เรื่องเล่า เร้าพลัง: ดอกมะลิบาน... ที่ รพ.นาหม่อม

 ปีนี้สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล (HA) จัดประชุม National Forum HA ครั้งที่ 9 ที่ศูนย์ประชุม IMPACT เมืองทองธานี ใน theme : Living Organization ท่ามกลางรายการวิชาการ นิทรรศการ มากมาย ปีนี้มีชุมนุมเรื่องเล่า เร้าพลัง เป็นการรวบรวมเรื่องราวการดูแลผู้ป่วย ที่น่าประทับใจ ของแต่ละโรงพยาบาล เข้ามาร่วมแสดง ร่วมพูด ร่วมเป็น poster หลายร้อยเรื่อง และเรื่องเล่าของ รพ.นาหม่อม จ.สงขลา ก็เป็นหนึ่งในเรื่องที่ถูกคัดมาว่าโดนใจกรรมการ ผมจึงได้มีโอกาสไปเยี่ยมที่ รพ.นาหม่อม เพื่อไปสัมภาษณ์ ไปสัมผัส บรรยากาศ ณ the source ว่าเป็นอย่างไร เนื่องจากเป็นที่รู้กันดีว่า เบื้องหลังเรื่องเล่าแต่ละเรื่องนั้น คุณค่าที่แท้จริงมักจะแฝงเร้น มิสามารถจะบรรยายหรือพรรณนาออกมาได้ทั้งหมด และก็เป็นไปตามที่คาด เรื่องราวที่เป็น "เบื้องหลังการถ่ายทำ" ของเรื่องเล่าโดนใจครั้งนี้ ที่ชื่อเรื่องหวานสดชื่นว่า "ดอกมะลิ ... เบ่งบานในใจเราเสมอ" มีอะไรอีกมากมาย ที่พอผมฟังจบ ต้องขออนุญาตเจ้าของเรื่องทุกคน นำมาถ่ายทอดลง ณ ที่นี้ มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อจะได้เป็นการ share พลังบริสุทธิ์ แรงบันดาลใจ ทุกอย่างที่ทำให้วันนีเป็นวันที่มีความสุขมากอีกวันหนึ่งของอาชีพแพทย์

โรงพยาบาลนาหม่อม เป็นโรงพยาบาล 30 เตียง มีตำแหน่งสำหรับหมอ 3 คน แต่ตอนนี้มีอยู่แค่ 2 คน เป็น ผ.อ. 1 คือ หมอสุธาทิพย์ ธรรมชาติ และน้องหมอที่พึ่งจบมา 1 ปีอีกคนนึง จึงเป็นที่คาดได้ว่างานจะหนักขนาดไหน ทว่าความหนักของงานนั้น ไม่สามารถจะประเมินได้เลยจากสีหน้า แววตา และน้ำเสียง ของบุคลากรที่นี่ ตั้งแต่คนขับรถ คือคุณจงรัก หนุ่มจะนะ (แต่มาอยู่นาหม่อม) ที่เคยไปทำงานนราธิวาสมาแล้วเกือบสิบปี อาสาสมัคร และทีม Home Care และพยาบาลที่แข็งขันอย่างคุณภัณฑิรา โมสิกะ  และคุณพรรณภัทร สินธุแปง ไปจนถึง ผ.อ. หมอสาวแกร่งของเรา

ปรัชญา รพ. นาหม่อมคือ "ดูแลอย่างใกล้ชิด ดุจญาติมิตรยามป่วยไข้" และทีม รพ.นาหม่อมได้สะท้่อนปรัชญานี้ออกมาเป็นภาคปฏิบัติได้อย่างชัดเจน เท่าที่จะชัดได้ ลงไปในเนื้องานของทุกคนใน รพ.

งานที่ รพ.ทำและนำเสนอ และประทับใจมากๆก็คืองาน HHC หรือ Home Health Care ที่คุณภัณฑิราผู้เปี่ยมพลัง ดันทุกสิ่งทุกอย่าง ดันทีม ดันคน ดันทรัพยากร ภายใต้การหล่อเลี้ยงสนับสนุนจากบน คือ หมอสุธาทิพย์ และทีม คือพยาบาล คนขับรถ อสม. นายอำเภอ ทำให้รูปแบบเครือข่ายชุมชนดูแลสุขภาพที่ดีอบอุ่นมาก ศูนย์ HHC ของที่นี่ มีศูนย์กายอุปกรณ์ด้วย มีเครื่องมือเครื่องไม้ อาทิ เตียง Fowler เตียงลม และรถเข็น ซึ่งได้งบประมาณมาจาก สปสช ทุนผู้พิการ เครื่อง suction ไว้ดูดเสมหะ ซึ่งของทุกอย่างมีคนรอใช้อยู่เกือบตลอดเวลา

คุณภัณฑิราเล่า case ตัวอย่างให้ฟังจำนวนมาก รุปภาพ powerpoints วิ่งไปเป็นสายๆ แต่คุณภัณฑิราไม่ต้องดูโพยหรือโน้ตแต่อย่างใด แสดงถึงความรู้จักคนไข้ทุกคนเป็นอย่างดี แต่ละ case มีเรื่องเล่าจำเพาะเจาะจงทั้งสิ้น ระบบของ รพ.นาหม่อมนี้ ถ้ามี case เรื้อรังที่จำเป็นต้องไปเยี่ยมบ้าน จะมีการส่งทีมไปดูที่ทางที่บ้านก่อน เพื่อจะได้ตระเตรียมช่วยเหลือเท่าที่ทำได้ รวมทั้งการไปทำความรู้จักกับ primary caregiver ที่บ้าน เพื่อที่จะแนะนำเทคนิกการดูแลคนไข้ ที่เป็นญาติของตนเองอย่างไรบ้างโดยละเอียด ดังนั้น จึงไม่แปลกอะไรที่ collection รูปถ่ายกิจกรรมของทีม HHC รพ.นาหม่อม จึงประกอบไปด้วยรูปพยาบาล รูปทีม PCU และ HHC กำลังทำความสะอาดลานบ้าน จัดบ้าน เป็นจำนวนมาก คือภาพการเตรียมต้อนรับกลับบ้านคนไข้นั่นเอง จากรูปเหล่านี้แทบจะไม่สามารถแยกออกว่าใครเป็นเจ้าหน้าที่ ใครเป็นญาติ ทุกคนทำงาน ยิ้มแย้ม เหมือนอยู่ในครอบครัวเดียวกัน

ด้วยระบบเกาะติดของ HHC นี่เอง บางครั้ง รพ.นาหม่อมจึงสามารถตรวจพบว่ามีคนไข้บางคนที่อพยพย้ายที่อยู่มาจากนอกเขต และทำให้ไม่อยู่ในทะเบียนราษฎร์ เมื่อพบ case แบบนี้ เจ้าหน้าที่ รพ.นาหม่อมก็จะติดต่อประสานกับเขต เพื่อหาทางออก เช่นโอนย้ายสำเนาสำมะโนครัว หรือพามาลงทะเบียนบัตรทอง ติดต่อเรื่องค่าช่วยเหลือคนพิการ หน่วยงานที่รับผิดชอบและให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยยากไร้เป็นต้น

การทำงานมีการประสานกันทั้งทีมแพทย์ ผู้บริหาร หัวหน้าหอผู้ป่วยใน หัวหน้า PCU และ HHC รวมไปถึงคนขับรถ และทีมภายนอกได้แก่ อสม. อบต. และนายอำเภอ สาธารณสุขตำบล