ภาษาล้านนา

คำเมืองหรือภาษาเหนือ เป็นวัฒนธรรมด้านภาษา และเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาวล้านนาที่น่าภาคภูมิใจ นอกจากสำเนียงภาษาที่มีความเป็นเอกลักษณ์แล้ว ภาษาเหนือยังมีตัวอักษรภาษาเขียน ที่เป็นมรดกเก่าแก่สืบทอดกันมานาน ความสวยงามทางภาษายังได้มีการถ่ายทอดในหลายรูปแบบ คร่าวธรรมคำสอน คร่าวซอ เพลงพื้นบ้านต่างๆ รวมทั้งเพลงคำเมืองในปัจจุบัน  คร่าวซอหรือการซอเพลงยังพบเห็นอยู่บ้าง  มีวีซีดีผลิตจำหน่ายให้ผู้สนใจได้ศึกษา  นอกจากจะให้ความเพลิดเพลินแล้ว ยังเป็นการสืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่นด้านภาษาอีกด้วย 

ครั้งหนึ่งในชีวิตที่ได้มีโอกาสไปเก็บข้อมูลจากพ่ออุ๊ยแม่อุ๊ย ชาวหนองตอง  หางดง สันป่าตอง จอมทอง ได้ฟังการซอเพลง  หลังจากที่อิ่มอร่อยไปกับขันโตกที่ยกมาต้อนรับอย่างมีน้ำใจ  มีพ่ออุ๊ยคนหนึ่งเล่าให้ฟังว่า เมื่อครั้งเป็นหนุ่มไปจีบสาวสวยคนหนึ่ง สาวคนนั้นขอร้องให้พาเที่ยว  ทั้งที่ไม่มีเงินจะพาสาวเที่ยวแต่ด้วยความรักเลยต้องขโมยหมูของแม่ไปขาย ....พอเงินหมดสาวก็ตีจากพ่ออุ๊ยจึงรู้ว่าเขาไม่รักจริงเพียงแค่ขอให้พาไปเที่ยวเท่านั้น พ่ออุ๊ยในวัยหนุ่มเมามายกลับบ้านเพราะความผิดหวัง  ด้วยความที่มีความสามารถทางการซอเพลง  จึงร้องออกมาว่า  "อีน้องบ่ฮักมาจุ๊อ้ายขายหมูถ้าแม่เปิ้นรู้จะยะจะใด๋" มีความหมายที่สื่อได้อย่างน่าสงสารว่าน้องไม่รักพี่มาหลอกให้พี่ขายหมู  นี่ถ้าแม่รู้เข้าจะทำอย่างไร แล้วแม่ก็รู้ว่าหมูของแม่หายไป จากการได้ยินลูกซอเพลงนั่นเอง...ภาษาที่งดงามและเรื่องราวต่างๆ มักจะเกิดขึ้นมาจากวิถีชีวิตของผู้คน ....คติชนวิทยาจึงเป็นวิชาที่น่าศึกษาแลัสมควรอนุรักษ์

มีคร่าวซอที่ผูกเป็นเรื่องเป็นราวได้อย่างมีความหมาย  ซึงปกติคำคล้องจองของคำคร่าวคำเครือก็ไพเราะอยู่แล้วเมือผสมผสานเข้ากับเสียงสะล้อ ซอ ซึง  ทำให้เราสัมผัสมนต์เสน่ห์ที่ลุ่มลึกของล้านนาได้อย่างไม่มีวันจางหาย  คิดถึงเชียงใหม่ คิดถึงเชียงราย คิดถึงน้ำใสใจจริงของเพื่อนฝูงที่คุ้นเคย.....คิดถึงบรรยากาศบ้านเมืองเมื่อ 30 ปีปีที่แล้วที่เหลือเพียงความทรงจำที่งดงาม.....เพราะเชียงใหม่....เชียงราย...ในปัจจุบันไม่เหมือนเมืองที่เคยอยู่...แสนเสียดาย.........และกลัวว่า..คร่าวซอ..สะล้อ  ซอ  ซึง  สักวันหนึ่งจะเหลือเพียงตำนาน