คอกหมูที่ใช้ในการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ สูตร “เทคนิคการผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพโดยใช้หมูพื้นบ้าน”

คอกหมูที่ใช้ในการทำปุ๋ยหมักชีวภาพจะมีขนาด 4 x 6 เมตร ซึ่งต้องใช้วัสดุ-อุปกรณ์ต่างๆ ดังนี้  คือ
      อิฐบล็อก = 200 ก้อน
     ปูน = 6 ถุง
     ทราย = 1 คิว
     วัสดุ-อุปกรณ์ทำเสาและมุงหลังคากันแดดฝนตามความเหมาะสม





วัสดุในการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ สูตร “เทคนิคการผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพโดยใช้หมูพื้นบ้าน”
-ขี้เลื่อย = 85% หรือ 612 ปี๊บ
-ดินดี = 10%  หรือ 72 ปี๊บ
-ถ่านเผา / แกลบเผา = 3%  หรือ  21.6 ปี๊บ
-เกลือบริสุทธิ์ = 2%  หรือ 14.4 ปี๊บ
-IMO (Indigenous Microorganism หรือ จุลินทรีย์ท้องถิ่น)
-น้ำหมักชีวภาพ
รวมทั้งหมด 100% หรือ 720 ปี๊บ

วิธีการสร้างคอกหมู สูตร  “เทคนิคการผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพโดยใช้หมูพื้นบ้าน”

     1. เริ่มจากสร้างคอกหมูตามแบบที่กำหนดไว้ โดยการก่ออิฐบล็อกแนวตั้งให้เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ให้มีความกว้าง 4 เมตร (ใช้อิฐบล็อกประมาณ 10 ก้อน) และความยาว 6 เมตร (ใช้อิฐบล็อกประมาณ 15 ก้อน ต่อ 1 ชั้น) และก่อเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเช่นเดิม โดยการก่อขึ้นด้านบนอีก จำนวน 3 ชั้น  รวมแล้วใช้อิฐบล็อกก่อเป็นชั้นๆทั้งหมด 4 ชั้น หรือรวมทั้งหมด 200 ก้อน พร้อมกับทำที่กั้นคอกหมูภายในคอก โดยทำเป็นแผงกั้นแบ่งคอกออกเป็น 2,3 หรือ 4 ช่องเล็ก หรือแล้วแต่ตามความเหมาะสม ทั้งนี้เพื่อเป็นการป้องกันปัญหา

ในกรณีหมูที่มาจากต่างถิ่นกัน และกรณีการควบคุมการผสมพันธุ์
     2. สร้างหลังคาเพื่อกันแดดกันฝนให้มีลักษณะครอบคอกหมูตามความเหมาะสม หรือหากในกรณีที่สร้างคอกหมูอยู่ในที่ร่ม ที่มีหลังคามุงอยู่แล้ว ก็ไม่จำเป็นต้องสร้างหลังคาอีก

ยกเว้นการสร้างคอกในที่โล่งแจ้ง หรือร่มไม้เพื่อป้องกันปัญหาปุ๋ยหมักเกิดการเปียกแฉะในฤดูฝน

วิธีการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ สูตร  “เทคนิคการผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพโดยใช้หมูพื้นบ้าน”
     1. นำวัสดุต่างๆได้แก่ ขี้เลื่อย, ดินดี, ถ่านเผา / แกลบเผา, เกลือบริสุทธิ์, IMO หรือ จุลินทรีย์ท้องถิ่น และน้ำหมักชีวภาพตามอัตราส่วนที่กำหนดไว้ มาผสม

คลุกเคล้าให้เข้ากันดีภายในคอกหมูก่อน * แล้วจึงค่อยนำปุ๋ยหมักที่ผสมเสร็จแล้วนั้นใส่เข้าไปในคอกหมู
     2. นำหมูเข้ามาเลี้ยงในคอกที่ใช้ในการทำปุ๋ยหมักชีวภาพที่สร้างเสร็จเรียบร้อย และผสมคลุกเคล้าวัสดุปุ๋ยหมักชีวภาพเสร็จเรียบร้อยดีแล้ว ซึ่งโดยธรรมชาตินั้น หมูจะขุดคุ้ยปุ๋ย

หมักเพื่อสำรวจและสร้างความคุ้นเคยกับสถานที่ใหม่ของมันและเป็นการหาอาหารไปในตัวด้วย


หมายเหตุ * การผสมวัสดุดังกล่าวใส่ภายในคอกหมูที่ใช้ในการทำปุ๋ยหมักชีวภาพนั้น ยังขึ้นอยู่กับขนาดของหมูด้วย ซึ่งถ้าหมูยังมีขนาดเล็กหรือเป็นหมูรุ่น (อายุประมาณ 1-6 เดือน) ให้

ผสมวัสดุในการทำปุ๋ยหมักประมาณ 25-50% เท่านั้น นั่นคือ ให้ปุ๋ยหมักมีความสูงเพียงอิฐบล็อกชั้นที่ 1 ถึงชั้นที่ 2 เท่านั้น เนื่องจากถ้าหมูยังมีขนาดเล็ก จะไม่สามารถขุดคุ้ยหรือพรวน

