เกษตรกรผู้นำ นายเจริญ วิงสระน้อย อายุ 44 ปี อยู่บ้านเลขที่ 129 หมู่ 4 บ้านพุปลาไหล ต.สุขเกษม อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา เรียนจบชั้นประถมปีที่ 4 มี ภรรยาชื่อนางสมจิตร ฉัตรพรมราช อายุ 42 ปี มีบุตรชาย 1 คน ชื่อนายสมภพ วิงสระน้อย อายุ 21 ปี กำลังศึกษาอยู่ชั้น ปวส.2 วิทยาลัย A-TECH นครราชสีมา เป็นเกษตรกรตัวอย่างที่มีงานเป็นอาชีพของตนเอง คือการทำข้าวเม่าส่งขายตลอดฤดูกาล เมื่อปี พ.ศ. 2528 นายเจริญ วิงสระน้อย กับนางสมจิตร ฉัตรพรมราช ได้ทำข้าวเม่าอ่อนคลุกขายแต่เป็นแค่ฤดูปลูกข้าวเหนียวเท่านั้น หลังจากนั้นนายเจริญ ก็จะไปปลูกอ้อยและน้ำอ้อยมาหีบ เพื่อเอาน้ำอ้อยมาเคี่ยวเป็นน้ำตาลอ้อยขายทั่วไป ขณะที่หีบอ้อยไปนายเจริญก็นั่งคิดเปลี่ยนจากเครื่องหีบอ้อย มาเป็นเครื่องรีดข้าวเหนียวให้แบนได้ก็จะดี เพราะหลักการทำงานของเครื่องหีบอ้อยกับเครื่องรีดข้าวเหนียวให้แบบเป็นข้าวเม่าก็มีลักษณะเดียวกัน จึงพยายามคิดค้นและดัดแปลงได้ในปี 2543 นายเจริญ ก็เลิกทำการหีบอ้อย หันมาทำข้าวเม่าอ่อนคลุกขายตั้งแต่ปี 2543 เป็นต้นมา เครื่องมือที่นายเจริญคิดค้นขึ้นมาจะมีราคาประมาณ 6,000 บาท ปัจจุบันนายเจริญ มีเครื่องมือในการประกอบอาชีพดังนี้ 1.เครื่องสีข้าวเม่า 1 เครื่อง 2. เครื่องรีดข้าวเม่า 1 เครื่อง 3.เครื่องขุดมะพร้าว 1 เครื่อง 4.เครื่องคั่นน้ำกะทิ 1 เครื่อง 5.กระทะพร้อมเตา สำหรับคั่วข้าวเม่า 4 ชุด 6.รถยนต์ปิกอัพ 2 คัน 2 การทำข้าวเม่าอ่อน แบ่งได้ออกเป็น 2 ชนิด 1.การทำข้าวเม่าอ่อนจากข้าวเหนียวซึ่งมีปลายรวงเหลือง 2.การทำข้าวเม่าอ่อนจากข้าวเหนียวที่เป็นข้าวเปลือก 1. การทำข้าวเม่าอ่อนจากข้าวเหนียวซึ่งมีปลายรวงเหลือง ( ข้าวเหนียวสด ) เป็นภูมปัญญาชาวบ้านพุปลาไหลมาแต่โบราณ เริ่มจากข้าวเหนียวที่ออกรวงเริ่มนับตั้งแต่ออกรวงไปจนถึง 25 วัน ข้าวเหนียวจะเริ่มมีสีเหลืองที่ปลายรวงก็หมายถึงข้าวเหนียว เริ่มไม่รับอาหารและต้นข้าวเหนี่ยวก็จะไม่เจริญเติบโตต่ออีก หลังจากเกี่ยวข้าวเหนียวมาแล้วนำมานวดให้ได้แต่เมล็ดข้าวเหลืองๆ นำเมล็ดข้าวที่ได้มาคั่วบนเตาด้วยกระทะหรือหม้อปากกว้างโดยใช้ก้านกล้วยเป็นพายสำหรับคั่วข้าวเหนี่ยวใช้เวลาคั่วประมาณ 5-10 นาที ข้าวเหนียวจะสุก นำเอาข้าวเหนียวที่คั่วสุกแล้วใส่ครกกระเดื่องตำให้ข้าวเหนียวมีลักษณะเมล็ดแบน จึงนำไปใส่กระด้งฝัด เพื่อเอาเปลือกออกหรือเอาแกลบออก ให้สะอาดเหลือแต่เมล็ดข้าวเหนียวแบนๆ ซึ่งไม่มีผงหรือแกลบผสมอยู่ ก็จะได้ข้าวเม่าอ่อนชนิดข้าวเหนียวสด พร้อมที่จะนำไปทำข้าวเม่าคลุกต่อไป 2.