Human talk

พิธีกร : สวัสดีครับท่านผู้ฟังครับ ขอต้อนรับเข้าสู่รายการ Human Talk นะครับ ทุกเช้าวันอาทิตย์แบบนี้ 6 โมงเช้าถึง 7 โมงเช้า กับศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ และผมจีรวัฒน์ ตั้งบวรพิเชฐครับ วันนี้นะครับก็ถือว่ายังอยู่ในช่วงของวันหยุด ติดต่อกันหลายวันนะครับ อันเนื่องจากวันสำคัญ 2 วันด้วยกันก็คือวันแรงงานในวันที่ 1 พฤษภาคม แล้วก็วันที่ 5 พฤษภาคม ก็เป็นวันฉัตรมงคลนะครับ  สวัสดีครับ อาจารย์ครับ ซึ่งในเช้าวันนี้มีข่าวประชาสัมพันธ์เล็กน้อยครับ วันนี้มีพิธีพระราชทานเพลิงศพนะครับ คุณวิเชียร ตัณฑเศรษฐีนะครับ เวลา 5 โมงเย็น ที่วัดธาตุทอง ข่าวประชาสัมพันธ์ถึงท่านที่สะดวกเดินทางไปร่วมงานนี้ด้วย แล้วก็วันนี้อย่างที่ทราบดี อาจารย์มีเนื้อหาที่น่าสนใจหลายเรื่องด้วยกันนะครับ โดยเฉพาะเรื่องของแรงงาน ซึ่งผ่านวันแรงงานแห่งชาติมาสด ๆ ร้อน ๆ ในบทความของอาจารย์ในหนังสือพิมพ์แนวหน้าฉบับเมื่อวานนี้นะครับ ก็มีบทความที่เกี่ยวข้องนี้ด้วย ชื่อหัวข้อน่าสนใจมากเลยครับ KM ไม่พอต้อง LO และ LN ด้วย นะครับอาจารย์ครับ สวัสดีครับ

ศ.ดร.จีระ : สวัสดีครับ คุณจีรวัฒน์ ขอบคุณสำหรับ 96.5 ซึ่งได้ประชาสัมพันธ์ให้แก่คนที่รู้จักคุณแม่วิเชียร ตัณฑเศรษฐีด้วย

พิธีกร : ก็เย็นวันนี้นะครับอาจารย์ครับ ก็มีงานพระราชทานเพลิงศพ ที่วัดธาตุทอง ตอน 5 โมงเย็นด้วยนะครับ

ศ.ดร.จีระ : ก็ขอขอบคุณด้วย

พิธีกร : ครับ อาจารย์ครับ เราเพิ่งผ่านวันแรงงานมาสด ๆ ร้อน ๆ นะครับอาจารย์ครับ ก็มีประเด็นหลายประเด็นเลยทีเดียว ที่ถือว่าเป็นกลุ่มผู้ทำงานส่วนใหญ่รอคอยอยู่

ศ.ดร.จีระ : คุณจีรวัฒน์ก็คงได้ติดตามบ้าง สมัยที่สถาบันทรัพยากรมนุษย์ตั้งขึ้นมาใหม่ จริง ๆ แล้ว เขาคิดจะตั้งสถาบันแรงงาน อาจารย์ประภาส อวยชัย อาจารย์นิคม จันทรวิทุร อะไรอย่างนี้ ก็เป็นบุคคลที่เป็นที่ยอมรับของสังคม ก็เห็นว่าปัญหาแรงงาน โดยเฉพาะแรงงานสัมพันธ์ ความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างลูกจ้างมีเยอะ แล้วเผอิญรัฐบาลยุคนั้นเขาก็ไม่ชอบคำว่าแรงงานที่ธรรมศาสตร์  แรงงานแปลว่าการเมือง มีการประท้วง ยุคที่มีอำนาจก็เป็นแรงงานรัฐวิสาหกิจด้วย ผมก็เลยโชคดีที่ได้ทรัพยากรมนุษย์มาแทนแรงงาน ก็ท่านผู้ฟังก็คงเห็นแล้วว่าเป็นผู้อำนวยการสถาบันแรงงาน ป่านนี้ก็คงได้มองผมอีกแนวหนึ่ง เพราะจะต้องไปเน้น เย้ว เย้ว เย้ว ก็เลยถือโอกาส เผอิญวันที่ผมเขียนก็นึกถึงชีวิตของผมกว่า 20 ปีนะจีรวัฒน์ ตั้งแต่เริ่มทำงาน อย่างเรื่องค่าจ้างขั้นต่ำ ผมเคยเป็นกรรมการติดต่อกันทั้งหมด 6 ปี แต่ก่อนนี้ยังไม่มีกรรมการในระดับจังหวัด ก็จะมีเข้าใจว่าทั้งหมด 15 คน มีนักวิชาการ 5 คน นายจ้างลูกจ้าง จีรวัฒน์เชื่อไหม บางทีตัดสินกันไม่ได้ ตีสาม ตีสองตีสามยังเคยมีเลย เพราะว่าเรื่องเงิน 5 บาท 10 บาท เรื่องใหญ่

