KM Workshop กรมทรัพยากรน้ำบาดาล   ที่หินสวยน้ำใส  อ. แกลง  จ. ระยอง  D4/4

AAR ของผม
     - นี่คือการจัด KM Workshop แบบ tailor-made คือเราไม่เคยจัดแบบนี้มาก่อน    ผู้ “ออกแบบและตัดเย็บ” คือ คุณธวัช หมัดเต๊ะ     คือคุณธวัชเป็นครูใหญ่ และผมเป็นผู้ช่วยครูใหญ่    เราใช้วิทยากร 2 คนเท่านั้นในงานนี้    งานธุรการทั้งหมดเป็นของกรมฯ 
     - งานนี้ประสบผลสำเร็จระดับ 5 ดาว ทั้งต่อการเรียนรู้ของกรมฯ  และต่อการเรียนรู้ของ สคส.     เราได้วิธีทำงานที่เรามั่นใจว่าจะเป็น “ผลิตภัณฑ์หลัก” สำหรับให้บริการแก่หน่วยราชการได้   
     - สคส. น่าจะมี KM Workshop ที่ tailor-made สำหรับบรรลุเป้าหมาย PMQA ได้

Check-in
สิ่งที่ได้เรียนรู้จากเมื่อวาน
      - ขอบคุณผู้จัด
      - ได้มากกว่าที่คิด
      - สร้างความมุ่งมั่น
      -ได้ฝึกจับใจความ
      - มีประโยชน์มาก  พอรู้เรื่อง KM 
      - โอกาส  ถ้าให้โอกาสทุกคนทำได้
     - ทำหลายๆ ครั้ง จะเกิดความชำนาญ
     - ตอนแรกรู้สึกว่าง่าย  ตอนหลังคิดว่าเอาไปใช้ประโยชน์ได้มาก
     - หลายหัวดีกว่าหัวเดียว
     - ร่วมกันทำ
     - จากเรื่องเล็กๆ ใกล้ตัว ก่อประโยชน์มหาศาล
     - ไม่ยึดติด ปรับใช้กับสถานการณ์ต่างๆ ได้
     - สมาชิกกลุ่มควรอยู่สายงานเดียวกัน
     - ทำให้โลกทัศน์กว้าง
     - ความรู้อยู่ในผู้มีประสบการณ์
     - ได้แนวทางเอาไปปฏิบัติ
     - จะนำไปใช้  น่าจะจัดอีกครั้ง โดยเชิญผู้บริหารเข้าร่วม
     - ฟังมากๆ
     - เข้าใจ KM มากขึ้น
     - ชอบหนัง เสียงกู่จากครูใหญ่ มาก
     - รู้จักปล่อยวาง
     - ทำใจเปิดกว้าง เป็นกลาง
     - เห็นความสามัคคี
     - พัฒนาการดีขึ้น
     - ต้องชื่นชมกัน ช่วยกัน จึงจะนำ KM ไปใช้เนียนอยู่ในเนื้องาน  เป็นวัฒนธรรมขององค์กร    ต้องให้เกิดชุมชนนักปฏิบัติให้ได้    กลัวไฟไหม้ฟาง    ควรนัดพบทบทวนกันบ้างเป็นครั้งคราว
            
                คุณธวัชย้ำว่าเป็นการเรียนรู้    ต้องทำหรือใช้บ่อยๆ จึงจะชำนาญ

แบ่งกลุ่ม 
  4 กลุ่ม

1. ผู้บริหารส่วนกลาง
2. ศูนย์ภาคที่ ๑ – ๖
3. ศูนย์ภาคที่ ๗ – ๑๒
4. สายงานวิชาการส่วนกลาง
      ให้ช่วยกันคิด “การจัดการทรัพยากรของกรมทรัพยากรน้ำบาดาล”    พูดทีละคน พูดให้กระชับ   พูดถึง
     - แรงบันดาลใจ  ความคิดที่แวบขึ้นมา 
     - ไอเดียว่าจะกลับไปทำอะไรในหน่วยของตน   
     - อยากให้กรมหนุนเสริมอะไรบ้าง   
     - ควรจัดการ “คลังภูมิปัญญาน้ำบาดาล” อย่างไรบ้าง