การทำข้าวเม่าอ่อนจากข้าวเปลือก เป็นการทำข้าวเม่าอ่อนนอกฤดูกาล ซึ่งเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านพุปลาไหล ซึ่งนำมาปรับปรุงใหม่ เพื่อให้มีข้าวเม่าอ่อนได้รับประทานกันตลอดทั้งปี เริ่มจากการนำข้าวเหนียวที่เป็นข้าวเปลือกมาล้างน้ำสะอาดสัก 2 ครั้ง แล้วแช่น้ำไว้จนเมล็ดข้าวเหนียวอิ่มน้ำสงข้าวเหนียวขึ้นมาจากน้ำ ผึ่งไว้ในที่ร่ม นำกระทะตั้งไฟนำข้าเหนียวที่ผึ่งไว้มาคั่วจะใช้แรงงานคนหรือเครื่องจักรก็ได้คั่วไปประมาณ 5-10 นาที ข้าวเหนียวที่คั่วจะสุก นำมาใส่กระสอบปุ๋ยอบไว้สัก 20 นาที เพื่อให้ข้าวระอุคือสุกทั่วๆกัน แล้วจึงนำไปใส่เครื่องรีดที่ทำให้เมล็ดข้าวเหนียวแบน เมื่อออกจากเครื่องรีดแล้วก็นำข้าเหนียวไปฝัด เพื่อเปลือกที่มีลักษณะสะอาดเรียกว่า ข้าวเม่าอ่อนจากข้าวเปลือกพร้อมที่จะนำไปทำข้าวเม่าคลุกต่อไป 3วิธีการทำข้าวเม่าอ่อนคลุก นำใบเตยมาหั่นและนำมาตำให้ละเอียดแล้วนำไปต้มกับน้ำเดือดจะได้น้ำมีลักษณะสีเขียวและมีกลิ่นหอมของใบเตย กรองเอาแต่น้ำในขณะที่น้ำยังอุ่นอยู่นำเอาไปผสมกับข้าวเม่าอ่อนที่เราเตรียมไว้หมักทิ้งไว้ประมาณ 20 นาที นำกะทิมาเคี่ยวบนเตาให้ตกมันทิ้งไว้ให้เย็น นำน้ำตาลทรายขาวและเกลือมาปรุงรสเข้มข้น แล้วจึงนำมาคลุกกับข้าวเหนียวและเกลือแล้วนำไปนึ่งให้สุก เพื่อป้องกันไม่ให้มะพร้าวเสียนำมาโรยหน้าข้าวเม่าอ่อนที่เราคลุกเสร็จแล้ว จึงนำไปรับประทานหรือนำไปจำหน่ายได้ การทำข้าวเม่าอ่อนคลุกมีข้อเสียคือ ไม่สามารถเก็บไว้ได้นานจะเก็บไว้ได้เพียงไม่เกิน 12 ชั่วโมง ปัจจุบันนี้นายเจริญ วิงสระน้อย จะใช้ข้าวเหนียวที่เป็นข้าวเปลือกในการผลิตข้าวเม่าอ่อนคลุกปีละ 30 ตัน ใช้มะพร้าวประมาณปีละ 60,000 ลูก หาซื้อในตำบลใกล้เคียงในเขตอำเภอปักธงชัย การทำงานของนายเจริญ เขาจะตื่นขึ้นมาทำงานในเวลา 02.00 น.เพื่อมาคลุกข้าวเม่าอ่อนให้ภรรยาคือนางสมจิตร ไปขายที่ตลาดปักธงชัยทุกวันในเวลา 05.00 น. โดยไม่มีวันหยุดและก็จะส่งให้แม่ค้าที่มารับไปขาย หลังจากนั้นนายเจริญ ก็จะเริ่มทำการแช่ข้าวเปลือกจนถึงการรีดข้าวเม่าอ่อนไปจนถึงการเตรียมมะพร้าวอีกจนเวลา 21.00 น.ถึงจะได้เข้านอน นายเจริญจะมีเวลานอนวันละไม่เกิน 5 ชั่วโมง ซึ่งไม่มีวันหยุดนอกจากป่วยเท่านั้น นายเจริญจะเก็บกำไรจากการขายวันละ 500 บาท ฝากไว้สำหรับอนาคตที่เหลือจะเป็นค่าจ่ายในการศึกษาของบุตรชายและจ่ายเบ็ดเตล็ดทั่วไป นายเจริญ ยังมีเว็บไซด์เสนอขายและแสดงผลงานของข้าวเม่าคลุกชื่อ www.sukasam.com. วัตถุดิบและต้นทุนการทำข้าวเม่าอ่อนคลุกของนายเจริญใน 1 วัน 1. ข้าวเปลือกข้าวเหนียว 50 กิโลกรัม ราคา 400 บาท 2. มะพร้าวทำกะทิ 20 ลูก ราคา 100 บาท 3. มะพร้าวทึนทึก 30 ลูก ราคา 150 บาท 4.น้ำตาล 5 กิโลกรัม ราคา 100 บาท 5.