คุณค่า

          ผักพื้นบ้าน เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่ดูจะเป็นพืชเล็กๆน้อยๆ ถ้านำมาเปรียบเทียบกับทรัพยากรธรรมชาติอื่น เช่นไม้ยืนต้นและไม้พุ่มในป่า ซึ่งสามารถนำมาใช้ในการก่อสร้างมีราคาสูง ทั้งยังเป็นส่วนสำคัญในการอนุรักษ์ต้นน้ำลำธารแม้กระทั่งพืชเศรษฐกิจต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นพืชไร่ เช่นข้าว ข้าวโพด ซึ่งเป็นอาหารหลัก พืชสวน ได้แก่ ผักเศรษฐกิจต่างๆที่เกษตรกรปลูกเป็นอาชีพ ตลอนจนไม้ดอกไม้ประดับ ดูจะมีความสำคัยไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน จึ่งมีหน่วยงานที่รับผิดชอบและรัฐให้ความสนใจและจัดเป็นปัญหาระดับชาติที่ต้องมีแนวทางบริหารจัดการ แต่สำหรับผักพื้นบ้าน ซึ่งเป็นส่วนของปัจจัยสี่ถึงสองเรื่อง คืออาหารและยา กลับไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควร แม้คนไทยในอดีต อาศัยเก็บกินผักพื้นบ้าน เพื่อปากท้อง และรู้จักนำมากินในช่วงเวลาที่เหมาะสมเพื่อให้อิ่มอร่อยและมีสุขภาพที่ดี ใช้ในการยังชีพแบบเศรษฐกิจพอเพียงจนเกิดเป็นภูมิปัญญา และกลายเป็นวัฒนธรรมการบริโภคที่เป็นเอกลักษณ์ของคนไทยในภาคต่างๆ ท้องถิ่นต่างๆ ในปัจจุบันชาวบ้านในชุมชนต่างจังหวัดหลายแห่ง ยังคงสืบทอดวัฒนธรรมนี้ เช่นเวลาที่อากาศเปลี่ยน ร่างกายปรับตัวไม่ทันอาจเป็นไข้ไม่สบายได้ จะเอาดอกแคที่มีรสขมเล็กน้อย มาแกงส้มกิน ช่วยป้องกันไข้หัวลมเป็นต้น

          ผักพื้นบ้านเป็นพืชเล็กน้อยที่เป็นพืชคลุมดินขึ้นปะปนกับวัชพืชอื่น จนคนไทยและเด็กไทยยุคใหม่ เริ่มไม่รู้จักต้นผัก ไม่รู้จักกิน ซึ่งน่าเสียดายที่พืชเหล่านี้บางชนิดชาวตะวันตก ซึ่งไม่มีพืชเหล่านี้อยู่ในท้องถิ่นของเขา กลับนำพืชจากบ้านเรามาพัฒนารูปแบบให้สอดคล้องกับยุคและจำหน่ายในราคาแพง เช่น บัวบกตากแห้ง บดเป็นผง ใส่แคปซูล บรรจุขวดส่งมาขายให้เราในราคาแพง เป็นต้น

          ผักพื้นบ้านจะมีอนาคตอย่างไร จะคงอยู่ต่อไปในธรรมชาติ และไม่ถูกคุมคามได้หรือไม่ ขึ้นกับความรู้ ความตระหนัก ในคุณค่าของทรัพยากรชิ้นนี้ และขึ้นอยู่กับการนำไปใช้ให้เหมาะสม