กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น (เริ่ม 2549) เป็นอีกหนึ่งในหลายกองทุนที่ลงสู่ชุมชนและยึดหลักการมีส่วนร่วมของประชาชน   หากเราถือเอา "กองทุนหมู่บ้าน" ที่รัฐเอาเงินลงมาให้เป็นองค์กรการเงินชุมชนรูปแบบหนึ่ง  "กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น" ก็อาจถือเป็นองค์กรการเงินชุมชนอีกรูปแบบหนึ่งได้เหมือนกัน  เพราะมีวัตถุประสงค์ มีคณะกรรมการบริหารจัดการที่มีตัวแทนชุมชน มีที่มาของเงินกองทุนชัดเจน  (หรือไม่คิดว่าเป็นองค์กรการเงินชุมชน เพราะ..?  เช่น เพราะวัตถุประสงค์เฉพาะเรื่อง  เกินไป..?  เพราะแกนการจัดตั้งกองทุนคือ อปท. ไม่ใช่ชาวบ้าน  แต่ อปท.ก็เป็นตัวแทนของชุมชนท้องถิ่น?)

กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น มีเจ้าของเรื่อง คือ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช)  การจัดตั้งกองทุนขึ้นอยู่กับความสมัครใจขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่น   สปสช.กำหนดเงื่อนไขให้ อปท.จัดสรรงบประมาณสมทบร่วม (co-matching fund)    ณ กลางปี 2550 มีจำนวนกองทุนในระดับพื้นที่ 880 กองทุนกระจายอยู่ในทุกอำเภอ/จังหวัด   ในเขตชนบทส่วนใหญ่จะดำเนินการโดย อบต. ส่วนน้อยอยู่ในเขตเมืองที่ดำเนินการโดยเทศบาล  อปท.สมทบประมาณร้อยละ 20 ของเงินที่ สปสช. จัดสรรให้

กองทุนนี้จะเกี่ยวข้องกิจกรรมที่ช่วยให้ประชาชนมีสุขภาพอนามัยแข็งแรง มีความรู้ในการดูแลตนเอง การป้องกันโรคติดต่อ  

สปสช. มองว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น และสอดคล้องกับบันทึกความตกลงระหว่างประเทศ The Ottawa Charter for Health Promotion (1986) ที่เห็นว่าทุกประเทศควรตระหนักถึงความสำคัญของมิติทางสังคมเกี่ยวกับสุขภาพ และมีข้อตกลงให้สนับสนุนภาครัฐและท้องถิ่นมีบทบาทในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ โดยมาตรการเพิ่มพลังให้ภาคประชาชนผ่านกิจกรรมชุมชน