ข้อสังเกตของผม จากการเวียนสังเกตการณ์การประชุมกลุ่ม
     - สมาชิกไม่สันทัด dialogue   การประชุมมักเข้าสู่ discussion mode
     - กรมฯ ขาด communication infrastructure ที่ช่วยหนุน/อำนวยความสะดวก lateral communication ที่จะช่วยอำนวยความสะดวกการ ลปรร. ระหว่างศูนย์เขต
     - การประยุกต์ใช้ KM ต้องการทักษะการคิดเชิงจัดการ (management thinking)  หรือคิดเชิงยุทธศาสตร์ (strategic thinking)  ว่าจะมีขั้นตอน และกุศโลบายในการเอาเครื่องมือนี้ไปใช้ให้เกิดผลได้อย่างไร

นำเสนอผลการประชุมกลุ่ม
กลุ่มที่ ๒  ศทบ. ๗ – ๑๒
     - ลงเว็บกรม
     - สิ่งที่ขอกรม (๑) ข้อมูลทรัพยากรน้ำบาดาล   ให้ทุกสำนักเผยแพร่ ทุกศูนย์เข้าได้   (๒) เครือข่ายน้ำบาดาล  ไปร่วมและนำเสนอได้  (๓) ข้อมูล GIS

กลุ่มที่ ๑  ศทบ. ๑ – ๖
     - ไปทำ KM ในกลุ่มงาน  เข้าศูนย์ กรม รวบรวมเป็นวารสารไว้ที่กรม    เพื่อไม่ให้ความรู้ศูนย์หาย
     - ความรู้ที่หายาก เช่น เจาะน้ำพุร้อน  เจาะคอ  ควรเผยแพร่
     - เสนอให้ผู้บังคับบัญชาทราบ    ทางกรมแจ้งไปยังศูนย์

กลุ่มที่ ๓  บริหารกลาง
     - จัดรวบรวมข้อมูลเป็นหมวดหมู่ รูปเล่ม
     - มีทีมที่ปรึกษา KM ในกรมฯ
     - ใช้ในการประสานงานกับหน่วยงานอื่นๆ
     - นำความรู้มา share ในกลุ่มงานเดียวกันก่อน  ค่อยเผยแพร่ให้กลุ่มอื่น
     - นำไปเสนอผู้บริหารทราบ
     - จัดวงพูดคุยสัปดาห์ละ ๑ – ๒ ชม.
     - ใช้ในการประชุมหน่วยงานย่อย ๑๐ – ๑๕ นาที ทุกวัน   เพื่อเรียนรู้ งานคนอื่น

กลุ่มที่ ๔  วิชาการ
     - แรงบันดาลใจจากการดูหนัง ครูนักพัฒนา เอาไปใช้
     - ใช้ KM แนวปฏิบัติ   วงกว้างขึ้น
     - ศูนย์ทดสอบ
     - งปม. เพื่อการฝึกแบบนี้
     - สนับสนุนเวลา  อัตรากำลัง 
     - คลังปัญญา นำไปรวมระดับสำนัก กรม เข้าเว็บ  ทำเป็นหนังสือคู่มือ

คำแนะนำของคุณธวัช
     - ใช้อย่างง่ายๆ ก่อน    ทำให้คึกคัก เกิดความสุข เกิดกำลังใจในการทำงาน
     - มีกลไกระดับกรม ที่มีทีมจากหลายหน่วยย่อย
     - ใช้ AAR

รางวัล
           วันนี้ตัดสินไม่ทัน    แต่จะมีรางวัลที่ใหญ่กว่าเดิม    ผู้บริหารจะได้รับรู้ด้วย

ข้อสังเกตของผม
           การประชุมกลุ่ม ครั้งที่ ๔ ในเช้าวันนี้ มีชีวิตชีวาสู้การประชุมกลุ่มครั้งที่ ๓ ตอนบ่ายเมื่อวานไม่ได้    เพราะบ่ายเมื่อวานนี้เป็นเรื่องงานโดยตรง หรือเทคนิคการทำงานของแต่ละคน    จึงเล่าและฟังกันอย่างสนุกและสนใจ     แต่เรื่องของเช้าวันนี้เป็นเรื่องด้านการจัดการ    เป็นเรื่องที่คนทางช่างไม่สันทัด    จึงไม่ควรเอาเรื่องการจัดการ KM ไปให้กลุ่มช่างรับภาระ    ควรมีทีม "คุณอำนวย"  เฉพาะของแต่ละศูนย์และสำนัก    โดยคัดเลือกคนที่มีจริตและฉันทะ

