ระบบเฝ้าระวังสื่อ
การสัมมนา “ทิศทางการพัฒนาระบบเฝ้าระวังสื่อของสังคม” เพื่อรับฟังข้อเสนอแนะ
แผนงานพัฒนาระบบสื่อเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ สสส.
ผศ. ดร. เอื้อจิต วิโรจน์ไตรรัตน์ ผอ. โครงการศึกษาและเฝ้าระวังสื่อเพื่อสุขภาวะของสังคม (Media Monitor) มูลนิธิการเรียนรู้และพัฒนาประชาสังคม
ดร. สมเกียรติ ตั้งกิจวาณิชย์ TDRI เป็นผู้ออกแบบโครงการ
ศ. นพ. ประเวศ วะสี ที่ปรึกษาโครงการ
ผศ. ดร. วิลาสินี อดุลยานนท์ ผอ. สำนักรณรรงค์ และสื่อสารสาธารณะเพื่อสังคม สสส.
เริ่มกำเนิดที่ มสช. แล้ว สสส. นำมาดูแลเอง เกิดปี ๔๘ ดูแลโดย มสช. ช่วงปี ๔๘ – ๕๐
เฝ้าระวังสื่อ เพราะ สื่อเฝ้าระวังสังคม
เป็นบันทึกรายการโทรทัศน์ที่สมบูรณ์ที่สุด กสช. ก็ไม่มี
เป็นรูปแบบของการออกแบบงานวิจัยเพื่อพัฒนา ที่คำนึงถึงความเป็นจริงว่าไม่มีคน มี ผอ. โครงการ ๑ จนท. ธุรการ ๑ คน นักวิจัย ๑ คน ผู้ช่วย ๒ จนท. เฝ้าระวังสื่อ ๓ คณะ กก. นโยบาย คณะ กก. วิชาการ เป็นโครงการที่กำหนดให้นำผลวิจัยไปใช้ทันทีในกระบวนการทำงานโครงการ ผู้ใช้คือสื่อ กระทรวง พม. และสาธารณชน
ผลงาน
1. ด้านการเฝ้าระวังสื่อ
2. ด้านการรายงานสาธารณะ
3. ด้านการสร้างเครือข่าย
การเฝ้าระวังสื่อ
1. ด้านการเมือง
2. ด้านเด็กและเยาวชน
3. ด้านการพัฒนาสื่อมวลชน
4. ด้านปัญหาสังคม/วัฒนธรรม
5. ด้านการโฆษณาเหล้า
เกิดความรู้ด้าน media literacy
อำนาจทาง ศ และการเมือง สื่อ กลไกเฝ้าระวังสื่อ องค์กรอิสระที่กำกับดูแล สังคมภาพรวม
แผนในอนาคต
• ปีที่ ๓ คข
• ๔ สร้างองค์ ค
• ๕ มีกลไกต่อเนื่อง ของการเฝ้าระวังสื่อ ของสังคม
ประเวศ
• ชื่นชม ใน 2 ½ ปีได้สร้างและใช้ความรู้ การจัดการคือการใช้ความรู้สร้างความรู้ เป็นการสร้างทุน สร้างความเป็นสถาบัน คือสร้าง ค ได้ เอา ค ไปใช้ ปย ได้ ได้รับความนับถือ ขยายต่อได้
• คือการสร้างสังคมเข้มแข็ง กำกับตรวจสอบได้ **Public governance สังคมจะ ขข ต้องมีกลไกตรวจสอบกำกับโดย ปชช
• เรื่องสำคัญที่สุดคือการสื่อสาร ที่ลด/เปลี่ยนความสัมพันธ์เชิงอำนาจ สู่จิตสำนึกใหม่ เพื่อนำไปสู่พฤติกรรมและนโยบายสาธารณะที่ดี องค์ ๓ คือ กระบวนการปัญญา มีส่วนร่วม อยู่ใต้ศีลธรรม
• ลดการบิดเบี้ยวจากสื่อ การโฆษณา ที่ล่วงล้ำศักดิ์ศรีคุณค่าความเป็นคน
• สังคมวิกฤต ติดรูปแบบมากกว่าสาระ