เกลือ 2 ถุงเล็ก ราคา 10 บาท 6. ใบเตย 1 กำ ราคา 10 บาท 7. ถุงหูหิ้ว 2 แพ็ค ราคา 30 บาท 8. ถุงใส 3 ขีด ราคา 45 บาท 4 9. ยางรัดถุง 2 ขีด ราคา 20 บาท 10. ค่าแรงคนงาน 1 คน ราคา 200 บาท รวมลงทุน 1,065 บาท จะขายได้ 2,000 บาท คงเหลือ 935 บาท/วัน ข้าวเปลือก 1 กิโลกรัม เมื่อนำมาทำเป็นข้าวเม่าอ่อนแล้วจะได้ประมาณ 6 ขีด ถ้าข้าวเปลือก 50 X 6 = 30 กิโลกรัม เมื่อนำไปทำข้าวเม่าคลุกแล้วต้องใส่ ส่วนผสมทุกอย่างแล้วจะได้เป็นข้าวเม่าอ่อนคลุก 50 กิโลกรัม ราคาขายส่งกิโลกรัมละ 40 บาท จะได้ 2,000 บาท/วัน หลังหักค่าใช้จ่ายแล้วนายเจริญ จะเหลือเงินประมาณ 15,000 บาท/ นี้คือตัวอย่างหนึ่งของคนบ้านพุปลาไหล ที่มีชีวิตความเป็นอยู่ค่อนค่างสงบราบรื่นและมีความสุขทั้งนี้เพราะความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่และความขยันขันแข็งอันเป็นลักษณะของชาวบ้านที่ถ่ายทอดจากคนรุ่นปู่ ย่า ตา ยาย ประกอบกับการบริหารครอบครัว การบริหารชุมชนที่มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของชาวชุมชน โดยมีระบบเครือญาติ ระบบความขยันขันแข็งและระบบประเพณีที่เหนียวแน่นเป็นกลไกลสำคัญ ในการหลอมรวมจิตใจ สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิติที่สอดคล้องกับกลักการสำคัญ ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงทั้งในด้านความพอประมาณและเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันไปในตัว โดยจะได้เห็นจากระบบการเกษตรและการทำการค้าขาย อาชีพแต่ละครอบครัวทำจะเน้นในครอบครัวก่อนแล้วจึงขยายไปยังเครือญาติและชุมชน สะท้อนถึงความรอบครอบและมีเหตุผลในการดำเนินชีวิต <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> </p>แฟ้มรูปภาพ วัตถุดิบในการทำข้าวเม่า ของคุณเจริญ และ คุณสมจิตร <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p> เครื่องคั่นน้ำกะทิ ของคุณเจริญ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"> </p> เครื่องรีด เครื่องสี <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p> เครื่องคั่ว เครื่องเมือในการทำข้าวเม่า ของคุณเจริญ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p> ขั้นตอนในการทำข้าว
เกษตรผู้นำ
ข้าวเม่าอ่อนของดีตำบลสุขเกษม
ความเห็น
บทความในวันเดียวกัน
ขจีวรรณ จิตรสถาพร · 15 พ.ย. 2550
เคลลี่ · 15 พ.ย. 2550
บางทราย · 15 พ.ย. 2550
ยูมิ · 15 พ.ย. 2550
ศังกร รักชูชื่น · 15 พ.ย. 2550
ข้าวเม่าอ่อนสุขเกษมนอกจากจะเป็นของดีประจำตำบลยังเป็นสินค้าส่งออกของตำบลอีกด้วย นับเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ควรอนุรักษ์และสืบทอด
นายประคอง พงษ์สูงเนิน