แผนที่ความยากจน (Poverty Maps)

แผนที่ความยากจน(Poverty Maps) คืออะไร

        หลายท่านอาจจะไม่คุ้นหรือไม่รู้ว่าแผนที่ความยากจนคืออะไรนำไปใช้ประโยชน์อะไรได้บ้างที่จะช่วยเหลือคนจน 

          แผนที่ความยากจนเป็นเครื่องมือแสดงรายได้รายจ่ายความยากจนและการกระจายรายได้ในระดับพื้นที่ย่อยตั้งแต่จังหวัดอำเภอตำบลและหมู่บ้านซึ่งสามารถนำเสนอในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์(Geographic Information System) จัดสร้างขึ้นโดยการเชื่อมโยงข้อมูลการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือนข้อมูลสำมะโนประชากรและเคหะและข้อมูลการสำรวจหมู่บ้านเข้าด้วยกัน  แล้วจึงนำมาวิเคราะห์ด้วยเทคนิคทางสถิติและเศรษฐมิติกล่าวอีกนัยหนึ่งแผนที่ความยากจนจะช่วยให้เรารู้ว่าคนจนในประเทศไทยอาศัยอยู่ที่ใดบ้างระดับความยากจนและการกระจายรายได้เป็นอย่างไร

         เนื่องจากนโยบายเพื่อแก้ปัญหาความยากจนของรัฐบาลมักมีปัญหาในการเข้าถึงคนจน   จนเป็นสาเหตุให้คนจนเป็นจำนวนมากไม่ได้รับประโยชน์จากนโยบาย  ดังนั้นรัฐบาลสามารถใช้แผนที่ความยากจนเป็นเครื่องมือสนับสนุนการดำเนินนโยบายในการกำหนดกลุ่มเป้าหมายให้ชัดเจนว่าใครคือคนจนและคนจนอยู่ที่ไหนบ้าง  ระดับความยากจนและการกระจายรายได้เป็นอย่างไรเพื่อให้ความช่วยเหลือได้ตรงกลุ่มคนยากจนที่แท้จริงโดยไม่ตกหล่น  และป้องกันการให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ที่ไม่ยากจนที่ไม่ใช่กลุ่มเป้าหมายซึ่งจะช่วยการจัดสรรงบประมาณลงพื้นที่ตลอดจนการดำเนินนโยบายแก้ไขปัญหาความยากจนอย่างมีประสิทธิภาพประสิทธิผลมากยิ่งขึ้น

       อย่างไรก็ดีคงจะมีผู้สงสัยว่าความแม่นยำของแผนที่ความยากจนที่จะระบุพื้นที่ยากจนมีมากน้อยเพียงใดซึ่งจากการลงสำรวจพื้นที่ของทีมงานที่ศึกษาเรื่องนี้เพื่อตรวจสอบความแม่นยำของแผนที่ความยากจนในภาคเหนือภาคตะวันออกเฉียงเหนือในระดับตำบลและหมู่บ้านพบว่าพื้นที่ยากจนที่ระบุจากแผนที่ความยากจนมีความแม่นยำสูงเป็นที่น่าพอใจสอดคล้องกับสภาพความเป็นอยู่ที่แท้จริงของประชากรไทยจากมุมมองของประชาชนเองถึงร้อยละ80 - 90 ในขณะที่ข้อมูลอื่นๆยังมีความคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง