน้ำมันหอมระเหยออกดอกเป็นช่อสีเขียวมีนวลเหลืองบ้าง ลูกกลมผิวหนาขรุขระ

สรรพคุณและส่วนที่นำมาใช้เป็นยา

                   ใบ มีน้ำมันหอมระเหย ใช้ประกอบอาหาร

                   ผล ใช้แต่งกลิ่น สระผม

                   ผิวจากลูก บำรุงเป็นยาขับลมในลำไส้ แก้แน่น

                   ราก ถอนพิษ แก้ปวดท้อง แก้พิษฝีภายใน

                   ลูกมะกรูด หมักดองเป็นยาดองเปรี้ยวเค็ม รับประทานฟอกล้างและบำรุงโลหิต

2. มะกรูด :จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

มะกรูด เป็นพืชในสกุลส้ม (Citrus) เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก เป็นไม้เนื้อแข็ง ลำต้นและกิ่งมีหนามยาวเล็กน้อย ใบเป็นใบประกอบชนิดลดรูป มีใบย่อย 1 ใบ เรียงสลับ รูปไข่ คือมีลักษณะคล้ายกับใบไม้ 2 ใบ ต่อกันอยู่ คอดกิ่วที่กลางใบเป็นตอนๆ มีก้านแผ่ออกใหญ่เท่ากับแผ่นใบ ทำให้เห็นใบเป็น 2 ตอน กว้าง 2.5-4 เซนติเมตร ยาว 4-7 เซนติเมตร ใบสีเขียวแก่พื้นผิวใบเรียบเกลี้ยง เป็นมัน ค่อนข้างหนา มีกลิ่นหอมมากเพราะมีต่อมน้ำมันอยู่ ใบด้านบนสีเข้ม ใต้ใบสีอ่อน ดอกออกเป็นกระจุก 3 – 5 ดอก กลีบดอกสีขาว เกสรสีเหลือง ร่วงง่าย มีกลิ่นหอม มีผลสีเขียวเข้มคล้ายมะนาวผิวเปลือกนอกขรุขระ ขั้วหัวท้ายของผลเป็นจุก ผลอ่อนมีเป็นสีเขียวแก่ เมื่อผลสุกจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองสด พันธุ์ที่มีผลเล็ก ผิวจะขรุขระน้อยกว่าและไม่มีจุกที่ขั้ว ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก  

3.   สารศิลปยาไทย   ฉบับที่ 13   : http://www.geocities.com/thaimedicinecm/sansilpayathai13.htm

ชื่อวิทย์
ชื่อวงศ์
ชื่ออื่น


Cytrus  hytrix DC
RUTACEAE
ส้มกรูด, ส้มมั่วผี,มะหูด