ท่านใดมีเกร็ดประวัติศาสตร์ราคาสินค้าหรือกรณีทำนองนี้ไหมครับ ลองเล่าแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จะได้ใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงในการวางแผนต่าง ๆ ได้ ให้เป็นการทำ KM แบบมุขปาฐะที่ใช้งานได้จริง

ตามปรกติแล้ว ข้อมูลเงินเฟ้อรายปี อาจพอหาได้ไม่ยากนัก เพราะมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องออกมาเผยแพร่ข้อมูลอยู่แล้ว

แต่ข้อมูลเฉลี่ย ในระยะยาวมาก ๆ ผมยังหาไม่เจอ ทั้งที่คิดว่า เป็นตัวเลขน่าสนใจ

ที่ว่าน่าสนใจ เพราะ ใครก็ตาม ต้องการวางแผนเกษียณ ไม่ว่าจะอยู่ที่อายุเท่าไหร่ ตัวเลขที่มองข้ามไปแล้วทำให้แผนล้มเหลวเหมือนไม่มีแผน ก็คือเงินเฟ้อนี่แหละ โดยต้องใช้แทนค่าตามสูตรต่อไปนี้

ยอดเงินออมที่ต้องมี(เพื่อให้อยู่ยั่งยืน) = 1200 คูณ ค่าใช้จ่ายรายเดือน หารด้วย (ร้อยละผลตอบแทนต่อปีของการลงทุน - ร้อยละเงินเฟ้อเฉลี่ยรายปี)  

ดังนั้น เมื่อไม่เจอข้อมูลดังกล่าว คำนวณเองก็แล้วกัน แก้ขัดไปก่อน

สูตรคำนวณไม่ยากครับ ถ้าคิดว่า เงินเฟ้อเป็นการโตแบบทบต้น (exponential growth)

ร้อยละเงินเฟ้อ =

100 x [ LN (ราคาปัจจุบัน/ราคาอดีต)] / (เวลาปีปัจจุบัน - ปีอดีต)

โดย ln เป็น logarithm ฐาน e ซึ่งมีในเครื่องคิดเลข หรือใช้ spreadsheet เช่น excel ก็ได้ 

ที่เหลือ เป็นเรื่องของรายละเอียดในการกดเครื่องคิดเลข

 เช่น สมัยปี 2515 ผมจำได้ว่า ข้าวราดข้างบ้าน จานละ 5 บาท

ห่างมา 35 ปี (2550) ราคาข้าวราดแบบนั้น ประมาณ 25 บาท

แทนค่า ได้ เงินเฟ้อ (ข้าวราด) = 100 % x [ LN(25/5) ] / 35

หมายเหตุ: กรณีนี้ เวลาทำใน Excel อาจพิมพ์เข้าไปว่า

        = 100 * LN(25/5) / 35

หรือถ้าใช้โปรแกรมเครื่องคิดเลข ให้กดตัวเลข 25/5 แล้วกดปุ่ม [ln] แล้วหาร 35 อีกที แล้วตามด้วยคูณ 100

หรือนั่นคือ เงินเฟ้อจากฐานคิดเป็นข้าวราด คือ 4.6 % (รอบ 35 ปี)

เอาอีกสักตัวอย่าง

เคยอ่านผ่านตาจากหนังสือบันทึกอัตชีวประวัติของ อาจารย์สมศรี สุกุมลนันทน์ เล่าว่า ปี 2481 เงินเดือน ป.ตรี ราว 110 บาท ส่วนปัจจุบัน ประมาณ 6500 บาท

ลองแทนค่าดู จะได้เงินเฟ้อ 5.9 % (ในรอบ 70 ปี)

คุณแม่ผมจำได้ว่า ปี 2496 ทองหนักหนึ่งบาท ราคา 200 บาท ในขณะที่ปีนี้ ขึ้นไป 13000 บาท

กรณีนี้ ก็จะได้ว่าเงินเฟ้อจากฐานคิดราคาทองคำ - "ทองเฟ้อ" คือ 7.7 % (ในรอบ 54 ปี)

ดูเหมือนว่า ตัวเลขเงินเฟ้อเฉลี่ยระยะยาว จะอยู่แถว ๆ 6 % ?

อย่าพอใจแค่นี้นะครับ ถ้าท่านผู้อ่านมีข้อมูลราคาย้อนยุคนาน ๆ หน่อย ต่อให้ไม่เป็นทางการก็ไม่เป็นไร เกิดไม่ทันก็ไม่เป็นไร ลองไปถามคนเฒ่าคนแก่ที่รู้จักให้ลองเล่าสู่กันฟัง ผมจะกดเครื่องคิดเลขให้เองครับ