 ในบทความก็เลยให้เห็นว่าเคยได้รับใช้สังคมมาโดยตลอด แล้วก็พอผมจบอาชีพนี้แล้ว ผมก็เห็นว่าท่านผู้อำนวยการคนต่อไปของธรรมศาสตร์ ซึ่งตอนหลัง ๆ ก็มีตั้งหลายคน ก็ควรจะทำงาน แล้วเผอิญก็ไม่มีใครที่สนใจเรื่องแรงงานอย่างจริงจังที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ไปอยู่ที่อาจารย์แล ดิลกวิทยรัตน์ อยู่ที่จุฬาฯ ผมก็เลยคิดว่า ผมน่าจะกลับมาทำงานเพื่อพัฒนาผู้นำแรงงานให้มันมากขึ้น ฉะนั้นก็เลยถือโอกาสเขียนถึงเขาในวันที่ 1 แล้วก็ผมก็เลยบอกว่าคำว่าแรงงาน มันเป็นคำพูดที่เปี่ยมไปด้วยประวัติศาสตร์ใช่ไหมจีรวัฒน์ เพราะว่าแต่ก่อนแรงงานคือคำว่าแรงงาน คือแรงงานไร้ฝีมือ ความจริงวันนี้แรงงานในทาง management เขาไม่ใช้แล้ว เขาใช้เป็นทุนมนุษย์  ทรัพยากรมนุษย์กันใช่ไหม  ฉะนั้นคำว่าแรงงานก็เลยทำให้คน คล้าย ๆ แบ่งพวก นี่พวกฉันพวกเธอ อะไรอย่างนี้ ค่อนข้างจะเน้นไปทางด้านความรุนแรง ต้อง Strike ต้องประท้วงอะไรอย่างนี้

.ยุคหลัง ๆ นี่ ท่านผู้ฟังครับ ยุคของโลกาภิวัตน์นี่ บทบาทของแรงงานก็จะต้องปรับตัว เพราะว่านายจ้างเขาไม่ได้ทำธุรกิจง่าย ๆ อีกต่อไป เขาต้องแข่งขัน ฉะนั้นอยู่ดี จะไปให้เขาจ่ายเงิน โดยที่เขาอยู่ไม่ได้ แล้วก็ยิ่งยุคปัจจุบัน น้ำมันก็แพง อะไรก็แพง ข้าวก็แพง มันก็ต้องหารือกันอย่างรอบคอบ คล้าย ๆ win–win สมัยนี้มันต้อง win–win ฉะนั้นผมก็เลยเน้นประเด็นแรกก็คือ อยากให้มอง concept นี้เป็น concept ซึ่ง positive คือมองในด้านบวก ว่าเขาเป็นคนจะต้องพัฒนาตัวเขาเองอยู่ตลอดเวลา

แล้วก็สองคือ คำว่าแรงงาน ไม่ได้แปลว่าเขาคิดไม่เป็น คือตอนหลัง ๆ จีรวัฒน์ก็คงเห็น ผมไปพัฒนาระดับปวช.  ปวส. ที่ Indorama คือถ้าเราให้เขาคิดเป็น วิเคราะห์เป็น มีเวลาให้เขาเห็นเรื่องสิ่งแวดล้อม เรื่องประชาธิปไตย เรื่องความสามารถในการแข่งขัน อะไรอย่างนี้ เขาก็จะเป็นกลุ่มที่มีบทบาทมากขึ้น

แล้วก็สามเขาต้องมีพันธมิตรเพิ่มขึ้น คือจริง ๆ แล้ว วันนี้วันแรงงานดังอยู่วันเดียว วันที่ 1 วันอื่นไม่มีข่าวเลย ข่าวดี ๆ ที่ทำให้คนเขายอมรับ มันก็มีน้อย เพราะฉะนั้นมันก็เลยดังแบบฟู่ฟ่าอยู่วันเดียว ข่าวในช่อง 3 ช่อง 5 ก็ดังมากเลยอยู่วันเดียว แล้วก็หายไป ฉะนั้นมันก็เลยทำงานยาก ผมก็เลยขอให้อาจารย์ไว ซึ่งเป็นผู้อำนวยการคนใหม่ ซึ่งผมเชื่อว่าท่านจะเป็นคนที่เข้าใจเรื่องนี้ แล้วตัวผมเองก็จะเริ่มเข้ามาช่วยมากขึ้น