• ควรทำต่อ (๑) ดึงมหาฯ มาเป็นพลัง อย่ามองแค่คณะนิเทศฯ (๒) มีแชมเปี้ยนที่กัดติดเรื่องสำคัญ เอื้อจิตเป็นด้านสื่อ ต้องสร้าง leader ขึ้นมา หาวิธีสร้าง เช่น draduate program (๓) สร้าง citizen sector – ภาคพลเมือง ปรับจากการเป็นไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินมาเป็นพลเมือง มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ citizen sector คือการรวมตัวของคนโดยสมัครใจ ใช้ความรู้เพื่อการตัดสินใจได้ ใน สรอ. citizen sector เติบโตเร็วที่สุดกว่า sector อื่นๆ คือ ๒๐๐% มหาฯ สนับสนุนได้ ให้รวมตัวกันข้ามพรมแดน (๔) นโยบายสาธารณะ
• สสส. ควรสนับสนุนต่อ เวลา ๓ ปียังไม่พอ
วิลาสินี
ดำเนินการรับฟังคำแนะนำ
ประสงค์
ควรพัฒนาเป็นองค์กรกึ่งถาวร เป็นองค์กรส่วนกลางที่หลายองค์กรเป็นเจ้าของร่วมกัน ไม่ใช่ของ สสส. องค์กรหลายๆ แห่งผ่านทุนมาจากสื่อ กรรมการต้องไม่ดำรงตำแหน่งการเมือง
เว็บข่าวเติบโตมาก วันละ ๕ แสน unique IP หรือ ๘ แสนผู้อ่าน
นักผสมโรงข่าว ออกเรื่องเดียวกันหลายช่อง น่าจะสร้างคนใหม่
รุ่งมณี เมฆโสภณ
บุคลากรทำงาน monitor ต้องมีลักษณะพิเศษ ทำงานอยู่กับที่ในห้องแคบๆ และใช้สมาธิสูง turnover จะสูงถ้าค่าตอบแทนไม่ดึงดูด ต่อไปจะได้นักวิจัย
การมีองค์กร rating การโฆษณาแห่งเดียวผูกขาดเป็นสาเหตุของปัญหา น่าจะสร้างขึ้นแข่ง
การตามอย่าง ตปท. และการริเริ่มเอง
สร้างความรู้เท่าทันสื่อ ใช้ ICT ตรวจสอบสื่อ วิพากษ์วิจารณ์รายการในเชิงจริยธรรมความเหมาะสม
ขวัญสรวง
Dark age หนองน้ำ
ทีวีไม่มีโฆษณา ชาวบ้านไม่เคยพบ บัดนี้ได้เห็น ติดใจ
บ้านเมืองแยกขั้ว เพราะนิสัยดูมวยผ่านสื่อ นักข่าวถามให้จับคู่มวย สังคมนักมวย
ความชั่วปลายทาง ที่มีที่มาที่ไป
พลเดช
Media monitor สร้างผลกระทบ/ความ ปป แรง ช่วงต่อไปควรหาทางเชื่อมโยงสู่นโยบายสาธารณะ ที่ พม. มีหลายด้าน และมีผู้ทรงคุณวุฒิที่เป็นกรรมการอิสระ MM น่าจะไปใช้คนเหล่านั้น
พญ. พรรณพิมล
อคติตัวแทนในละครซิทคอม ความรู้ในการ monitor เรื่องนั้นๆ – methodology
สร้าง community ในการทำงาน เช่น ที่พลเดชเสนอ
ความยอมรับจากวงการวิชาชีพสื่อ ที่ไม่มีผลเสียต่อตนเอง วิพากษ์ทีวี นสพ. ลง วิพากษ์ นสพ. ทีวีลง
ชูชัย
การเคลื่อนไหวของประชาคมสุขภาพ ตรวจสอบนักการเมือง
เครือข่ายตรวจสอบ
ตั้งเป็นมูลนิธิ
วิลาสินี
กม. กระจายสื่อ
มีกลไกเป็นเครือข่ายมากมาย
ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์
กลยุทธการทำงาน
ต่อต้านโดยบิดเบือนข้อเท็จจริง เราต้องทำใจและให้อภัย MW ทำงานร่วมกับประชาคม
หาองค์กรระดับชาติมาร่วมเป็น strategic partner โดยเฉพาะตอนแถลงข่าว
ระแวดระวังว่าการเสนอผลงานนี้จะมีกลุ่มใดออกมาต้าน เอามาใช้ออกแบบการนำเสนอ วิเคราะห์แรงต้านเอามาออกแบบการนำเสนอ อาจบอกว่ามีรอบ ๒
Monitor แบบโฟกัสมากขึ้น ทำให้สาธารณชนเข้าใจง่ายขึ้น และทำให้เรื่องนั้นต้องระวัง
