การขูดหนังแข็งเพื่อป้องกันแผลที่เท้าผู้ป่วยเบาหวาน

ผมชอบขูดหนังแข็งมากกว่าทำแผลครับ

การขูดหนังแข็งที่เท้าผู้ป่วยเบาหวาน             

             หนังแข็งหรือตาปลา (callus) เป็นลักษณะของการหนาตัวของผิวหนังที่มากกว่ปกติ (over granulation) มักจะมีลักษณะหนาและแข็งกว่าผิวหนังบริเวณใกล้เคียง สาเหตุส่วนใหญ่จะเกิดจากการมีแรงเสียดสีบริเวณดังกล่าว อาทิเช่น จับปากกาเขียนหนังสือเยอะจะมีหนังด้านบริเวณที่จับปากกา ชาวไร่ชาวนาจับจอบจับเสียมมากมีก็จะหนาและด้าน เป็นต้น   

                              แต่หนังแข็งเหล่านี้มักไม่มีปัญหาอะไรหากเราเท้าปกติ แต่ถ้าผู้ป่วยเบาหวานที่เท้าชาจะเป็นต้นเหตุหลักๆที่ทำให้เกิดแผลที่เท้าเพราะมันเปรียบเสมือนก้อนหินที่ติดเท้าผู้ป่วยตลอดเวลา            ในบันทึกนี้จะลงรายละเอียดเกี่ยวกับการลงมือขูดหนังแข็งกันครับ    

         อุปกรณ์สำหรับขูดหนังหนา ตาปลา   มีหลากหลายขึ้นกับความถนัดของผู้เป็นเบาหวานและหาได้ในท้องถิ่น เช่น

       -หินขัดส้นเท้า( pumice stone ) เป็นสิ่งที่มักแนะนำ และเห็นภาพที่สุด  จะเหมาะมากถ้าผู้นั้นใช้เป็นประจำทุกวัน  แต่ความหยาบจะหมดเร็วและควรเปลี่ยนใหม่ทุก 2 เดือน 

        -แปรงขัดส้นเท้า  เป็นอีกอุปกรณ์ทางเลือกที่ต้องระมัดระวังเพราะคม อาจทำอันตรายต่อผิวหนังจนเกิดเป็นแผลได้ 

     -อีกอุปกรณ์ที่มีการแนะนำในงานวิจัยคือ scotch  brite เพราะราคาถูกและหาซื้อได้ทั่วโลก  ข้อดี สามารถพับงอได้ จึงสามาถขัดถูตามซอก ส้นเท้า ฝ่าเท้าได้ดี ต้องบอกผู้เป็นเบาหวานให้ชัดเจนว่าถูขัดเฉพาะหนังหนาฝ่าเท้าเท่านั้น

-ด้ามมีดผ่าตัด  ผู้ให้ความรู้โรคเบาหวานที่มีประสบการณ์มักนิยมใช้ใบมีดเบอร์ 10 และเบอร์ 20 ในการขูดตาปลาและหนังแข็ง เพราะลักษณะใบป้านปลายไม่แหลม การจับด้ามมีดให้จับคล้ายๆจับดินสอแรงเงา 

                                                                                              

     โดยจับบริเวณโคนด้าม นิ้วโป้ง นิ้วชี้ นิ้วกลางเป็นส่วนควบคุมการเคลื่อนที่ของใบมีด  ส่วนนิ้วนางและก้อยประคองด้ามมีดไว้  ไม่ควรจับที่ด้ามมีดเพราะไม่สามารถควบคุมการขูดอย่างสม่ำเสมอ   เวลาจะขูดให้วางใบมีดขนานกับผิวหนังที่จะขูด คล้ายกับใบมีดโกนหนวด  ในการขูดหนังไม่ต้องออกแรงมาก ค่อยๆขูดเป็นแผ่นบางๆ อย่าพยายามตัดเป็นชิ้น  ในกรณีที่ขอบในยังแข็งและขุรขระ ให้พยายามขูดออกให้หมดเพราะใบมีดที่แนะนำจะทำได้ง่าย  สำหรับผู้เป็นเบาหวานไม่แนะนำให้ใช้ด้ามมีดผ่าตัด เพราะมีโอกาสพลาดได้

    ขั้นตอนการขูดหนังแข็ง

              ขั้นตอนแรก แช่น้ำก่อน                หนังแข็งพวกนี้เป็นสารจำพวกเคราติน (ชนิดเดียยวกับขี้ไคล)หากแช่น้ำนานๆมันจะมีความอ่อนนุ่มกว่าปกติและเปลี่ยนเป็นสี หากเปลี่ยนเป็นสีขาวยุ่ยๆเมื่อไหร่นั่นแหละครับพร้อมสำหรับการขูดแล้ว <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">        </p><p>           ขั้นตอนที่สอง ขูดนะไม่ใช่ปาด              เราจะลากมีดในแนวขนานกับผิวหนัง ย้ำนะครับลากไม่ใช่ออกแรงเฉือน หนังแข็งเหล่านี้จะไม่มีความยืดหยุ่นเหมือนผิวหนังปกติ ที่จะย่นตามใบมีด หนังแข็ง มันจะต้านการเคลื่อนที่ทำให้คมมีดกำจัดมันออกไป งานนี้ไม่ต้องห่วงนะครับถ้าวางมีดขนานจะมีแต่หนังแข็งที่หลุดออก หนังดีจะยังอยู่ ไม่ต้องกลัวเจ็บหรือเลือดออกใดๆเพราะ hyperkeratosis พวกนี้ไม่มีเลือดหรือเส้นประสาทไปเลี้ยง มันเป็นแค่เนื้อตายธรรมดา                                                    สำคัญต้องไม่มีเลือดออก(active bleeding) นะครับเพราเปรียบเสมือนเราเป็นคนทำแผลใหม่ให้เค้า ผมมักจะคุยกับคนไข้ก่อนหากมีแผลเกิดขึ้นถ้าเลือดไม่ไหลเป็นแผลเดิมที่เกิดอยู่ใต้หนังแข็งอยู่แล้ว หากเลือดไหลเป็นฝีมือเราเอ ก็พยายามไม่ให้เลือดออก จะได้สร้างความมั่นใจให้ผู้ป่วยด้วยครับ           </p><p>              ขั้นตอนสุดท้าย ทาโลชั่นและสอนวิธีการไม่ให้หนังแข็งกลับคืนมาอีกครั้ง            การทาโลชั่นเป็นการถนอมความชุ่มชื้นให้คงอยู่เพราะหากผิวแห้งมากมันอาจแตกเป็นรอยแยกได้ จะเป็นทางที่ให้เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายคนไข้         แม้ว่าเราจะขูดหนังแข็งออกจนเกลี้ยงแล้ว มันสามารถกลับมาอีกเรื่อยๆ เพราะโครงสร้างเท้าเรายังเหมือนเดิมแรงกดเดิมๆยังคงมีอยู่ครบถ้วน รองเท้าก็คู่แข็งๆคู่เดิม(หากเปลี่ยนก็พอช่วยได้บ้าง) เราจึงต้องให้ความสำคัญของการดูแลหนังแข็งให้ตนเอง           วิธีการป้องกันไม่ให้หนังแข็งกลับมาคือหลังอาบน้ำตอนเย็นใช้หินทรายหรือสก๊อตไบรต์เก่าๆถูบริเวณที่เคยมีหนังแข็ง เพราะร่างกายเราสร้างสิ่งเหล่นี้ใหม่ทุกวัน เราจำเป็นต้องรักษาสมดุลโดยการทำลายทุกวันเช่นกัน   </p><p> </p>

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เท้าเบาหวาน Neuropathic Foot management

คำสำคัญ (Tags)#trim callus#การขูดหนังแข็ง

หมายเลขบันทึก: 158469, เขียน: 10 Jan 2008 @ 14:49 (), แก้ไข: 06 Sep 2013 @ 18:41 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ดอกไม้: 1, ความเห็น: 4, อ่าน: คลิก


ความเห็น (4)

ขอบคุณค่ะ รพ.อุดรเพิ่มเริ่มต้นทีมเท้า ขอเรียนรู้ด้วยนะคะ

เห็นแต่รูป

ยังไม่มีโอกาสลองทำเลยค่ะ

แต่กำลังเล็งเท้าคนไข้อยู่เหมือนกัน

อย่างมันเขี้ยว

โสภา
IP: xxx.26.51.215
เขียนเมื่อ 

กําลังเล็ง ๆ อยู่เหมือนกันค่ะ

เพราะที่โรงพยาบาล..ตรึม

สุวรรณ
IP: xxx.99.2.135
เขียนเมื่อ 

ขอบคุณมากครับ