แล้วก็คิดว่าเป็นเรื่องที่ท่านผู้ฟังหลายคนที่ติดตามเรื่องนี้ก็คงได้ยินความคิดผมอยู่บ้างแล้วในอดีต ก็คิดว่าจะเข้ามาช่วยเขามากขึ้น มันก็มีประเด็นหลายประเด็นจีรวัฒน์ มีเรื่องแรงงานนอกระบบ แรงงานต่างประเทศ  วันก่อนผมเจอท่านชัยสิทธิ์ อดีตผู้ว่าการการไฟฟ้าภูมิภาค ไปเป็นที่ปรึกษาท่านอุไรวรรณ มาถึงท่านก็บอกว่า ท่านจีระ ของเรานี่ส่งไปแต่เจ็ดแสนคนนะ  ฟิลิปปินส์ส่งไปเจ็ดล้านอย่างนี้  ท่านก็จะคิดในแนวหาเงินจากการส่งแรงงานนอกระบบไปต่างประเทศอะไรอย่างนี้  คือวิธีมันเยอะแยะมากไปหมด รวมทั้งแรงงานส่วนต่าง ๆ ที่อยู่ในเมืองไทย เพราะฉะนั้นเรื่องนี้ก็เป็นเรื่องใหญ่มากเลยท่านผู้ฟัง ผมก็จะเริ่มกลับมาให้ความสนใจ แล้วก็จะทำงานร่วมกับกระทรวงแรงงาน มีการทำวิจัย แล้วก็จะให้สถาบันทรัพยากรมนุษย์ของผม ซึ่งวันนี้ผมออกมาตั้งสิบกว่าปีแล้วให้กลับมาสนใจเรื่องนี้ แล้วก็ให้คนที่อยู่กลาง ๆ จีรวัฒน์เข้ามาเล่นบทบาทนี้ แล้วตัวจีรวัฒน์เองสมัยที่เรียนกับผม ผมก็พูดเรื่องนี้อยู่บ้างใช่ไหม

พิธีกร : ครับ ใช่ครับ

ศ.ดร.จีระ : แล้วเวลาเราพูดถึงคำว่าทรัพยากรมนุษย์เราจะพูดถึงเรื่อง management อย่างเดียว คือชีวิตผม ผม safe แล้วผมเคยเป็น ได้รับเลือกเป็นประธานสภาที่ปรึกษาเพื่อพัฒนาแรงงานแห่งชาติตอนผมอายุแค่ 44 แล้วก็มีทิ้งอะไรไว้เยอะ ผมเคยยกเลิกการจ้างงานระยะสั้น ช่วยไม่ให้นายจ้างเขาเอาเปรียบ ไม่ให้สวัสดิการอะไรอย่างนี้  ผมเคยทำงานอะไรมาเยอะแล้ว แล้วก็เป็นจังหวะที่ดี เพราะตอนนั้นท่านอาจารย์นิคม จันทรวิทุร ท่านก็จะเป็นบุคคลซึ่งให้กำลังใจผม ท่านเป็นผู้ใหญ่ แล้วก็เป็น mentor ของผมคนหนึ่ง ท่านก็มีความมุ่งมั่นอย่างจริงจัง แล้วก็เผอิญท่านก็เสียชีวิตไปแล้ว ก็ยังไม่มีใครที่จะ... นักวิชาการที่โดดเด่นในวันนี้ก็มีน้อย แล้วก็ที่ธรรมศาสตร์เรียกว่าไม่มีเลย

ก็จะไปอยู่ที่จุฬาฯ ก็คืออาจารย์แลอยู่คนเดียว  อาจารย์แลก็เลยใช้โอกาสอันนี้ไปนั่งเป็น board ของการไฟฟ้า แล้วก็พูดเฉพาะเรื่องแรงงานโดยมุมมองจาก point ของแรงงาน มันก็เลยนายจ้างกับคนทั่ว ๆ ไปไม่ได้เป็นพันธมิตรกับเขา คือเขาไม่ได้เป็นกลาง เขาก็จะ honour ผู้ใช้แรงงาน คนที่เชียร์เขาผมว่าก็มีไม่มาก คิด ๆ ว่ามันก็ถึงเวลา ความจริงที่พูดนี่ผมก็รู้จักกันนะ รู้จักกันดี แล้วก็โอกาสที่จะพูดเพื่อส่วนรวมก็มีไม่มาก

