เมื่อวันพฤหัสที่ 2 มีนาคม 2549 ทีมสคส.  สสส. และผู้สนใจได้มีโอกาสเข้าเยี่ยมชมการทำงานของบริษัทโตโยต้าประเทศไทยจำกัด ซึ่งมีทั้งการนำเสนอของผู้บริหารและการเดินชมกระบวนการผลิตรถยนต์รุ่น ไฮลักซ์ วีโก้แล้ว หลังจากเยี่ยมชมแล้ว ก็มีกิจกรรมหนึ่งที่ต้องทำนั่นคือดำเนินการ After Action Review (AAR) ซึ่งเป็นขบวนการหนึ่งของการจัดการความรู้ เป็นการเรียนรู้ให้เติมเต็มซึ่งกันและกัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้แบบ Deep Listening และเป็นการตรวจวัดผลของการทำงานว่าควรเก็บตัวอย่างที่ดีไว้ปรับและพัฒนาให้เข้ากับงานของตนให้ดีขึ้น (Best Practice)  โดยครั้งนี้ ศ. นพ. วิจารณ์ได้ตั้งโจทย์ไว้ 6 ข้อซึ่งขอสรุปผลการ AAR ดังนี้

  1. วัตถุประสงค์ที่มา
  •  อยากทราบว่าบริษัทใหญ่อย่าง Toyota มีวิธีการทำงานและมีนโยบายบริษัทในการทำ KM อย่างไร มีกระบวนการและรูปแบบอย่างไร
  • การจัดทำ KM มีความแตกต่างกันระหว่างเอกชนและราชการอย่างไร
  • มีโอกาสเรียนรู้มากทีสุดและสามารถนำไปใช้ในองค์กรหน่วยงานนั้นๆ ได้
  • ศึกษาการสร้างค่านิยมในองค์กรของบริษัท Toyota และจะเริ่มสร้างค่านิยมอย่างไรในหน่วยงานของตน
  • บรรยากาศในการทำงานโดยใช้ KM เป็นเครื่องมือแล้วผู้ปฏิบัติงานมีความสุขในการทำงานหรือไม่
  • ปัจจัยแห่งความสำเร็จของการทำ KM จากการดูงานครั้งนี้ มีวัฒนธรรมองค์กรอย่างไร ถึงดำเนิน KMไปได้ 
   2.  วัตถุประสงค์หรือเป้าหมายส่วนไหนได้เกินที่คาดหวังไว้ เพราะอะไร
  •  วัฒนธรรมองค์กรที่ชัดเจนโดยมีนโยบายที่ให้ความสำคัญกับคนอย่างมาก มีการพัฒนาพนักงานอยู่ตลอดเวลา และเปิดโอกาสให้พนักงานทุกคนแสดงความคิดเห็นและ เรียนรู้กระบวนการทำงานของฝ่ายผลิต เพื่อผลิตผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพ
  • ได้เข้าไปดูกระบวนการผลิตรถยนต์ ไฮลักซ์ วีโก้ และเห็นบรรยากาศในการทำงานในเวลาที่จำกัด และในโรงงานที่มีเสียงเพลงสร้างบรรยากาศเพื่อผ่อนคลายความเครียดด้วย
  •  กระบวนการทำงานบริหารจัดการอย่างมีระบบระเบียบแบบแผน  ขั้นตอนที่ชัดเจนของบริษัท 
  •  ได้พบผู้บริหารและมีใจพร้อมที่จะเปิดเผยข้อมูลของบริษัท
  •  กระบวนการผลิตมีเวลาการสูญเสียน้อยเพราะใช้ระบบ“ Kaizen” มาแก้ไขการทำงานตลอดเวลา
  • ได้แนะนำคุณสร้อยทองจากกรมอนามัยให้เป็นวิทยากร KM แก่สถาบันทันตกรรม
    3. วัตถุประสงค์หรือเป้าหมายส่วนไหนได้น้อยตามที่คาดหวังไว้ เพราะอะไร
  • ไม่เห็นบรรยากาศการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ใน Line การผลิต ซึ่งมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จะเกิดขึ้นช่วงเวลาเย็น เพราะพนักงานต้องมีสมาธิในการทำงานแต่ละจุด
  • ไม่พบการ sharing ในกระบวนการ  F2F เป็นอย่างไร อาจมีวิธีการอื่นหรือไม่
     4. เห็น KM ส่วนไหนบ้าง
  •  มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของฝ่ายการผลิต เช่น เวลา 4 โมงเย็นหัวหน้างานแต่ละฝ่ายมีการประชุมเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และแก้ไขปัญหา ปรับปรุง เพื่อพัฒนาระบบการผลิต และเปิดโอกาสให้แสดงความคิดเห็นของพนักงานทุกคน และมีการยกย่องและให้รางวัลกับพนักงานที่พบข้อบกพร่องและแก้ไขปัญหาได้ดีที่สุด เผยแพร่วิธีการแก้ไขปัญหาและสามารถนำมาใช้ได้กับทุกคน ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน
  • มีเป้าหมายชัดเจนในการทำงาน โดยมีเป้าหมายเป็น “ผู้นำยานยนต์” และมีการเน้นคนและกระบวนการ คล้ายกับการทำงานของสคส.
