ค้นหาและคัดกรองโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง

โครงการอบรมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการค้นหาและคัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง

ปี 2551

สถานีอนามัยบ้านพละ ตำบลเขาไชยราช อำเภอปะทิว  จังหวัดชุมพร

       

หลักการและเหตุผล

ปัจจุบันโรคไม่ติดต่อโดยเฉพาะภาวะความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญและเร่งด่วนของประเทศทั้งนี้สืบเนื่องจากกระแสการเปลี่ยนแปลงต่างๆทั้งจากภายนอกและภายในประเทศ ไม่ว่าการเปลี่ยนแปลงด้านสังคม เศรษฐกิจ การเมือง การพัฒนาด้านเทคโนโลยีต่างๆซึ่งส่งผลกระทบต่อสภาวะแวดล้อมการดำเนินชีวิต ความเป็นอยู่ และภาวะสุขภาพของประชาชน ทำให้ประชาชนมีภาวะเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยมากขึ้น จากปัจจัยต่างๆ เช่น พฤติกรรมการบริโภคอาหารไม่ถูกสุขลักษณะ ขาดการออกกำลังกาย การสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ดื่มชา กาแฟ ความเครียด เป็นต้น

          สำหรับสถานการณ์โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในจังหวัดชุมพร  จากรายงานการตายของประชาชนในจังหวัดชุมพร ในปี 2540-2545 พบว่าภาวะความดันโลหิตสูงแลโรคหลอดเลือดในสมองเป็นสาเหตุการตายใน 10 อันดับแรก (สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชุมพร,2542-2545) นอกจากนี้ผลการสำรวจภาวะสุขภาพของ

ประชาชนในเขตรับผิดชอบ 8 หมู่บ้าน ตำบลเขาไชยราช อำเภอปะทิว จำนวน 963 ครัวเรือน พบว่ามีครัวเรือนที่มีผู้ป่วยด้วยภาวะความดันโลหิตสูง ร้อยละ 5.29 โรคเบาหวาน ร้อยละ 2.28 ซึ่งจากสถานการณ์ดังกล่าวเห็นได้ว่าประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวาน ซึ่งปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคดังกล่าวได้แก่ การบริโภคอาหารที่มีรสเค็ม ไขมันและน้ำตาลสูง น้ำหนักตัวมากเกินมาตรฐาน ความเครียด ขาดการออกกำลังกาย การดื่มสุรา การสูบบุหรี่ เป็นต้น อีกทั้งยังขาดการตื่นตัว ขาดความตระหนัก ขาดความรู้ ขาดทักษะและการเข้าถึงบริการที่จำเป็นในการดูแลสุขภาพตนเอง ดังนั้นการป้องกันภาวะความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวานในประชาชนที่มีความเสี่ยงสูงจึงเป็นแนวทางหนึ่งที่มีความสำคัญ เพื่อลดอุบัติการณ์และความรุนแรงของโรค ดังนั้นสถานีอนามัยบ้านพละได้ตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าวจึงได้จัดทำโครงการอบรมการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการค้นหาและคัดกรองโรคเบาหวานและภาวะความดันโลหิตสูงของประชาชนในพื้นที่ รับผิดชอบ ทั้งนี้เพื่อประเมินสถานการณ์และแนวโน้มของการเจ็บป่วย อันจะเป็นแนวทางในการวางแผน กำหนดนโยบายในการควบคุม ป้องกัน และลดอัตราป่วยด้วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง รวมทั้งประชาชนในกลุ่มเสี่ยงได้เกิดทักษะในการค้นหากลุ่มเสี่ยงของโรคดังกล่าวในชุมชนต่อไป

 

เป้าหมาย

ประชากรกลุ่มเสี่ยงที่มีอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไปในพื้นที่รับผิดชอบ ของสถานีอนามัยบ้านพละ ตำบลเขาไชยราช อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร จำนวน  1,701 คน

 

สถานที่ดำเนินการ

                ศาลาหอประชุมประจำหมู่บ้าน หมู่ที่ 1,2,3,4,5,8,10,11  

 