พิธีกร : ครับ

ศ.ดร.จีระ : ต้องสร้าง ผมคิดว่าต้องสร้าง ประเด็นในบทความผม สร้างนักวิชาการรุ่นใหม่ มีจิตวิญญาณ ซึ่งในประเทศบางประเทศ จีรวัฒน์ก็คงเห็น เขามีบทบาทสูง อย่างในอังกฤษหรือออสเตรเลีย มีแม้กระทั่งพรรคแรงงาน จีรวัฒน์ลองคิดดู

พิธีกร : ใช่ครับ

ศ.ดร.จีระ : คือเขามีบทบาทมาดมาย ของเรายังรวมตัวกันไม่ติดเลย แล้วก็บางทีผู้นำแรงงานก็มีหลายก๊ก หลายฝ่าย ก็อยากจะมีบทบาท แต่ว่าบทบาทที่แท้จริงในด้านความรู้ เหมือนประเด็นที่ผมจะพูดตอนที่ 2 ก็คือ เขายังไม่เป็นสังคมการเรียนรู้ ยังรู้ไม่จริง ก็เลยเปลี่ยนบทบาทในลักษณะเป็นผลประโยชน์ของฝ่ายเกินไป ซึ่งในอนาคตก็คงจะต้อง... เผอิญในยุคที่ท่านรัฐมนตรีคนปัจจุบันอยู่นี่ ก็คิดว่าท่านเป็นคนที่มีความเข้าใจเรื่องแรงงานดี ก็คงจะมีโอกาสได้พัฒนาท่านบ้าง

พิธีกร : เพราะว่าในบทความของอาจารย์ เมื่อวานนี้ในหนังสือพิมพ์แนวหน้า หลาย ๆ ท่านอาจจะเอ๊ะ KM ไม่พอต้อง LO และ LN , KM คืออะไรLO คืออะไร และ LN คืออะไร เดี๋ยวช่วงหน้าอาจารย์คงได้มีมาพูดคุยกันในประเด็นลึกเลยทีเดียวครับ อาจารย์ครับ น่าสนใจมาก ๆ เรียกว่าเป็นการมองระยะยาวในเรื่องของแรงงานจริง ๆ 

ศ.ดร.จีระ : ก็ก่อนอื่น ก่อนจะ break ผมขอต้อนรับคุณธนะชัย ซึ่งท่านเป็นบุคคลที่บ้าความรู้ คือคนฟังผมบางคนเชื่อว่า คุณธนะชัยจะโทรศัพท์มาให้กำลังใจ แล้วก็วันก่อนผมพูดเรื่องห้องสมุดไป ที่รู้สึกว่าในวิทยุ ท่านก็เลยเห็นด้วย จีรวัฒน์ลองคิดดู วันนี้บางคนคิดว่าห้องสมุดคงไม่เกี่ยวกับการเรียนรู้อะไร มีเยอะแยะไปหมดเมืองไทย ปรากฏว่าห้องสมุดของสิงคโปร์ เขาเอาจริง ผมก็คิดว่าสมัยคุณทักษิณเอง ก็พยายามจัดเครือข่ายอะไรนะ Knowledge Management ออกมา

แม้กระทั่งศูนย์ design ที่ Emporium ของคุณ ซึ่งผมก็ไปดู ต้องพยายามผลักดันเรื่องเหล่านี้ให้มันกลายเป็น ไม่ใช่เป็นการตีปิ๊บทางการเมือง คือคนที่จะทำเรื่อง Knowledge Management หรือการสร้าง คือสมัยที่คุณทักษิณท่านสร้าง มันฟู่ฟ่า บางทีมันสิ้นเปลือง แล้วก็ลูกค้าจริง ๆ มันมีไม่พอ อย่างสิงคโปร์เองเขาเอาจริงกับโครงสร้างการดูแลห้องสมุดชั้นนำของเขา ซึ่งผมพูดไปแล้วคราวที่แล้ว คุณธนะชัย ซึ่งอยู่อเมริกาเก่า ท่านก็เลยให้กำลังใจผม คือบางทีคนฟังคิดว่าห้องสมุดนี่ สำหรับผู้หญิงแก่ ๆ ที่เป็น Librarian อะไรนี่ เข้าไปก็ต้องทำปากเงียบ ๆ อะไรอย่างนี้ สมัยนี้ห้องสมุดก็คือต้องเอาไปสร้างมูลค่าเพิ่ม

พิธีกร : เดี๋ยวเรากลับมาในช่วงหน้าครับ อาจารย์ครับ

ศ.ดร.จีระ : ครับผม

พิธีกร : ครับ พักสักครู่ครับ

โฆษณา

 