ปุ๋ยหมักจนถึงก้นพื้นคอกได้ (ยกเว้นในกรณีที่เลี้ยงมากกว่า4 ตัว) ต่อจากนั้นอีกประมาณ 1-2 เดือน ค่อยผสมปุ๋ยหมักใส่เพิ่มเข้าไปอีกจนครบอัตราส่วนที่กำหนดไว้

พันธุ์หมูที่ใช้เลี้ยงในการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ สูตร  “เทคนิคการผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพโดยใช้หมูพื้นบ้าน”

ต้องใช้หมูพันธุ์พื้นบ้าน เช่น ไทกี้, เหมยซาน หรือ หมูป่า เพราะเป็นพันธุ์ที่มีความขยัน แข็งแรง ทนทานต่อโรค กินอาหารน้อย ต้องการโปรตีนต่ำ นั่นคือ ต้องการโปรตีนเพียง 6% ต่อวันเท่า

นั้น ซึ่งจะต้องใช้หมูจำนวน 4 ตัวเป็นอย่างต่ำ โดยถ้าจะให้ดีควรใช้หมูเพศผู้หรือหมูพ่อพันธุ์ 1 ตัว และหมูเพศเมียหรือหมูแม่พันธุ์ 3 ตัว เพื่อการขยายพันธุ์ต่อไปในอนาคต
     ส่วนสุกรขุนหรือหมูขาวนั้น ไม่เหมาะต่อการนำมาเลี้ยงบนคอกปุ๋ยหมัก เพราะเป็นพันธุ์ที่ไม่ทนทานต่อโรค มีนิสัยชอบขี้เกียจ กินอาหารมากเกินความจำเป็น และต้องการโปรตีน

สูง ทำให้สิ้นเปลืองงบประมาณในการเลี้ยงโดยเปล่าประโยชน์ ที่สำคัญเราเน้นการเลี้ยงหมูเพื่อการผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพเพื่อใช้เองในแปลง ไม่ใช่การเลี้ยงหมูเพื่อขุนขายเป็นธุรกิจ การให้อาหารถือว่า

เป็นการให้ค่าตอบแทนหมูในการทำงาน นั่นคือ การช่วยในการพรวนดินหรือพลิกกลับกองปุ๋ยหมักชีวภาพแทนแรงงานจากคน
     เมื่อเลี้ยงหมูได้ประมาณ 8-10 เดือน หมูจะเกิดการเป็นสัดและผสมพันธุ์ ซึ่งสังเกตได้โดยดูอวัยวะเพศของหมูเพศเมียจะบวมแดง และมีอาการกระวนกระวาย ให้ปล่อยหมูเพศ

เมียเข้าไปผสมพันธุ์กับหมูพ่อพันธุ์ได้เลย แล้วให้จดบันทึกการผสมพันธุ์แต่ละครั้ง และกำหนดนับระยะวันคลอดลูกได้เลย ซึ่งโดยเฉลี่ยแล้วจะอยู่ระหว่าง 114-117 วัน นั่นคือ 3 เดือน 3 สัปดาห์ 3 วัน และก่อนถึงระยะคลอดลูก ให้นำหมูแม่พันธุ์ออกนอกคอกที่ใช้ในการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ เพื่อนำไปเลี้ยงยังคอกอนุบาลลูกหมูต่างหาก  ** ซึ่งถ้าจะให้ดีควรเป็นดินคอก เพราะ

ต้องการความเป็นธรรมชาติให้มากที่สุด ไม่ควรปล่อยให้หมูแม่พันธุ์คลอดลูกในกองปุ๋ยหมักเด็ดขาด เพราะอาจจะทำให้ลูกหมูที่เกิดมา ติดเชื้อจุลินทรีย์ที่อยู่ในปุ๋ยหมักได้

 หมายเหตุ ** ในกรณีเลี้ยงหมูป่า จะยิ่งเกิดอันตรายต่อลูกหมูที่เกิดมาได้ เพราะหมูป่าพ่อพันธุ์จะมีนิสัยดุร้าย มักจะกัดลูกหมูป่าที่เกิดมาทิ้งหมด เนื่องจากเป็นสัญชาติญาณในการหวงแหนถิ่น

ฐาน หรือไม่คุ้นเคยกับลูกหมูป่าที่เกิดมา คิดว่าเป็นศัตรู จึงกำจัดทิ้งทั้งหมด ดังนั้นควรนำหมูป่าพันธุ์แม่ออกมาจากคอกด้วยเหตุผลดังที่กล่าวมาข้างต้น




ที่มา : เอกสารเผยแพร่ในงานมหกรรมสร้างสุขภาคอีสาน ครั้งที่ ๒
ระหว่าง ๑๖-๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๐ ในส่วนของลานกิจกรรม บริเวณชั้น ๑ กลุ่มที่ ๔ หัวข้อ สุขภาวะ (นวัตกรรมหมูหลุม, สาธิตการทำน้ำหมัก, การกู้ชีพ)ณ หอประชุมเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พรรษา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม