นี่เป็นนวัตกรรมการสอนภาษาไทยที่เพิ่งคิดค้นขึ้นครับ เพื่อส่งอาจารย์...ช่วยวิจารณ์หน่อยครับ
การจัดกระบวนการเรียนรู้โดยวิธีสอนแบบ...เบญจวิธีวีรกรรม
แนวคิดที่มาของปัญหา /ความต้องการ
นโยบายกระทรวงศึกษาธิการกำหนดให้ “ พ.ศ. 2549 ปีแห่งการปฏิรูปการเรียนการสอน ” โดยมุ่ง เน้นให้ครูผู้สอน “ ปรับการเรียนเปลี่ยนการสอน ” และตาม พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 มาตรา 7 เน้นกระบวนการเรียนรู้ต้องมุ่งปลูกฝังจิตสำนึกที่ถูกต้องในหลาย ๆเรื่อง ซึ่งรวมถึงเรื่องส่งเสริมศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรมของชาติ ภูมิปัญญาท้องถิ่นและภูมิปัญญาไทย ในหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 กระทรวงศึกษาธิการ ยังได้กล่าวในจุดหมายของหลักสูตรข้อ 8 ให้มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ภาษาไทย ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี ภูมิปัญญาไทย และข้อ 9 ให้รักประเทศชาติและท้องถิ่น นอกจากนี้ในสาระและมาตรฐานการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยแกนกลางของกระทรวงศึกษาธิการ ยังได้กล่าวถึงเนื้อหาสาระการสอนภาษาไทย จะต้องเรียนรู้วรรณคดี วรรณกรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ขนบธรรมเนียมประเพณี เรื่องราวของสังคมในอดีต
ดังนั้น ในการวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน จึงจำเป็นต้องมีการบูรณาการเนื้อหาสาระที่สอดคล้องกับท้องถิ่น เพื่อปลูกฝังให้นักเรียนมีความรู้สึกสำนึกที่ดีต่อภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่สืบทอดกันมา ให้เกิดความซาบซึ้งและภูมิใจ
ความมุ่งหมาย
- เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ภาษาไทย สามารถใช้ภาษาสื่อสารได้
- เพื่อให้ผู้เรียนสามารถอ่าน เขียน ฟัง ดู และพูดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- เพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้วรรณกรรมและภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่น
- เพื่อนำสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
กลุ่มเป้าหมายที่จะได้รับประโยชน์
- นักเรียน นิสิตนักศึกษา
- ครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
- ชุมชนและท้องถิ่นได้รับการสืบทอดวรรณกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น
วิธีดำเนินการ /ขั้นตอนการพัฒนานวัตกรรม
การพัฒนาการสอนภาษาไทย“แบบเบญจวิธีวีรกรรม” โดยใช้หน่วยการเรียนรู้ท้องถิ่น ได้กำหนดแผนปฏิบัติงานไว้ดังนี้
ขั้นที่ 1 ขั้นเตรียมการ
- ศึกษาเอกสารต่างๆที่เกี่ยวข้อง
- ร่างแนวทางการพัฒนาการสอนภาษาไทย
- จัดทำแผนการสอน แบบฝึกทักษะ และสื่อประกอบการเรียน
ขั้นที่ 2 ขั้นปฏิบัติการ
- จัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามแผนการสอนที่กำหนด
- รับการนิเทศจากฝ่ายบริหาร
- ประเมินผลการเรียนของนักเรียน/นักศึกษา
- ประเมินผลการใช้นวัตกรรม
ขั้นที่ 3 ขยายผลและปรับปรุง
- นำเสนอผลงานเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้
- เผยแพร่แก่ครูผู้สนใจ
ลักษณะเด่น
- นวัตกรรมเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
- นำสาระท้องถิ่นมากำหนดเป็นหน่วยการเรียนรู้
- เป็นนวัตกรรมที่บูรณาการกับกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรมและกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- นักเรียน/นักศึกษามีความรู้ภาษาไทย สามารถใช้ภาษาสื่อสารได้
- นักเรียน/นักศึกษา อ่าน เขียน ฟัง ดู และพูดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- นักเรียน/นักศึกษาได้เรียนรู้ในวรรณกรรมท้องถิ่นและภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่น
ประโยชน์ /คุณค่าของนวัตกรรม และการพัฒนาต่อยอด
- สามารถนำวิธีการสอน “ แบบเบญจวิธีวีรกรรม ” ไปประยุกต์ใช้ในชั้นอื่น ๆ ได้
- สามารถนำแนวทางการจัดทำหน่วยการเรียนรู้ท้องถิ่นที่กำหนดไปใช้สอนในกลุ่มสาระการเรียนรู้และชั้นอื่นๆได้
ลักษณะ/รายละเอียดของนวัตกรรม
ใช้วิธีการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เรียกว่าการสอน “แบบเบญจวิธีวีรกรรม” มี 5 ขั้นตอน ได้แก่
ขั้นที่ 1 เปิดโลกเรียนรู้ คือ การศึกษาจากหน่วยการเรียนรู้นั้นๆ โดยไปทัศนศึกษาแหล่ง
เรียนรู้จริง หรือศึกษาจากเอกสาร หลักฐานอื่นๆ
ขั้นที่ 2 เล่าสู่กันฟัง คือ การนำความรู้ที่ได้จากขั้นที่ 1 มาอภิปราย วิเคราะห์ สังเคราะห์
วิพากษ์วิจารณ์ร่วมกัน เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ขั้นที่ 3 รวมพลังสร้างสรรค์ คือ การเรียบเรียงเขียนเป็นหนังสือของห้องเกี่ยวกับ เรื่องนั้นๆ
โดยความร่วมมือของกลุ่ม (งานกลุ่ม)
ขั้นที่ 4 วาดฝันด้วยตนเอง คือ การฝึกแต่งเรื่องตามแนวทางของการศึกษาในหน่วยการเรียน
นั้นๆ ด้วยตนเอง (งานเดี่ยว)
ขั้นที่ 5 ครื้นเครงภาษา คือ การศึกษาการใช้ภาษา หลักเกณฑ์ทางภาษา การแจกลูก
ประสมคำ กิจกรรมเสริมทักษะ การซ่อมเสริมต่าง ๆ
ใช้วรรณกรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น มาจัดทำเป็นหน่วยการเรียนรู้ 3 หน่วย ได้แก่
หน่วยการเรียนที่ 1 หนังตะลุง
หน่วยการเรียนที่ 2 มโนราห์
หน่วยการเรียนที่ 3 ดิเกฮูลู
วิธีการวัดและประเมินผล
- สังเกตจากความสนใจและตั้งใจเรียน
- ประเมินพฤติกรรมการทำงาน กลุ่มนักเรียน/นักศึกษาตามแบบประเมิน
- สังเกตพฤติกรรมเป็นรายบุคคล
- ตรวจผลงาน
กิจกรรมเสนอแนะ ส่งเสริมนักเรียนให้มีความคิดที่เปลี่ยนแปลงไปจากประสบการณ์เดิมบ้าง(หัดวาดรูปปลาหันหัวไปทางขวาบ้าง) โดยบูรณาการกับความรู้ที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น วรรณกรรมท้องถิ่น เพื่อคงความเป็นอัตลักษณ์ที่นับวันจะยิ่งเลือนหายตามยุคสมัย ขอบคุณที่ช่วยกันแลกเปลี่ยนเรียนรู้ครับ...