พิธีกร : ครับ กลับมาอีกครั้งในช่วงที่สองของรายการ Human Talk นะครับทุกเช้าวันอาทิตย์ 6 โมงเช้าถึง 7 โมงเช้ากับศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ และผมจีรวัฒน์ ตั้งบวรพิเชฐครับ เมื่อช่วงต้นรายการนะครับ อาจารย์ได้พูดคุยในประเด็นที่เรียกว่าเกี่ยวข้องกับพวกเรากันส่วนใหญ่เลยนะครับ เพราะว่าเป็นเรื่องของคนทำงาน เป็นเรื่องของแรงงาน แล้วก็เป็นเรื่องของทรัพยากรมนุษย์ที่เพิ่งผ่านวันแรงงานแห่งชาติ 1 พฤษภาคมมาสด ๆ ร้อน ๆ นี่นะครับ แล้วก็ในช่วงนี้ยังอยู่ในช่วงที่หลาย ๆ ท่านคงมีโอกาสได้ไปพักผ่อนแล้วก็กลับภูมิลำเนา ซึ่งหลายท่านยังไม่ได้กลับในช่วงสงกรานต์ที่ผ่านมา ช่วงนี้เป็นช่วงวันหยุดหลายวันก็เชื่อว่าเนื้อหาในวันนี้ที่อาจารย์เตรียมไว้ก็คงจะเกี่ยวกับทุก ๆ ท่านด้วย ครับ อาจารย์ครับ

ศ.ดร.จีระ : ก็ย้อนหลังกลับไปเรื่องแรงงานนิดหนึ่ง ก็เสียดายที่ท่านนายกสมัคร ท่านอาจจะมองไม่เห็นภาพชัด ก็เลยไม่ได้ไป ความจริงยุคคุณสุรยุทธ์ ท่านไปทุกครั้ง คือวันแรงงานมันจะมี Symbolic เรียกว่าเป็น Symbol ฉะนั้นผู้นำของรัฐบาลให้ความสนใจ... เลยส่งคุณมิ่งขวัญไป แล้วก็มันก็เลย ภาพมันก็เลยไม่ค่อยจะถูกต้องเท่าไร เพราะเขาเป็นนักการตลาด คือเวลาเราจะทำอะไร เราต้อง Symbolic ผมเป็นคนที่สนใจเรื่องภาพลักษณ์เหล่านี้ แล้วก็ผมคิดว่า

ประเด็นที่อยากจะเรียนท่านผู้ฟังก็คือ ในฐานะที่ทำที่มูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ มันก็มีโอกาสที่จะคิดเรื่องแรงงาน ผมว่า issue หนึ่งที่น่าจะทำก็คือ คนที่เขาเป็นผู้ใช้แรงงาน จีรวัฒน์ ไม่ได้มีแค่ทักษะแล้วนะ เขาต้องมีความรู้ด้วยนะ อย่างเช่นวันนี้ คนที่ทำ technical  อยู่ที่ TOYOTA จีรวัฒน์รู้ไหม เขาต้องรู้ภาษาอังกฤษด้วยนะ  จบปวช. ปวส. ไม่รู้ภาษาอังกฤษนี่เจ๊งเลย แล้วท่านผู้ฟังลองคิดดู คนที่ทำงานอยู่ สมมติอายุสัก 40 ค่าจ้างขั้นต่ำเลยไปแล้ว เผลอ ๆ เขาปลดเลยนะ คือคนเราจะดีหรือไม่ดี อยู่ที่ productivity ของตัวเอง อายุ 20  ก็ยังค่าจ้างขั้นต่ำ อายุ 30 ก็ยังเดินตามค่าจ้างขั้นต่ำ เขาก็ปลดออก  เพราะว่านายจ้างเองสมัยนี้ เขาก็กดดันเยอะ ต้องแข่งขันกับตลาดโลก แล้วบางทีอยู่ดี ๆ เจ๊งไปตั้งเยอะแยะ  จีรวัฒน์ คือไม่มีใครมาช่วยกัน ฉะนั้นเราก็ต้องเป็นพันธมิตรกัน ไอ้ที่เย้ว เย้ว เย้ว อยากได้โน่นได้นี่ ผมเห็นใจนะ วันนี้ 9 บาทนี่ผมว่าถูกไปด้วย แต่ว่าถูกในมุมของเขา ในฐานะที่เอาเงินไปซื้อข้าว แต่ว่าแพงสำหรับคนที่เผลอ ๆ กำลังล้มละลายนะบางคน