AAR
     o ได้ความรู้ด้านคุณภาพน้ำ  เอาไปใช้งานในฐานะเจ้าหน้าที่ กพร.
     o ได้รู้จัก KM   ได้ประโยชน์จากการ share ความรู้จากการปฏิบัติ    ได้วิธีช่วยลดภาระอ่านหนังสือ
     o เอาไปใช้กับตัวเอง    จะ share ความรู้ให้เพื่อนร่วมงาน    จะเขียนวิธีทำงาน สำหรับให้น้องใช้
     o จะชวนเพื่อนร่วมงานตั้งวง share
     o เป็นมวยแทน   โชคดีได้มา    สามารถดึงเอาความรู้ในตัวคนออกมา share กันได้    ได้เห็นศักยภาพของคน  ความรู้ในคน
     o อยากมาเรียรู้ KM  และสัมผัสคนที่มา    สนใจเทคนิคการประสานงาน    ได้เรียนรู้ เทคนิคจากพี่ๆ บางคน    ติดใจเรื่องเล่าจากพี่อู๊ด ค่าน้ำต้องเก็บใน ๓๐ วัน ผู้ใช้น้ำมาจ่ายเลยกำหนด โดนปรับเขาโมโห แบ่งคนละครึ่ง  เราใจเย็น
     o ได้ความรู้กระบวนการ KM   และ ความรู้ปฏิบัติน้ำบาดาล    เทคนิคการบันทึกในคลิปวิดีโอ
     o ได้การเปิดใจ เปิดรับความเห็นคนอื่น   ยอมรับมุมมองอื่นได้
     o ได้รู้ว่า ความรู้ใน KM ไม่ใช่แค่ความรู้วิชาการ แต่มี ความรู้จากประสบการณ์ด้วย ใช้ได้จริง    ก่อนเข้าควรละลายพฤติกรรม
     o  มาแทน    ได้เข้าใจ KM ว่าไม่ใช่ที่คิดมาก่อน     ทำงานสารสนเทศ ไม่เคยจดบันทึก ต่อไปจะบันทึกไว้เผื่อคนอื่น
     o  จะชักชวนคนในหน่วยงาน ลปรร. เทคนิคการทำงาน
     o ได้ความรู้สึกอยากมีส่วนร่วมในหน่วยงาน    อยากเข้าใจบท คุณต่างๆ ให้ครบ     จะเอาไปใช้อย่างไม่เป็นทางการโดยกรมไม่ต้องสั่ง
     o เดิมคิดว่ามารับฟังแบบการอบรมทั่วไป    มาเห็นก็แปลกใจ ไม่เคยเห็น   
     o บุญสืบ เคยคุยกับเพื่อนที่กรมส่งเสริมการเกษตร พอรู้บ้าง    ได้บรรยากาศ ลปรร. เห็นศักยภาพของพวกเรา     จะเอาไปทดลองฝึก "คุณอำนวย" "คุณลิขิต" "คุณประสาน"    แล้วลงลึกประสบการณ์
     o ก่อนหน้า ๔ วันไปอบรม PMQA ยังไม่รู้ KM นัก มาคราวนี้ได้เข้าใจว่าเป็นเครื่องมือบรรลุผลงาน
     o ความรู้ที่ได้อาจไม่ตรงกับงาน    แต่ได้วิธีการ เอาไปแสวงหาความรู้ในการทำงานจากประสบการณ์ของเพื่อนๆ    ได้รู้จักเพื่อนใหม่ๆ
     o จะเอาไปปรับใช้ในหน่วยงาน   จะพยายาม
     o เสียดายบ่ายวันที่ ๒๔ ผู้บริหารเข้าไม่ได้    ควรจัดให้ผู้บริหารได้ทดลองฝึก
     o ได้เทคนิคคุณลิขิตแบบ ดร. เกรียงศักดิ์
     o ได้ความรู้จากศูนย์ภาค
     o เกรียงศักดิ์ มาหาเครือข่าย  ได้ แต่ยังขาดเบอร์โทร    มองหา "คุณกิจ" มีมากมาย    จะเอาไปใช้ใน โครงการมูลชี  จะจัดแบบเหย้าเยือน   (**ควรใช้ peer assist)    ตนจะทำหน้าที่ "คุณลิขิต" เอาไป post ในเว็บสำนัก  
     o ปีที่แล้วทำ KM แต่ใช้วิธีที่ต่าง    ไม่ค่อยสำเร็จ   วิธีการ เลือกเรื่องใหญ่มาก    วิธีการแลกเปลี่ยนความรู้คล้ายๆ กันทำง่ายกว่า
     o ตั้งใจมา  เคยรู้ KM บ้าง   เดิมเข้าใจว่าเป็นการรวบรวม ความรู้เก็บเข้าคลังใน digital file หรือเอกสาร     มาคราวนี้แตกต่างและลงลึก    เคยไปดู บ. ปูนซีเมนต์ไทย เขารวบรวมความรู้ จากผู้มีประสบการณ์ เอาไปเก็บไว้ มีสัมมนาคล้ายๆ คราวนี้ เอาไปต่อยอดให้ จนท. ใหม่    เน้นนวัตกรรมในการผลิตสินค้า    ได้ความรู้ด้านวิธีการประชุมเล่าเรื่อง ได้วิธีการ รู้หน้าที่หลายหน้าที่     จะเอาไปใช้ที่สำนัก  ไปหาคนทำงานเพิ่มเติม
