คนสูงอายุมักจะหลงๆ ลืมๆ ง่ายกว่าคนทั่วไป ส่วนหนึ่งอาจเป็นผลจากการที่เซลล์สมองตายเพิ่มขึ้นตามอายุ วันนี้มีผลการศึกษาที่เริ่มอธิบายได้ว่า ทำไมสมองคนสูงอายุจึงต่างจากสมองคนหนุ่มๆ สาวๆ หรือวัยรุ่นมาฝากครับ
ท่านศาสตราจารย์แรนดี บัคเคอร์ และคณะ แห่งศูนย์การแพทย์โฮเวิร์ด ฮิวส์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐฯ ทำการศึกษากลุ่มตัวอย่างสูงอายุ 55 คน อายุ 60 ปีขึ้นไป เปรียบเทียบกับกลุ่มตัวอย่างวัยหนุ่มสาว 38 คน อายุ 35 ปีลงมา
...
การศึกษานี้ใช้เครื่องตรวจ "เพ็ท (PET)" หรือเครื่องสแกนสมองที่ใช้สารกัมมันตภาพรังสีชนิดปล่อยโพซิทรอน(ประจุบวกที่มีขนาดเท่าอีเลคทรอน)มาสร้างภาพ
ผลการศึกษาพบว่า สมองคนอายุน้อยมีการประสานงานของสมอง 2 ซีก หรือซีกขวา-ซีกซ้ายได้ดี สมองคนสูงอายุมีการประสานงานของสมอง 2 ซีกน้อยลง
...
สมองคนเรามีการทำงานแบบเครือข่าย (networking) จำนวนมาก สมองคนที่ทำงานได้ดีคือ สมองคนที่เครือข่ายย่อยๆ ในสมองมาเชื่อมต่อ และทำงานประสานกันได้ดี (good internetworking)
การศึกษาที่ผ่านมาพบว่า สมองเด็กออติสติกทำงานประสานกันไม่ดี ทำให้สมรรถภาพของสมองตกลงไปอย่างมากมาย
...
คนเราสามารถพัฒนาการทำงานประสานกันของสมอง 2 ซีกได้หลายวิธี เช่น
- ฝึกใช้แขนขาข้างที่ไม่ถนัด โดยเฉพาะมือเท้าข้างที่ไม่ถนัดทำอะไรให้มากขึ้น เช่น ถนัดขวา... ให้ฝึกใช้มือซ้ายกินข้าว ล้างจาน ล้างรถ ฯลฯ
- ฝึกดนตรี กีฬา หรืองานฝีมืดที่ต้องใช้มือ 2 ข้างทำงานพร้อมๆ กัน เช่น เล่นเปียโน พิมพ์ดีดสัมผัส(ไม่ใช่ 2 มือๆ ละ 1 นิ้ว) ฯลฯ
- ฝึกสมาธิ เช่น ไทเกก-ไทชิ(ชี่กง) มวยจีน สวดมนต์ กำหนดลมหายใจต่ำกว่านาทีละ 10 ครั้ง นานวันละ 10 นาทีขึ้นไป ซึ่งช่วยป้องกันโรคความดันเลือดสูงได้ในระดับหนึ่ง ฯลฯ
- ฝึกทำอะไรที่ไม่ "เดิมๆ" เช่น เรียนภาษาใหม่ ทำงานอดิเรกที่ไม่เคยทำ เดินทางท่องเที่ยวไปในที่แปลกใหม่ อ่านหนังสือ(การอ่านทำให้สมองเกิดจินตนาการสูงกว่าการชม TV มากมาย) ฯลฯ
- ออกกำลัง โดยเฉพาะการออกแรง-ออกกำลังที่ใช้เท้ามากหน่อย เช่น เดิน วิ่ง ตะกร้อ ฟุตบอล ฯลฯ กล่าวกันว่า "สมองดี เริ่มต้นที่เท้า" เนื่องจากการออกกำลังช่วยลดความเครียด และชะลอสมองเสื่อมได้มาก
- ไม่ทำลายสมองด้วยการกินหรือดื่มสารพิษ เช่น ตะกั่ว(พบมากในหม้อก๋วยเตี๋ยวไทย ซึ่งเร็วๆ นี้พบว่า เชื่อมด้วยตะกั่วถึง 80%) แอลกอฮอล์(เหล้า เบียร์ ไวน์ สาโท ฯลฯ)
- ระวังอย่าให้อ้วน และออกกำลัง-ออกแรงเป็นประจำ เพื่อป้องกันโรคความดันเลือดสูง เบาหวาน ไขมันในเลือด(โคเลสเตอรอล)สูง ซึ่งทำให้เส้นเลือดสมองเสื่อม เสี่ยงอัมพฤกษ์ อัมพาต
- ถ้ามีอาการโรคซึมเศร้า... ควรปรึกษาหมอ เพื่อพิจารณาใช้ยา(ถ้าจำเป็น) เนื่องจากโรคซึมเศร้าทำให้สมรรถภาพสมองเสื่อมไปมาก
...
ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
...
ข่าวประกาศ
- ถ้าไม่มีความผิดพลาดทางเทคนิค...
- ผู้เขียนจะลาปลีกวิเวก > 10-16 ธันวาคม 2550
- และลาไปอินเดีย-เนปาล > 20 ธันวาคม 2550 - 3 มกราคม 2551
ที่มา
- Thank Reuters > Julie Steenhuysen. Xavier Brand ed. > Older brains become less coordinated: U.S. Study > [ Click ] > December 5, 2007. / J Neuron.
- Thank BBC > Normal ageing 'can addle brain' > [ Click ] > December 6, 2007.
- ข้อมูลและการอ้างอิงในบล็อก "บ้านสุขภาพ" เป็นไปเพื่อส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรค ไม่ใช่รักษาโรค
- ท่านที่มีโรคประจำตัวควรปรึกษาหมอ พยาบาล เภสัชกร หรืออนามัยที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้
- ขอขอบคุณอาจารย์ณรงค์ ม่วงตานี > สนับสนุนเทคนิค iT.
- นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ > 6 ธันวาคม 2550.
ขอบคุณคับ
ขอขอบคุณเช่นกัน