วันนี้ ๗ ก.พ.๔๙ เข้าไปที่ที่ทำการกองทุนหมู่บ้านสุขสวัสดิ์ หมู่ที่ ๑๓ ยังคึกคักเหมือนเช่นทุกวัน สิ่งนี้คือความแตกต่างของการที่กองทุนมีสำนักงานที่ทำการอยู่ในพื้นที่ เมื่อเดินเข้าไปบรรยากาศเดิมๆคือมีเจ้าหน้าที่ประจำสำนักงานนั่งประจำที่บริเวณรับเอกสาร มีผู้ใหญ่เทพพิทักษ์นั่งอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์ และมีเจ๊ไล (คุณเจริญสุข  พุฒซ้อน)นั่งหันหลังด้านข้างประตู คือหันหน้าเข้าหาเจ้าบอย(ที่ผู้ใหญ่ในสำนักงานชอบเรียกกัน)เด็กที่จ้างมาประจำสำนักงาน คำพูดที่คุณเทพพิทักษ์พูดเมื่อเห็นหน้าคือ “อาจารย์ผมหล่ะเหนื่อยจริงๆ ไม่รู้จะทำอย่างไรดีกับตำบลในคลองบางปลากดเรา เอกสารวารสารก็เอาไปแจกถึงบ้าน พอถามว่าอ่านแล้วเป็นอย่างไรบ้าง ก็ตอบกันว่า “ก็ดี” ผมเริ่มท้อแล้วนะ ดูซินี่ผมไปหาท่านนายอำเภอทำเรื่องราวเกี่ยวกับเอกสารที่จะฟ้อง ไปทำหนังสือขอถึงผู้ว่าแล้วนัดให้เอาเอกสารมาให้ตั้งแต่วันจันทร์ที่แล้ววันนี้ยังขาดๆหายๆอยู่เลย” สีหน้าเคร่งเครียดพอสมควรแต่ยังยิ้มได้

หลังจากทักทายทุกคนเหมือนปกติ ไม่เห็นว่าคนในสำนักงานจะมีอาการงง หรือตั้งคำถามว่าวันนี้มาทำไมหรือทำไมไม่นัดมาก่อน นั่งคุยสัพเพเหระเซักพัก ท่านอาจารย์นรพล ซึ่งเป็นผู้ทรงคุณวุฒิประจำหมู่บ้านเข้ามาในสำนักงานเนื่องจากนัดคุณเทพพิทักษ์ว่าจะมาเซ็นมติที่ประชุมประชาคมหมู่บ้านที่จัดไปเมื่อวันที่ ๒๙ มกราคม ที่ผ่านมาแต่เนื่องจากเอกสารยังไม่ได้ตรวจทานจึงได้ให้เบียร์นั่งตรวจทานให้ ในเอกสารมีทั้งหมด ๗ วาระ ในส่วนวาระที่ ๕ เป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับงานกองทุนหมู่บ้าน มีอยู่ว่า “ การแก้ไขปัญหาปัญหากองทุนหมู่บ้านกับสมาชิกไม่ส่งคืนตามกำหนด” มีมติว่า “มอบหมายให้นายฉลอง  พุฒซ้อน รองประธานกองทุหมู่บ้าน และ นายจำรุญ  พิญญะชิต เหรัญญิกกองทุน และ/หรือ คณะกรรมการกองทุนหฒุ่บ้านขออำนาจจากสำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ ในการดำเนินคดีกับสมาชิกที่ผิดสัญญา” ตรวจทานเสร็จก็พิมพ์ไปให้ทางคุณเทพพิทักษ์  จากนั้นก็นั่งรอเพื่อ่ที่จะสัมภาษณ์วันนี้ไม่เจาะจง ลืมบอกไปว่าวันนี้การเข้ามาที่กองทุนเป็นผลพลอยได้เนื่องจากเป้าหมายของวันนี้คือนำกล้องที่พี่ตุ๊กตาลืมไว้ในรถมาคืน แต่เพื่อไม่ให้เสียประโยชน์เมื่อมาแล้ว เลยได้ซื้อของฝากให้ที่บ้าน อีกทั้งยังได้ดูความเคลื่อนไหวของกองทุนและคณะบุคคลต่างๆในชุมชนอีกด้วย

ในขณะที่รออยู่นั้นก็เหลือบไปเห็นเอกสารใหม่ๆที่ติดอยู่บนกระดานประชาสัมพันธ์ของกองทุน แผ่นที่ ๑ วงจรแผนการดำเนินงานของกองทุน ซึ่งมีเนื้อหาดังนี้คือ

