สารสนเทศกับการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษา

การบริหารระบบสารสนเทศระดับสถานศึกษา

               การศึกษาเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาความรู้ ความคิด ความสามารถรวมทั้งพฤติกรรม เจตคติ ค่านิยม และคุณธรรมของบุคคล คุณสมบัติดังกล่าวเป็นปัจจัยและพลังอันสำคัญในการพัฒนาประเทศ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และการเมือง ยิ่งในขณะนี้สังคมโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วอันเนื่องมาจากความเจริญก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ และการแข่งขันทาง ด้านเศรษฐกิจทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้นอย่างไม่เคยมีมาในอดีต คุณภาพของประชากรจึงยิ่งทวีความสำคัญมากขึ้น ด้วยความตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษาที่เป็นกระบวนการสำคัญในการพัฒนาคุณภาพ ประชากรหลายประเทศ รวมทั้งประเทศไทยได้ทุ่มเทกำลังทั้งในแง่ความคิด และทรัพยากรของประเทศที่จะปฏิรูปหรือพัฒนาการศึกษาของประเทศให้มีคุณภาพ
               การจัดการศึกษาที่มีคุณภาพนั้นจำเป็นต้องมีระบบประกันคุณภาพการศึกษาขึ้น โดยมีการจัดทำมาตรฐานและตัวชี้วัดมาตรฐานคุณภาพการศึกษา และเป็นเป้าหมายที่โรงเรียนจะต้องพัฒนาไปสู่มาตรฐานที่กำหนดให้จงได้ เพื่อเป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้สังคมยอมรับในคุณภาพของโรงเรียน ตลอดจนมั่นใจได้ว่ากระบวนการจัดการศึกษาในโรงเรียนเป็นไปตามมาตรฐาน สามารถพัฒนาผู้เรียนได้ตามที่สังคมต้องการ
                ข้อมูลสารสนเทศเป็นสิ่งสำคัญของระบบการประกันคุณภาพการศึกษา ซึ่งจะต้องมีข้อมูลสารสนเทศพื้นฐาน เกี่ยวกับสภาพทั่วไปของท้องถิ่นที่เป็นที่ตั้งของโรงเรียน ความต้องการของชุมชน ศักยภาพของโรงเรียน ตลอดจนแผนพัฒนา แผนนโยบาย และแนวทางการพัฒนาด้านต่าง ๆ ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สอดคล้องกับความต้องการของท้องถิ่น ตลอดจนข้อมูลสารสนเทศเกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอน จุดเด่น จุดที่ควรพัฒนาของโรงเรียน
ฉะนั้นจึงกล่าวได้ว่า ข้อมูลสารสนเทศมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบการประกันคุณภาพการศึกษา

                ข้อมูลสารสนเทศและระบบสารสนเทศ
ข้อมูล (DATA) : ข้อเท็จจริงการกระทำต่าง ๆ ทั้งที่เป็นตัวเลข ตัวหนังสือ สัญลักษณ์ และรูปภาพแทนปริมาณที่ยังไม่ได้วิเคราะห์หรือประมวลผล
                สารสนเทศ (INFORMATION) : ข้อมูลที่ได้ผ่านการวิเคราะห์หรือผ่านการประมวลผลแล้ว อยู่ในรูป แบบที่มีความหมายสามารถนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจ หรือไปใช้ในเรื่องต่าง ๆ ได้ตามวัตถุประสงค์
                ระบบสารสนเทศ (INFORMATION SYSTEM) : ระบบที่จัดสร้างขึ้นเพื่อรวบรวม จัดเก็บและใช้สารสนเทศสนองความต้องการของหน่วยงาน ทั้งนี้โดยมีการจัดอย่างเป็นระบบ
ระบบสารสนเทศที่มีความสำคัญ แบ่งเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ระดับสถานศึกษา ระดับเขตพื้นที่การศึกษา และระดับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งทุกระดับจะมีความสัมพันธ์กัน
                 ระดับสถานศึกษา ควรมีข้อมูลครบถ้วนเพื่อการจัดการเรียนการสอนให้มีคุณภาพ และเพื่อการประกันคุณภาพการศึกษา สิ่งสำคัญคือ ข้อมูลนักเรียนและครูที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เพราะใน 1 ปี จะมีการเปลี่ยนข้อมูลนักเรียน ทั้งจำนวนนักเรียนและผลการเรียน เพื่อเป็นข้อมูลในการจัดสรรงบประมาณ โดยโรงเรียนจะต้องรายงานไปยังเขตพื้นที่การศึกษา และเขตพื้นที่การศึกษาส่งรายงานไปยังสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
                 ดังนั้น แต่ละระดับควรมีศูนย์ระบบสารสนเทศของตนเองเพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลและรายงานข้อมูลอย่างถูกต้องและรวดเร็ว เมื่อข้อมูลถูกร้องขอจากหน่วยงานต้นสังกัดโดยมีการจัดระบบสารสนเทศอย่างมีคุณภาพ