วัตถุประสงค์

1.เพื่อคัดกรองประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง

2.เพื่อศึกษาสถานการณ์แนวโน้มการเกิดโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงของประชาชน

3.เพื่อให้ประชาชนกลุ่มเสี่ยงมีความรู้ มีความตระหนักและสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง

4.เพื่อวางแผนดำเนินการป้องกันและแก้ไขโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงของประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบ

 

วิธีดำเนินงาน

1.สำรวจข้อมูลประชากรกลุ่มเสี่ยงในพื้นที่รับผิดชอบ โดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในสถานีอนามัยร่วมกับอาสาสมัคร

สาธารณสุขในพื้นที่

2.ประชาสัมพันธ์โครงการผ่านทางที่ประชุมในหมู่บ้าน และอาสาสมัครสาธารณสุขในพื้นที่

3.จัดอบรมให้ความรู้กับประชาชนกลุ่มเสี่ยง พร้อมให้บริการตรวจคัดกรองภาวะความดันโลหิตสูงและตรวจเบาหวานโดยการเจาะเลือด

4.ดำเนินการตามระบบส่งต่อเพื่อยืนยันผลการตรวจคัดกรองเบื้องต้นและรับการรักษาในกรณีที่พบผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูง

5.ลงทะเบียนผู้ป่วยและกลุ่มเสี่ยงที่มีภาวะความดันโลหิตสูง/น้ำตาลในเลือดสูงเกินเกณฑ์ปกติ

6.เก็บรวบรวมข้อมูลเพื่อสรุปและประเมินผลโครงการ

 

ระยะเวลาดำเนินการ

 เมษายน- กันยายน 2551

 

งบประมาณ

งบประมาณขอสนับสนุนจากงบส่งเสริมป้องกัน (PP) เครือข่ายโรงพยาบาลมาบอำมฤต เป็นค่าใช้จ่ายดังนี้

1.ค่าวัสดุในการตรวจคัดกรองหาระดับน้ำตาลในเลือดชุดละ 15 บาท      จำนวน  1,701   ชุด

                                                                                                                  เป็นเงิน  25,515  บาท    

2.ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มผู้เข้ารับการคัดกรองเบาหวานและความดันโลหิตสูง จำนวน 1 มื้อๆละ 15 บาท จำนวน 1,701 คน                                                                             เป็นเงิน 25,515 บาท  

 

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1.ผู้มีภาวะเสี่ยงของโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในชุมชนได้รับการคัดกรอง

2.ผู้มีภาวะความดันโลหิตสูงในชุมชนที่ได้จากการคัดกรองได้รับการนัดหมายเพื่อตรวจซ้ำหรือได้รับการส่งต่อเพื่อรับการรักษาต่อเนื่อง

3.ผู้มีภาวะเสี่ยงของโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในชุมชนมีทักษะในการค้นหาผู้มีภาวะเสี่ยงของโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในชุมชนและสามารถส่งต่อเพื่อคัดกรองได้

4.ผู้มีภาวะเสี่ยงของโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงมีความตระหนักในความสำคัญของการดูแลสุขภาพตลอดจนมีความรู้ในการดูแลสุขภาพตนเองและมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสมเพื่อป้องกันโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง

 

 

ผู้เขียนโครงการ                                                           

                                                                        (นางสาวสุปราณี   ฮกทน )

                                                                             พยาบาลวิชาชีพ  6

 

 

ผู้เสนอโครงการ

                                                                (นางมาลา   คุณวุฒิ )

หัวหน้าสถานีอนามัยบ้านพละ  

 

ผู้เห็นชอบโครงการ

                                                                             (นายวรเกียรติ  ศรีเวชนันต์ )

                                                                              สาธารณสุขอำเภอปะทิว

 

ผู้อนุมัติโครงการ                                                          

                                                                            (นายอดิศักดิ์  ยังสุนิตย์ )

                                                                  ผู้อำนวยการโรงพยาบาลมาบอำมฤต