คณะกรรมการกองทุน

วางแผน

ประชุมวางแผน

ออกแบบใบสำรวจ

รับข้อเสนอจากสมาชิก

แนะนำบางจุด

ทำ
ออกตรวจสอบรายละเอียดแต่ละบ้าน

แบ่งประเภทงานของสมาชิก

สำรวจรายได้ของสมาชิก

จัดรวบรวมทั้งหมดที่ต้องการตรวจสอบ

ตรวจสอบ
ตรวจบันทึกตัวเลขที่เคลื่อนไหว

เช็คความแตกต่างจากฐานเดิม

คิดเปอร์เซ็นต์ความแตกต่าง

บันทึกข้อเสนอแนะของสมาชิก

ทำต่อเนื่อง
ให้คณะกรรมการที่ใกล้เคียงติดตามผล

รายงานต่อคณะกรรมการกลาง

เข้าพบปะพูดคุยถ้าสมาชิกท่านใดมีปัญหา

แบ่งระดับตัวเลขสมาชิกที่ทำประโยชน์

 

รวมทั้งมีผลการดำเนินงานย้อนหลังของกองทุนหมู่บ้านตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๔๔ ถึง ๑๐ พ.ย. ๔๘ ซึ่งได้ทำเป็นตารางดังนี้คือ
ปีที่
พ.ศ.
อนุมัติเงินกู้ยืม
สมาชิกกู้/ราย
สมาชิกส่ง/ราย
ส่งตามกำหนด
สมาชิกคงค้าง
จำนวนเงินคงค้าง
วิธีการติดตามชำระหนี้

๒๕๔๔
๘๘๕,๐๐๐
๕๒
๕๒
๔๘

๑๓,๖๐๐
ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน

๒๕๔๕
๑,๖๓๘,๐๐๐
๘๘
๘๗
๘๗

๒๐,๐๐๐
ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน

๒๕๔๖
๑,๕๖๕,๐๐๐
๘๕
๘๑
๘๑

๕๕,๐๐๐
ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน

๒๕๔๗
๑,๒๕๐,๐๐๐
๖๑
๖๐
๖๐

๑๕,๐๐๐
ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน

๒๕๔๘
๓๒๕,๐๐๐
๒๐
๒๐
๒๐
-
-
-
และสุดท้ายผลการดำเนินงานกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต
ปีที่
รับฝากประจำเดือน
เงินกู้ยืมหมุนเวียนที่สะสม
สมาชิกกู้ยืมเงิน
จำนวนเงินอนุมัติ
สมาชิกชำระคืน
สมาชิกผ่อนชำระ
สมาชิกค้างผ่อนชำระ
วิธีการติดตามชำระหนี้
๑-๗
๙,๖๕๓,๐๐๐
-
-
-
-
-
ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
ม.ค.๔๘
๖๘,๕๐๐
๙,๘๕๖,๐๐๐

๔๐,๐๐๐
๘๒,๐๐๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
ก.พ. ๔๘
๗๑,๑๕๐
๙,๘๕๖,๐๐๐

๑๖๓,๓๐๐
๑๐๓,๐๐๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
มี.ค. ๔๘
๗๒,๓๕๐
๙,๙๖๕,๕๐๐

๑๐๙,๕๐๐
๑๑๔,๔๕๐
-
เม.ย. ๔๘
๗๔,๔๐๐
๑๐,๑๖๕,๐๐๐
๑๑
๒๐๐,๐๐๐
๑๒๕,๐๐๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
พ.ค. ๔๘
๗๒,๕๐๐
๑๐,๓๗๗,๐๐๐

๒๑๒,๐๐๐
๑๑๘,๕๔๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
มิ.ย. ๔๘
๗๔,๒๐๐
๑๐,๕๘๒,๐๐๐

๒๐๕,๐๐๐
๑๔๓,๔๕๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
ก.ค. ๔๘
๖๙,๓๕๐
๑๐,๗๖๗,๐๐๐

๑๘๕,๐๐๐
๑๒๐,๔๐๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
ส.ค. ๔๘
๗๒,๒๕๐
๑๐,๙๐๘,๐๐๐

๑๔๑,๐๐๐
๑๔๐,๐๐๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
ก.ย. ๔๘
๗๒,๓๐๐
๑๐,๙๘๓,๐๐๐

๗๕,๐๐๐
๑๔๑,๒๕๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
ต.ค. ๔๘
๗๒๐,๔๕๐
๑๑,๒๙๕,๐๐๐

๓๑๒,๐๐๐
๑๔๓,๕๐๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน
พ.ย. ๔๘
๗๒๑,๑๕๐
๑๑,๕๒๕,๐๐๐

๒๓๐,๐๐๐
๑๒๘,๓๐๐
-

ประนอมหนี้ผ่อนชำระคืน

ตอนนี้คุณเทพพิทักษ์กำลังยุ่ง เลยหันมายุ่งกับเจ๊ไลและคุณจำรุญที่เข้ามาตอนที่เรายืนจดเกสารประชาสัมพันธ์ด้านบนอยู่ เลยหันมานั่งตรงใกล้ๆทั้ง ๒ ก็เลยได้ถามเกี่ยวกับกลุ่มออมทรัพยเพื่อการผลิตขอตำบลที่ได้ข่าวว่าเกิดขึ้น  ถามน้าไลเกี่ยวกับการมีกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตระดับตำบล (เป็นการตรวจสอบข้อมูลจากที่เคยพูดคุยกับพี่ตุ๊กตาไปแล้ว)ก็ได้ความว่า การเกิดขึ้นของกลุ่มเป็นเพราะทางพัฒนาการระดับอำเภอได้มีหนังสือเชิญ โดยให้คัดเลือกสมาชิกในหมู่บ้านหมู่ละ ๒ คนไปอบรมเรื่อเกี่ยวกับออมทรัพย์ แล้วทางพัฒนาบอกว่าทางหมู่ ๑๓ ไม่ต้องหาสมาชิกเนื่องจากทางหมู่บ้านมีกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตอยู่แล้ว เลยถามต่อถึงเหตุผลในกลุ่มออมทรัพย์ตำบลซึ่งได้ให้ความเห็นว่าการจัดตั้งมีขึ้นเพื่อ ให้มีการออมระดับตำบล แต่ก็มีการแทรกขึ้นมาว่า (จรงๆแล้วต้องทำเพื่อให้เห็นผลงานเพราะข้างบนสั่งมาข้างล่างไม่ทำได้อย่างไร) และได้ถามต่อว่าจากการที่ทาง พัฒนาชุมชนได้อบรมให้นั้นมีเรื่องราวเกี่ยวกับอะไรบ้าง ก็เล่าว่า ๑) แต่ละหมู่ต้องมีออมทรัพย์ขึ้นมาก่อน ๒)ให้ความรู้เรื่องการบริหารจัดการกลุ่มออมทรัพย์ ทั้งการปล่อยกู้ การรับฝาก การรับดอกเบี้ย และ ) เรื่องของการแก้ปัญหาความแตกแยกของกลุ่มออมทรัพย์หมู่บ้านกับกลุ่มออมทรัพย์ตำบล

สิ่งที่น่าจะเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในอนาคตในความเห็นของคุณจำรุญคือ การทำออมทรัพย์เพื่อการผลิตทำซ้ำซ้อนกับขอหมู่บ้าน หมู่ไหนที่ไม่มีกลุ่มก็ได้คนมามาก แต่หมู่ ๑๒ มีแค่ ๒ คนที่สมัครเป็นสมาชิกแทนการรับตำแหน่งเพราะกลัวความยุ่งยากซ้ำซ้อนของงานซึ่งทุกวันนี้มีเต็มมืออยู่แล้ว มี

คนเสริมว่า จริงๆแล้วทำแบบนี้มันก็ไม่ถูกเพราะไม่เริ่มจากหมู่บ้าน เข้ามาถึงก็โดดไปเป็นตำบลเลย (น่าจะเพราะได้รับงบประมาณมาเพื่อจัดเลี้ยงอาหารว่าง จัดอบรมเท่านั้นแหละมั้งที่เหลือก็ไปทำกันเอาเอง)

(วันนี้น้าไลเล่าให้ฟังว่า ไปโรงพยาบาลปากน้ำมาเหนื่อยมาก เป็นลมดีที่พยาบาลพาไปนั่งพักเอายาดมมาให้ เดินขึ้นบันไดชั้นเดียวก็เหนื่อยแล้ว ขากลับลืมร่มไว้ที่โรงพยาบาลจะนั่งรถเมล์ก็เสียเวลาเลยนั่งมอเตอร์ไซด์กลับเข้าไปใหม่ ข้ามเรือมากลัวไม่ทันธนาคารหมู่บ้านเปิดต้องนั่งมอเตอร์ไซด์มาอีก เนี่ยเบิกไม่ได้ซักบาท แต่ทำไงได้มันต้องรับผิดชอบนะ)

มีเรื่องขอเม้าท์ ตอนนี้ชาวบ้านในหมู่บ้านสุขสวัสดิ์เริ่มเป็นก๊ก ตามกระแสการเมือง อีก ๑ ปีข้างหน้าจะมีการเลือกตั้ง ก็เลยมีคนตั้งกลุ่มมากขึ้น เพื่อให้ คนที่ลงสมัครเห็นบ่อยๆตนเองจะได้ทำหน้าที่เป็นหัวคะแนน นี่เป็นตัวแปรที่สำคัญอีกอันหนึ่งสำหรับการดำเนินงานต่างๆในชุมชนแถบนี้ หลังจากการเลือกตั้งผ่ายไปก็มาถึงหน้าที่จะรวมกลุ่มในการพัฒนากันใหม่ เป็นแบบนี้จนชินละ แค่นี้แหละค่ะเรื่องที่จะเล่าให้ฟังในวันนี้