  • การนำ “Kaizen” มาแก้ไข โดยมองทุกจุดมีปัญหา ซึ่งการมองปัญหาเป็นสิ่งท้าทายและทำ PDCA เป็นการแก้ไขปัญหาระดับต่อไปเรื่อยๆ จนเกิดนวัตกรรม และพยายามหาในจุดที่ตนเองปรับแก้และเสนอและพัฒนาต่อไปเรื่อยๆ ซึ่งคิดว่าไม่ต่างจาก KM ที่สคส. ขับเคลื่อน นั่นคือการดำเนินงานของโตโยต้าเป็นการดำเนินจาก " ความท้าทาย" สามารถอ่านใน Blog ของอ. วิจารณ์ “The Toyota Way”  ซึ่งสามารถเปลี่ยนภาพลักษณ์ของโตโยต้าได้อย่างขัดเจน นั่นคือ
        - ความท้าทายที่โตโยต้าสามารถผลิตรถยนต์ของผู้บริหารคือ Lexus และเป็นรถที่ขายดีที่สุดของโลก
        -  สร้างรถยนต์แห่งอนาคต ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมจึงกำเนิดรถยนต์ไฮบริด คือกำเนิด Prius  ซึ่งโตโยต้าสามารถผลิตรถรุ่นนี้ใช้เวลาเพียง 15 เดือน (ปกติการเปลี่ยนรุ่นรถยนต์จะใช้เวลาคิดค้นจนถึงการผลิตออกมาใช้เวลาถึง 4 ปี)
  • มีการนำ KM มาสอดแทรกในส่วน “Kaizen” ของการปรับปรุงห้ามเก็บไว้คนเดียวให้นำมาเผยแพร่ต่อ แลกเปลี่ยนกันเพื่อเรียนรู้      
  •   การมุ้งเน้นความสัมพันธ์ ของคน/ respect เป็นส่วนที่ KM ดำเนินงานต่อไปได้ ไม่เน้นการเป็นเจ้านายลูกน้อง เมื่อเกิดความผิดพลาดแล้วต่อว่า โดยการพูดคุยเปิดใจ รับฟังความเห็น  ให้ความสำคัญกับพนักงานและการทำงานเป็นทีม
  •    KM แทรกสอดทุกส่วนของกระบวนการทำงาน พบภาวะผู้นำที่ดีของผู้บริหารตั้งแต่ การมีวิสัยทัศน์ที่ดีในการวางนโยบาย การเปิดโอกาสให้พนักงานแสดงความคิดเห็น การทำงานในโรงงานที่เป็นขั้นตอน เอื้อให้ KM ขับเคลื่อนไปได้  เมื่อมีข้อเสนอแนะให้พนักงานเขียน proposal เป็นการฝึกให้เขียน Best practice ซึ่งเป็นการเก็บความรู้ขององค์กรและสามารถนำข้อมูลความรู้ต่างขององค์กรๆ ไปใช้ได้ 
  • กระบวนการ KM ของบริษัทสอดคล้องกับ slogan คำว่า “ Zero accident” ต้องการทำงานให้มีข้อผิดพลาดน้อยที่สุด นั่นคือ  KM สอดคล้องกับเป้าหมายตาม slogan และทุกคนมีโอกาสพัฒนาตนให้เป็นหัวหน้างาน เปิดโอกาสให้ทุกคนแสดงศักยภาพได้เต็มที่ 