Monitor สื่อที่ดี ให้ social reward มาทำ storytelling ความในใจที่ทำเรื่องนั้น
คข พ่อแม่ กลายเป็นอาสาสมัครเฝ้าระวัง ทีวี **ไม่งอมืองอเท้ารับปัญหา รวมตัวกันรุกแก้ปัญหา
วิลาสินี
การสร้างภูมิคุ้มกัน
อุสา
มหาฯ
ให้ทุน นศ. ป โท ทำวิจัยบางเรื่อง
ศึกษาผลกระทบของสื่อ ต่อ ปชช
การจัด event
การเข้าถึงหลายกลุ่ม
เถกิง สมทรัพย์
นาตยา เชษฐโชติรส
MM ได้ผล
การยกย่องสื่อที่ดี แบบที่ยงยุทธเสนอ
สมชาย
นายกสมาคมวิทยุโทรทัศน์
ให้กำลังใจ MM
ปากไม่รับ หลายองค์กรเอาไปใช้ปรับปรุงภายใน
เห็นด้วยกับกลยุทธแนวร่วมหลายองค์กร
ร่วมกับสภาผู้ชม
มีแผนว่าจะทำปีละกี่เรื่อง เรื่องอะไร จะทำให้เกิดการปรับตัว และคนรอฟัง
ชูชัย
เอื้อจิตตัดสินใจถูกที่ลาออกจากราชการ
เดาว่าขวัญสรวงจะทำ สภาผู้ชม น่าจะมอบเอื้อจิต และทีมทำ
สมเกียรติ ตั้งกิจวาณิชย์
สวล ใหม่ ทางการเมือง รบ แทรกแซงสื่อ spin doctor การ ขค นโยบาย สาธารณะผ่านกลไกอื่นนอก รบ
สวล ทางระบบสื่อ เว็บ วิทยุ ทีวีดาวเทียม เคเบิ้ลทีวี ทีวีสาธารณะ สร้างมาตรฐานที่สูงขึ้น และตรวจสอบด้วยมาตรฐานใหม่
ประเด็นเฝ้าระวัง เพิ่ม ด้านเสพสื่อ เฝ้าระวังประเด็นสำคัญต่อเนื่อง สร้างความคาดหวัง
องค์กร เจ้าของ เป็นกลางทางการเมือง เส้นทางอาชีพ extended org – community เฝ้าระวังสื่อ คข พ่อแม่ ครู เด็กและเยาวชน
กลไกในต่างประเทศ
Nieman Watchdog ของ Harvard : Ask this เช่น เทพชัย ถามสมัคร เมื่อก่อนคุยเคยทำสิ่งนี้ คราวนี้คุณจะทำอีกไหม
NewsTrust NewsTrust.net สร้างความน่าเชื่อถือต่อสื่อ วางเกณฑ์ ให้ผู้อ่านทำ rating ในเว็บ
PR Watch Ctr for Media and Democracy หา faque news spin doctor of the day
Citizen Against Government Waste
Regulatory Watch สกว. คก จับจ้องมองกฎระเบียบของรัฐ
MM กับบทเรียนต่อทิศทางการปฏิรูปสังคมไทย
องค์กรเล็ก ใช้ ค เข้มข้น เลือกประเด็นที่มูลค่าเพิ่มสูง metadata ช่วยให้ค้นหาย้อนหลังได้ง่าย ขยายผลผ่าน คข ยุทธศาสตร์ บุปผาพันดอกบานพร้อมกัน (Let a thousand flowers bloom.) ทุนวิทยานิพนธ์ของ นศ
**การทำความจริงให้ปรากฎ ทำให้สิ่งที่อยู่ในเงามืด ออกสู่ที่สว่าง
**เฝ้าระวังสื่อทำลายสุขภาวะ และเฝ้าเป็นแมวมองหาสื่อสร้างสรรค์สุขภาวะ
**การอบร่ำสังคมด้วยการมอมเมาด้วยอบายมุข เพราะอบายมุขให้เงินโฆษณาทางสื่อ
**วัฒนธรรมตอแหล คุณธรรม จริยธรรม
**สู้กับทุนนิยม
**สื่อ เปิดเผยสังคม ทำความแจ้ง แล้วมีซอกเพราะสาเหตุมากมาย เฝ้าระวังสื่อ กระจกเงา ให้สื่อสร้างสรรค์ร่วมกัน collaboration เป็นระบบ Good Governance ของสื่อ
**ยุทธศาสตร์ทัพเดียว หรือหลายทัพ
ประเวศ