     o ตั้งใจมากที่จะมา KM  ไปที่ กพร. ยืมหนังสือมาอ่าน ๒ อาทิตย์ ขอคุณกวางให้ลูกน้องมาด้วย ๑ คน    มาเห็นความสามารถของคนในกรม    ได้เข้าวันที่ ๒๔ ครึ่งวัน  ขาด ๒๕ มา ๒๖ – ๒๗    จะเอาไปใช้ในหน่วยงาน    จะยืมหนังไปฉายในหน่วยงาน  
     o มาตามสั่ง  ไม่เคยรู้จัก KM   ไม่เคยคิดว่ามานั่งแบบนี้    จะสร้างเครือข่ายกับผู้มาติดต่องาน
     o กระบวนการละลายพฤติกรรมดีมาก เหมาะแก่คนวัยนี้ คือการนั่งกับพื้นสบายๆ    จะไปจัด folder ความรู้ในศูนย์ของตน    อยากให้ศูนย์เป็นศูนย์บริการวิชาการแก่สังคม
     o ได้ความรู้  ได้เทคนิค    ขนาดตนเองประสบการณ์ถึง ๓๐ ปี มาฟังคราวนี้ มีความรู้หลายเรื่องตนยังไม่ทราบ    มีวิธีที่แตกต่างออกไปมากมาย    ได้เทคนิคไปใช้
     o รุ่นน้องไปอบรม KM มาชวนทำ KM    ได้เอาความรู้ที่ขังในหัวคนออกมา    เดิมไม่มีกระบวนการให้เล่า – ฟัง    การละลายพฤติกรรมควรบ่อยกว่านี้    จะไปชวนเพื่อนหารือดำเนินการ
     o เดิมคิดว่ามาทำตัวชี้วัด    ได้เรียนรู้ ทริคเล็กๆ น้อยๆ จากช่างนักธรณี    อยากให้อบรมผู้บริหาร
     o ได้ไปสุพรรณ ดูการถ่ายทอดเทคโน โดนส่งมา    คาดหวังการเอาไปใช้ในงาน  การขับเคลื่อนองค์กร    ขาดการกำหนดเจ้าภาพศูนย์ข้อมูลที่ชัดเจน    อยากไปดูงานองค์กรที่ใช้ KM ได้ผลดี    จะใช้เครือข่ายในการเผยแพร่ เอาความรู้ของเพื่อนๆ เข้าศูนย์ข้อมูลข่าวสาร
     o นิกร  มาพักผ่อน   ได้เกินคาดหวัง    ตนทำ KM อยู่แล้วโดยไปหาคนที่ทำงานนั้นๆ ได้ดีให้เขียนให้    ได้วิธีจัดอบรมแบบใหม่    อยากให้พาไปดูงาน ๓ ภาค (๑) เกษตรกรรม  (๒) อุต  (๓) รัฐ   เอาไปใช้โดยดึงศักยภาพออกเป็นรูปธรรม    จัดเวทีให้เพื่อนร่วมงานแสดง
     o กวาง  มีเป้าหมายให้ได้ทำ KM จริงๆ    ได้รับความร่วมมือมากกว่าที่คิด   จะทำทำเนียบรุ่นให้    ยังไม่ได้นำเครือข่ายไปใช้งาน    ได้ความตั้งใจของสมาชิก   จะส่งหัวปลาให้สมาชิกปรับปรุงเอง ส่งกลับมาที่ฝ่ายพัฒนาบุคคล    เพื่อดำเนินการต่อ    จะใช้ KM เป็นส่วนหนึ่งของการจัดการ ทบ.    จะใช้ในงานฝ่ายพัฒนาเอง เพราะใช้ง่ายนิดเดียว   ทำให้เห็นคุณค่าซึ่งกันและกัน
     o ชัยวัฒน์  ยินดีที่ได้เห็นสมาชิกมีความสุข และเห็นประโยชน์   ชื่นใจ เห็นไฟ แรงบันดาลใจ ที่จะไปขับเคลื่อน    อย่าท้อแรงเสียดทานจากคนที่ไม่ได้เข้า    เทคนิค KM แบบนี้เป็นธรรมชาติ มีพลังมาก    ในฐานะกรมวิชาการ ศูนย์วิชาการ    จะร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก
     o กจ. เคยรับฟัง KM   ได้มาเห็นรูปธรรมของการเอาความรู้ออกมาจากตัวคน    จะสนับสนุนจากด้านการบริหารงานบุคคล
     o ผอ. สำนักบริหารกลาง  เห็นความสามัคคี ได้มารับทราบศักยภาพของสมาชิก   จะสนับสนุน