  • ผู้บริหารเห็นความสำคัญของพนักงานทุกคนโดยนำนโยบายมาเผยแพร่ เพื่อให้พนักงานรับทราบถึงนโยบายข้างหน้าและเพื่อชี้ทิศทางการดำเนินงานของบริษัท  และเห็นคุณค่าของพนักงานจากการที่ผู้บริหารสูงสุดของบริษัทโตโยต้าจากญี่ปุ่น จับมือกับเจ้าหน้าที่ การให้ความสำคัญกับพนักงานส่งผลให้ได้ใจของพนักงานทันที นั่นคือพนักงานเป็น factor ของความสำเร็จ
  • ในสายงานการผลิต วิธีการตรวจสอบการทำงานโดยดูจาก Check list 25 แผ่นสามารถทำงานตามขั้นตอนต่อจากคนเดิมได้ และหัวหน้างานอยู่ในพื้นที่ทันที ซึ่งเป็นสิ่งที่ดีที่สามารถนำมาใช้ได้กับหน่วยงานอื่นๆ ได้
  • การทำ KM เริ่มจากใจ และเริ่มจากการพัฒนาคน มีการสร้างแรงจูงใจเพื่อให้พนักงานพร้อมแลกเปลี่ยน พร้อมปฏิบัติทุกอย่าง ทำให้การดำเนินงานต่างๆ เป็นไปได้ด้วยดี
  • จากคำว่า “ พนักงานคนต่อไปคือลูกค้าของเรา” มีมุมมองว่า การทำงานของตนมีผลกระทบต่อการทำงานของคนอื่นอย่างไร ไม่ได้มองเฉพาะลูกค้าภายนอกแต่ยังคำนึงถึงลูกค้าภายในของบริษัทเองด้วย
    5.ข้อปรับปรุงและแนะนำเสนอแนะ
  •  การปรับปรุงในการแจ้งเวลาในครั้งต่อไป เพิ่มระยะเวลามากขึ้น
  •  การดูงานครั้งถัดไป อยากให้ทุกคนที่มีส่วนร่วมในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้หลังจากดูงาน จากหลายๆ หน่วยงานที่ดูงาน
  • อยากดูงานในสายงานการทำ KM ใน office
  • อยากให้ทีมงานช่วยสร้างบรรยากาศการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับบริษัทดูงานมากกว่านี้
  • การไปดูงานครั้งถัดไป อยากให้มีกลุ่มที่เกี่ยวข้องเช่น ตัวแทนสหภาพ ประธานบริษัทนั้นร่วมงานด้วย
  • อยากให้จัดการดูงานในช่วงเช้า เพราะบางคนมาสะดวกในช่วงเย็น
  •  เมื่อมีกิจกรรมใดของสคส. จะ E-mail ส่งไปให้กับภาคีทุกท่าน
     6. นำไปใช้ประโยชน์ในงานส่วนตัวคืออะไร
  • เป็นประโยชน์ต่อองค์กร คือการมุ่งพัฒนาคนไปพร้อมกับการพัฒนางาน
    1.     ต้องมีกำหนดว่าทำอย่างไร
    2.     มองเห็นปัญหา
    3.     ให้ขวัญและกำลังใจกับพนักงาน
    4.     การแสดงความคิดเห็น
    5.     การทำงานเป็น team work
  • นำแนวคิดและหลักการต่างๆที่ได้รับจาการดูงานครั้งนี้ไปใช้ในการทำงานของตน
  • นำระบบ “Kaizen” ไปใช้ในงาน เพื่อลดการสูญเสียเวลาในการทำงานให้น้อยลง
  • จะชักชวนบริษัท Toyota มาในงานมหกรรมการจัดการความรู้