ปีที่แล้วนี่เจอการแข่งขันกับประเทศจีนอย่างเดียว แล้ววันนี้หน้าปกของ Economist ก็พูดถึงเวียดนาม อะไรอย่างนี้ คือเขาต้องมีโลกทัศน์ที่กว้าง แล้วให้เขาเป็น ซึ่งเดี๋ยวเราจะพูดถึงองค์กรแห่งการเรียนรู้ ซึ่งสหภาพแรงงานก็คงจะต้องทำ แต่ผมสัญญาว่า ก็จะเริ่มปรึกษากับทางกระทรวงแรงงาน แล้วก็ทางสถาบันทรัพยากรมนุษย์ แล้วก็ 96.5 ของเรา ซึ่งก็ไม่มีคนที่เป็น key สำหรับพูดเรื่องแรงงานโดยเฉพาะ ก็พูดไปกว้าง ๆ รายการวิทยุโทรทัศน์ส่วนมากก็จะพูดสั้น ๆ เกี่ยวกับการประท้วงว่า 9 บาทไม่ได้อะไรอย่างนี้ ประเดี๋ยวก็หายไปใช่ไหมจีรวัฒน์ เลยวันแรงงานมาสัก 2 วัน ก็ไม่มีใครพูดถึง แต่ปัญหาเขากระทบคนหลายคน รวมครอบครัวด้วย 10 ล้าน แล้วเขากำลังอยู่ในสภาพซึ่งลำบาก

แล้วยุคนี้มีคำอยู่คำหนึ่งอันตรายมาก คือศักยภาพในการแข่งขัน  ไม่มีใครมาดูแลเราหรอก ถ้าเราไม่มีความสามารถ แล้วบางทีเราก็ไม่พัฒนาตัวเอง เราก็เลือกงานด้วย ก็เลยยกงานบางอย่างให้แรงงานต่างด้าว ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่มาก แล้วก็หลายคนอาจคิดว่าเอ้อไม่เป็นไร เราส่งคนไปคล้าย ๆ ฟิลิปปินส์ก็ได้ มันก็ไม่มีใครว่า ถ้าส่งไปหนึ่งเรา ภาษาอังกฤษเราต้องดีด้วยนะตอนนี้ ที่ฟิลิปปินส์ไปท่านผู้ฟังครับ เพราะว่าภาษาเขาดี ของเราไปขับรถก็ยังเบิบ ๆ โบ่ ๆ อยู่ มันก็ทำงานลำบาก ถ้าให้ผมแนะนำกระทรวงแรงงานจริง คือเอาคนที่กลับมาแล้วมาดูซิว่า เขาจะเป็นทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่ายั่งยืนไหม ไม่ใช่เอาเงินกลับมาอย่างเดียว มันต้องเอาความรู้กลับมา ซึ่งสิ่งเหล่านี้ผมไม่กล้าพูดมากหรอกท่านผู้ฟังครับ เพราะว่าผมไม่ได้ติดตาม

แต่ว่าเผอิญจังหวะที่ผมเขียนบทความ ผมก็ลงไปลึกพอสมควร ท่านก็ลองไปอ่านดูก็ได้ ครับ บทความผมอยู่ใน web สำหรับผม ผมเขียนขึ้นมาก็ถ้าใครสนใจก็เอาไปอ่าน  ใครเห็นแล้วมีประโยชน์ อย่างคุณธนะชัยเยอะ ๆ ผมก็สบาย ความจริงก็มีคนอาจจะติดตามอยู่แล้ว แต่ว่าในยุคหลัง ๆ นี่ มันก็จะมีช่องว่าง คนที่เคยติดตามผมมาตั้งแต่ 20 ปีที่แล้วอะไรอย่างนี้ ตอนนี้ก็อาจจะคิดว่า บางคนอาจจะไม่ได้ทำงานทางด้านสื่อแล้ว อาจจะคนรุ่นหลัง ๆ เขาอาจจะต้องหันมาติดตามคนรุ่นเก่า ๆ คืออย่างผม ผมไม่ถือว่าผมเก่า ผมก็จะทำงานของผมต่อไป แล้ววันก่อนจีรวัฒน์ ก่อนจะไปถึง LO ก็เลยได้โทรศัพท์คุยกับนายเพื่อนผม 2 คนก็คือ คุณวิสิทธิ์ กับคุณปกาศิต คุณปกาศิตท่านเลยย้ายไปอยู่เป็นบรรณาธิการข่าว ที่ Thai PBS  ส่วนคุณวิสิทธิ์นี่ก็เป็นห่วงลูกชายท่าน ว่าจะต้องเข้าเรียนใหม่ ก็เลยปรึกษากัน ปรากฏลูกชายเข้าที่บดินทร์เรียบร้อยแล้ว ก็การเอาเด็กเข้าโรงเรียน เป็นเรื่องอีกเรื่องหนึ่ง คุณจีรวัฒน์ที่ใหญ่โตมหาศาลเลยตอนนี้