สรุปของผม
           งานนี้ประสบความสำเร็จยิ่งใหญ่ทั้งฝ่ายกรมทรัพยากรน้ำบาดาล และฝ่าย สคส.    คุณธวัชได้แสดงฝีมือการเป็นวิทยากรหลักที่ยอดเยี่ยมมาก    ผมเป็น back-up        

 


เด็กไทยบนทางสามแพร่ง
         บทสังเคราะห์กรณีศึกษาเด็กและเยาวชนระดับจังหวัดในโครงการติดตามสถานการณ์เด็กและเยาวชนรายจังหวัด  โดย ดร. จุฬาภรณ์ มาเสถียรวงศ์   สถาบันรามจิตติ    จัดพิมพ์โดย สกว.   ISBN ไม่มี    พิมพ์ครั้งที่ ๒  พฤศจิกายน ๒๕๕๐
           อ่านแล้ว
     - เห็นด้วยกับการจัด “พื้นที่สำหรับเด็กทำดี”   การมีพื้นที่เรียนรู้แบบ เด็กทำ  เด็กนำ  ผู้ใหญ่หนุน หรือแนะ
     - อยากเห็นการศึกษาด้านบวก หรือกิจกรรมสร้างสรรค์เด็ก ที่เป็นการศึกษาแบบ longitudinal ติดตามเด็กสร้างสรรค์เป็นระยะยาว

 


พุทธทาส ผู้ประกาศแก่นแห่งธรรม
         ในรายการ บันทึกคนไทย (Thailand’s Biography)  ทางทีวีช่อง 9   บ. พาโนราม่าฯ ส่ง วีซีดี มาให้    จึงได้ดูว่าที่เขามาสัมภาษณ์ประมาณครึ่งชั่วโมงนั้น เขาเอาไปใช้ประมาณ 2-3 นาที    และได้เห็นบันทึกสภาพสังคมสมัยเกือบร้อยปีก่อน 

 

วิจารณ์ พานิช