“เสนาะกรรณวันวาน เสนาะกานท์วันพรุ่ง คือจุดหมายมุ่ง ท่องอาขยาน ”

อาขยาน (2)

การฝึกเด็กๆให้ท่องบทอาขยานเป็นการสร้างพื้นฐานในการแต่งคำประพันธ์…

            ช่วงเวลาตั้งแต่ปี 2540 - 2546  เคยกำหนดให้นักเรียนท่องอาขยานบทรอง ( บทที่ครูเลือกมาให้นักเรียนท่อง)  คือ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน นักเรียนทุกคนท่องจำได้...แม้บางคนจะท่องได้ไม่หมดแต่พอเพื่อนขึ้นต้นให้ก็พอท่องตามเพื่อนๆ ไปได้        

            มาถึงภาคเรียนที่ 2 สอนเรื่องการแต่งคำประพันธ์ สังเกตเห็นว่านักเรียนที่ท่องบทอาขยานได้ขึ้นใจ  สามารถแต่งคำประพันธ์ได้ดี ทั้งเสียงและความหมาย  การใช้คำก็ไม่มีลักษณะกลอนพาไป  เล่นสัมผัสได้ถูกต้องคล้องจองเหมาะสมเป็นส่วนใหญ่ 

            เมื่อเปรียบเทียบกับปี 2547-2549 ที่ไม่ได้กำหนดให้ท่องบทอาขยานอย่างเคร่งครัด  การสอนแต่งคำประพันธ์ก็ยากขึ้น  ผลงานนักเรียนไม่อยู่ในเกณฑ์ที่น่าพอใจ

             จึงนำประสบการณ์ที่ทำให้เกิดการเรียนรู้ มาส่งเสริมให้นักเรียนท่องบทอาขยานอย่างเคร่งครัดจนถึงปัจจุบัน    เนื่องจากมีข้อมูลที่ชี้ชัดว่า  การท่องอาขยานไม่ได้ทำให้เด็กเป็นนกแก้วนกขุนทอง  แต่เป็นการปูพื้นฐานด้านการจำ...ที่ใช้เป็นพื้นฐานความรู้  ก้าวสู่การคิดวิเคราะห์  สังเคราะห์ และการสร้างสรรค์จินตนาการด้วยสุนทรียภาพแห่งถ้อยคำ  อันนำไปสู่การพัฒนาในการแต่งคำประพันธ์ได้ดี

            เมื่อครั้งมีการสัมมนาเชิงปฎิบัติการเรื่อง “อาขยาน : รากร่วมแห่งวัฒนธรรม” ที่คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  คณะวิทยากรที่เชี่ยวชาญด้านการอ่านอาขยาน  ได้แสดงทรรศนะไว้อย่างหลากหลายเพื่อสื่อให้เห็นได้ว่า  “บทอาขยาน  คือ ความงามทั้งสุนทรียทางวรรณกรรม  คีตกรรม และนาฏกรรม” 

            และในครั้งนั้น คุณปพิชญา  พรหมกันธา   ได้สรุปแนวคิดของวิทยากรด้วยบทร้อยกรองแสดงความรู้สึกที่มีต่อบทอาขยาน...ความสำคัญของบทอาขยานได้อย่างน่าประทับใจว่า

            สดับโสตจดจำคำของปราชญ์              ยามประกาศอลังการสารภาษา

อาขยานฐานร่วมรวมปัญญา                            สุนทรียะคือค่าแห่งร้อยกรอง

            เสรีภาพกาพย์กลอนถูกรอนสิทธิ์         อิสรภาพความคิดจะหม่นหมอง

ถ้าเราขาดรากร่วมรวมทำนอง                         วรรณศิลป์,ครรลอง,คือของใคร

            เมื่อไม่อยากให้รากร่วมนั้นร่อยหรอ      เราจะให้ใครหนอร่วมพิสมัย

“คันธคีรี”มีลั่นทมห่มฉันใด                           “อาขยาน”คือหัวใจแห่งกาพย์กลอน

            สุนทรียภาพแห่งถ้อยคำจากบทอาขยานจะมีสีสันและจิตวิญญาณได้เพียงใดนั้น  คงต้องขึ้นอยู่กับผู้ที่มีหน้าที่ในการจัดกระบวนการเรียนรู้....เป็นสำคัญ

“เสนาะกรรณวันวาน   เสนาะกานท์วันพรุ่ง   คือจุดหมายมุ่ง  ท่องอาขยาน ”