แล้วก็ผมก็ในฐานะนายกสมาคมนักเรียนเก่าเทพศิรินทร์ ก็เป็นคนหนึ่งที่ได้รับทราบความลำบากของพ่อแม่ ฉะนั้นโรงเรียนที่มีคุณภาพกระจายออกไป มันก็เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดตอนนี้ เพราะว่ามีแต่โรงเรียนที่มีคุณภาพกระจุกตัวอยู่ไม่กี่แห่ง อะไรอย่างนี้ เหมือนกับคุณหญิงชฎา พูดกับผมคราวที่แล้ว ถามว่าการศึกษาไทยเป็นไง ท่านบอกว่า บางแห่งนี่สุดยอดเลย แต่ก็มีนิดเดียว ฉะนั้นการกระจายการศึกษาไปสู่ความเสมอภาคกัน ก็จะเป็นอีกหนึ่งที่ท่านรองนายกสมชาย ท่านเอาจริงหน่อยก็ดี ไม่เช่นนั้นเราจะมีแต่โรงเรียนที่คนไม่อยากเข้า โรงเรียนที่คนอยากเข้า โหทารุณมากเลย จีรวัฒน์ ก็ขอสรุป แล้วก็ขอขอบคุณที่เราได้ยกย่องผู้ใช้แรงงาน ผมคิดว่าเราต้องให้เขามีศักดิ์ศรี มีเกียรติ อยู่บนเวทีของสังคมไทยทุกวัน ไม่ใช่วันแรงงานวันเดียว แล้วสื่อต่าง ๆ ก็ศึกษาหน่อย เพราะว่าไม่เช่นนั้นจะมีข่าววันแรงงาน มีคนถือธง ถือป้ายเดินไปเดินมา โอ๊ยสมัยนี้เดินอย่างเดียวพอแล้ว มันต้องมีฐาน อย่างสื่อมวลชนนี่ เขามีฐานน้อยมากเลย แล้วจะเป็น Issue ที่สื่อเล่น จะได้ไหม 9 บาท

ผมจำได้ตอนผมอยู่สถาบันทรัพยากรมนุษย์ ผมไม่เคยจะพูดวันอาทิตย์ จีรวัฒน์ เพราะจะเป็นข่าววันจันทร์ มีครั้งหนึ่งเขาขอมา 10 บาท แล้วก็มีการตกลงกันเหลือแค่ 5 บาท เขาก็พาดหัวข่าวเลยนะ  ขออะไรนะ ปลาทูได้ปลาซิวอะไรอย่างนี้ นักข่าวเขาเก่ง แล้วเขาจะหาช่องเล่น ฉะนั้นเล่นข่าวของผู้ใช้แรงงาน ก็จะเป็นข่าวทางลบ  ข่าวทางบวกไม่ค่อยมี ฉะนั้นคนก็เลยไม่ค่อยศรัทธา จีรวัฒน์ลองคิดดูในเรื่องขบวนการแรงงาน มันคล้าย ๆ ขบวนการสหกรณ์ คือมันคนเยอะก็จริง แต่ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการแย่พอ ๆ กัน สหกรณ์การเกษตรก็จะอย่างนี้ พอมีราคาข้าวขึ้นมา ก็ปรากฏว่าผู้ส่งออกรายใหญ่เอาไปกินหมด ท่านผู้ฟังก็คงเห็นแล้วว่า อาชีพผมในการให้คนมีความรู้นี่เป็นความฝันอันยิ่งใหญ่ของผม ก็จะทำต่อไป

พิธีกร : ครับ ในบทความของอาจารย์เมื่อวานนี้ หลายท่านที่อาจจะไม่ค่อยได้ติดตามเท่าไรนี่ อาจจะเอ๊ะ  KM คืออะไรKM คือ Knowledge Management ใช่ไหมครับอาจารย์

