สัมมาทิฏฐิ : หญ้าปากคอกของการพัฒนาเด็กและเยาวชน

สัมมาทิฎฐิ เป็นองค์ธรรมข้อแรกในการพัฒนาเด็กและเยาวชน การละเลยคุณธรรมข้อนี้ ทำให้การพัฒนาเด็กและเยาวชนไม่ได้ผล

สัมมาทิฏฐิ เป็น 1 ในองค์ธรรมของอริยมรรคมีองค์ 8 หลายคนมักไม่ใส่ใจองค์ธรรมข้อนี้ เนื่องจากอาจจะมองรวมๆกันไปทั้ง 8 องค์ธรรม บางครั้งยิ่งมีการรวบเหลือศีล สมาธิ ปัญญา ทำให้สัมมาทิฏฐิอาจหายไป การพัฒนาคุณธรรมตามหลักปฏิจจสมุปบาท สัมมาทิฎฐิ ถือเป็นต้นเหตุหลัก ในการขับเคลื่อนองค์ธรรมอีก 7 องค์ธรรมที่เหลือ ถ้าไม่มีสัมมาทิฎฐิองค์ธรรรมข้ออื่นก็ไม่อาจขยับได้ หรือขยับไปแบบผิดทิศผิดทาง เหมือนนิทานเรื่องยายกับตาปลูกถั่วปลูกงาให้หลานเฝ้า สัมมาทิฏฐิ ก็คือ แมลงหวี่นี่เอง  ทีนี้มาพูดถึงเรื่องการพัฒนาเด็กและเยาวชน ถ้าไม่เริ่มต้นที่สัมมมาทิฏฐิของเด็กและเยาวชน การพัฒนาก็อาจจะไม่เกิดมรรคเกิดผล และสัมมาทิฎฐิของเด็กและเยาวชนที่ขอแนะนำ คือ สัมมาทิฎฐิว่าด้วย Self Concept (ก่อนอื่นขอบอกก่อนนะครับว่าเป็นสัมมาทิฎฐิในระดับโลกียะเท่านั้น) SC หรือ อัตมโนทัศน์ หมายถึง ภาพของตนเองที่เกิดจากความคิด ความรู้สึก การตีความ เกี่ยวกับคุณค่าของตนเอง ดังนั้น การสร้างสัมมาทิฎฐิให้เด็กและเยาวชน คือ พัฒนาให้เกิดอัตมโนทัศน์ทางบวก(Positive Self Concept) นั่นคือ การสร้างภูมิคุ้มกันให้กับความรู้สึกที่มั่นคงปลอดภัย ความรู้สึกด้อย ไร้คุณค่า ไร้ความสามารถ และวิธีการสร้างสัมมาทิฏฐิด้าน PSC ก็มาจากปรโตโฆสะ นั่นคือเสียงจากผู้อื่น(ครู พ่อแม่) ใช้เสียงที่ดีงาม เสียงที่ถูกต้อง เสียงที่เกิดจากความปรารถนาดี โดยสื่อให้เด็กทรายให้เขารับรู้ว่าเรา(ครู พ่อแม่) เชื่อและศรัทธาในความสามารถ ความดี ความรับผิดชอบของเขา เมื่อเด็กมี PSC แล้ว ก็จะส่งผลถึงการพัฒนาขั้นต่อไป คือ ขั้นสัมมาสังกัปปะ ในขั้นนี้ ควรสร้างให้ผู้เรียนมี Self-esteem (ความภาคภูมิใจในตนเอง) ซึ่งสร้างได้ไม่ยากสำหรับเด็กที่มี PSC มาแล้ว ในขั้น SE เมื่อมีความภาคภูมิใจในตนเอง ก็จะมีความคิด(สัมมาสังกัปปะ) ทีเห็นแก่ผู้อื่น ลดความโลภ ความโกรธ ลงได้มาก หลังจากที่ผ่านขั้นสัมมาทิฎฐิ(PSC) และ สัมมมาสังกัปปะ(SE) มาแล้ว ขั้นต่อไปก็เป็นขั้น Self Control หรือ วินัยในตนเอง เด็กพร้อมที่จะประพฤติปฏิบัติตนในสิ่งที่ถูกต้องด้วยตัวของตัวเอง ดังนั้น สัมมาต่างๆที่เหลืออีก 6 องค์ธรรม ก็จะตามมาเองโดยอัตโนมัติ....สรุปว่าประเด็นสำคัญในการพัฒนาเด็กอยู่ที่การสร้างสัมมาทิฏฐิในเบื้องต้น ซึ่งจะว่าง่ายก็ง่าย หรือ จะว่ายาก ก็ยาก  เพราะเรื่องนี้อยู่ที่ใจครับ ว่าเราจะใช้ใจซื้อใจหรือไม่ (ใช้ใจเรา ซื้อใจเด็ก)...ขอบคุณครับ