เป็นภาพความงาม มีคนมาร่วมทำเพื่อสังคม เป็นส่วนผสมที่ดี น่าจะประชุมกลุ่มบ่อยกว่านี้ เห็นด้วยกับการเอาองค์กรอื่นๆ มาร่วมแถลงข่าว ลัดดา ตั้งสุภาชัย ก วัฒนธรรม ชอบ monitor สื่อ เรื่องยากๆ ต้องมีกลุ่มเล็กๆ จำนวนมากกลุ่ม ให้มี autopoiesis
หลักทางชีววิทยา จะเกิดของใหม่ ต้องหลากหลายถึงขนาด เข้มข้นถึงขนาด
R2R ศิริราช
โครงการ R2R ภายใต้ทีมบริหารใหม่
ความรู้/ทักษะ ของการจัดการงานวิจัย
การเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์กร ให้มีวัฒนธรรมเรียนรู้ ไปสู่องค์กรเรียนรู้
การจัดการให้องค์กรเป็นองค์กรเรียนรู้
R2R เป็น mechanism/tool for change : การสร้างคน การพัฒนาคุณภาพ
ผลต่อ service improvement
ER คิดวิธีดูแลญาติ ผป วิธีพูดกับญาติ ฝึกคน ให้ปฏิบัติ ส่งแบบสอบถามไปถามญาติ ผป.
**ผู้บริหาร ใส่ outcome challenge ไม่ใช่ management challenge นี่คือวิธีการจัดการสำหรับงานสร้างสรรค์/นวัตกรรม
คุณค่าของ R2R กับการทำให้ R2R มีความต่อเนื่องยั่งยืน เป็นคนละเรื่อง น่าจะคุยกันเรื่อง new research management ของศิริราช
Institutionalize ไม่ใช่เข้าระบบภายใต้โครงสร้างเดิมที่ไม่เอื้อ ไม่ให้ความคล่องตัว
Block grant ทำให้เกิดความคล่องตัว ตรวจสอบ performance
เครือข่าย R2R ของ สวรส.
เพื่อ R2R2P (policy)
จะช่วยให้คนศิริราชตื่นตัว เป็นโอกาสไป ลปรร. ได้รับการยอมรับ
จะจัดประชุมวิชาการ
สวรส. ต้องการหนุน area-based research ในลักษณะ institution-based
ประชุมวิชาการประจำปี R2R 2551
30 พ.ค. 2551 “จากวิจัยไปสู่นโยบาย”
ชวน สวรส. ร่วมมือสนันสนุนหน่วยงานอื่นเข้าร่วม ให้รางวัล R2R Best Practice นอกศิริราช
โครงการ “สานสัมพันธ์ ช่วยเหลือกัน ฉันท์พี่น้อง”
ลดาทิพย์ รองผู้จัดการ เป็นผู้ดำเนินการ
ติดตามแบบช่วยเหลือ ใช้วิธีตรวจเยี่ยม แนะให้หลุดจากจุดติดขัด ทำให้งานวิจัยไหลลื่น **Generate เรื่องเล่า โดยทีมวิจัย พลิกปัญหาเป็นเรื่องเล่าความสำเร็จ ประกวด “เรื่องเล่าแห่งปี” เพื่อขับเคลื่อน R2R ส่งเสริมให้ทีมวิจัยเรียนรู้จากกันและกัน ไม่มุ่งแต่ขอความช่วยเหลือจากส่วนกลาง
ความเป็นอิสระของมหาวิทยาลัยไทย
โดย จรัส สุวรรณเวลา
ISBN 978-974—03-2069-2
http://www.chulabook.com/cgi-bin/main/2007/freedom_university.asp
• อิสระเป็น means ไม่ใช่ end
• End คือ การทำงานสร้างสรรค์ ให้แก่สังคม
• อิสระแบบไม่อิสระ อิสระ + รับผิดชอบ เพื่อทำงานสร้างสรรค์ ให้แก่สังคม
• ความเป็นอิสระ ช่วยเพิ่มคุณค่า เพิ่มพลัง เพิ่มโอกาสในการสร้างสรรค์
• มีระบบกำกับดูแลที่ดี ช่วยเพิ่มคุณค่าสู่ความสำเร็จ
• ระบบเครือข่าย
• วัฒนธรรมองค์กรใหม่ สำหรับทำงานสร้างสรรค์