ศ.ดร.จีระ : คือวันนี้เราจับประเด็น 3 ประเด็นนะ แล้วท่านผู้ฟังก็คง...คือผมเอง แต่ก่อนผมก็ไม่กล้าเขียนเรื่องนี้ จีรวัฒน์ เพราะว่ามีเรื่องที่สับสน แล้วเผอิญหลังจากผมได้รับเชิญไปพูดเรื่องสังคมการเรียนรู้นี่บ่อย มีครั้งหนึ่งสมาคมพยาบาลทั้งประเทศเลย ผมก็ค่อย ๆ นึกถึงตัวผมเอง เวลาผมจะพูดอะไร ผมจะไม่อ่านทฤษฎีก่อน นึกถึงตัวผมเองว่า ผมจบปริญญาเอกมา ถ้าผมมีความดีก็คือสิ่งที่ผมไปพูดที่ไหน เกิดการแบ่งปันกัน แล้วก็เกิดปัญญาขึ้นมา แล้วก็เอาปัญญานั้นไปใช้ในการสร้างมูลค่าเพิ่ม หลักมันคือแค่นี้ เวลา..ก็เหมือนวันนี้รายการของเราอยู่ได้ไม่ใช่มีความรู้อย่างเดียวใช่ไหมจีรวัฒน์ เป็นความรู้ที่สด ทันสมัย ข้ามศาสตร์ แล้วก็สามารถไปเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม แล้วก็ทำให้พฤติกรรมอันนั้นไปเกิด performance ได้ ในทางมุมต่าง ๆ ของสังคม

ผมก็เลยนึกถึงตัวผมเองเป็นหลัก คราวนี้ในทางทฤษฎีท่านผู้ฟังครับ มันก็มีนักคิดเยอะ มันก็ชอบคิด Idea ต่าง ๆ อย่าง KM นี่มันก็จะเป็นการมองว่า คือหลัก ๆ เขาจะบอกว่า ความรู้ไม่ได้มาจากความรู้อย่างเป็นทางการ ความรู้ส่วนมากมาจากประสบการณ์ด้วย ผมยกตัวอย่างอาจารย์ธรรมศาสตร์คนหนึ่ง ท่านอายุ 60 อย่างนี้ ท่านก็ทำงานเยอะ อย่างเช่น อาจารย์นิคม จันทรวิทุร ท่านจะมีความรู้ 2 ชนิด คืออันหนึ่งที่ท่านเขียนไว้ ปาฐกถาไว้ เขียน paper ไว้ กับความรู้ที่อยู่ข้างในท่าน ที่เรียกว่า Tacit ผมก็เลยบอกว่า KM ไม่ใช่ความรู้ที่ได้มาจากปริญญาหรือประสบการณ์ที่เห็นชัด ๆ มันต้องเอาความรู้ที่อยู่ข้างใน มองไม่เห็น มาเปลี่ยนเป็น ความรู้ที่เห็นได้ชัด ๆ อย่างวันนี้เวลาเราฟังวิทยุ ส่วนหนึ่งของผมเป็นความรู้ที่ผมมีอยู่ข้างนอก แต่ข้างในของผมก็มี แล้วเผอิญผมก็มีวิทยุ โทรทัศน์ เขียนบทความอย่างนี้ มันก็เลยเอาความรู้ที่หรือบางทีเราคุยกัน ก็เลยเอาประสบการณ์ออกมา

ผมก็เลยบอกว่า KM มันจำเป็นต้องเน้นความรู้ที่เรามองไม่เห็น แต่มีคุณค่ามาก ผมยกตัวอย่างที่ การไฟฟ้าภูมิภาค มีผู้เก็บเงินคนหนึ่ง อายุ 55 เคย deal กับผู้ใช้ไฟบนดอย ซึ่งต้องเดินทางไปหาเขาอะไรอย่างนี้ แล้วเงินเขาก็ไม่พอ เขาก็ทำงานสำเร็จ จ่ายเงินสม่ำเสมอ เราก็อยากจะรู้เหมือนกันว่าเขาทำยังไง เพราะว่าที่การไฟฟ้าภูมิภาค เขามีกฎเยอะ  จีรวัฒน์ คนไม่จ่ายเงิน 7 วันตัด อะไรอย่างนี้ ท่านผู้ฟังครับ ใครก็ทำได้ ตัดไฟ จริงไหม แต่หลักก็คือว่าผู้บริโภคไม่พอใจกับการไฟฟ้าภูมิภาคเรื่อย ๆ วันหนึ่งการไฟฟ้าภูมิภาคก็เจ๊ง ก็เลยอยากจะศึกษาคนเหล่านี้ เพราะแต่ก่อนนี้การไฟฟ้าภูมิภาค นี่ยกตัวอย่าง เขาก็จะมีคนจบ ปวช. ปวส. ไปทำงานเทคนิค แล้วก็ขยายไปเป็นนักการตลาดด้วย เพราะเขาต้องเก็บเงินกับลูกค้ารายย่อย จีรวัฒน์ โอย คุณนักการตลาด คุณน่าจะแนะนำเขาบ้าง เขาต้องเดินไปตามที่ต่าง ๆ แล้วบางแห่งเขาก็ไม่ไป เขาต้องมาที่สำนักงาน อำเภอหรือจังหวัด จีรวัฒน์ ใช้ไฟแล้วยังต้องเดินมาอีก มันก็เลยต้องศึกษา